Adhyaya 31: The Manifestation of Viṣṇu’s Form for Cosmic Governance (the Vaiṣṇava Creation Narrative)

Verse 1

महातपा उवाच । मनोर् नाम मनुत्वं च यदेतत् पठ्यते किल । प्रयोजनवशाद् विष्णुरसावेव तु मूर्त्तिमान् ॥ ३१.१ ॥

മഹാതപാ പറഞ്ഞു— ‘മനുവിന്റെ നാമം’ എന്നും ‘മനുത്വം’ എന്നും പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നതു യഥാർത്ഥത്തിൽ അതേ വിഷ്ണുവാണ്; പ്രത്യേക പ്രയോജനമനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം മൂർത്തിമാനായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു।

Verse 2

योऽसौ नारायणो देवः परात्परतरॊ नृप । तस्य चिन्ता समुत्पन्ना सृष्टिं प्रति नरोत्तम ॥ ३१.२ ॥

ഹേ രാജാവേ! പരാത്പരനായ ആ നാരായണദേവന്റെ, നരോത്തമനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിൽ സൃഷ്ടിയിലേക്കുള്ള ഒരു ചിന്ത/സങ്കൽപ്പം ഉദിച്ചു।

Verse 3

सृष्टा चेयं मया सृष्टिः पालनिया मयैव ह । कर्मकाण्डं त्वमूर्त्तेन कर्तुं नैवेह शक्यते । तस्मान्मूर्त्तिं सृजाम्येकां यया पाल्यमिदं जगत् ॥ ३१.३ ॥

‘ഈ സൃഷ്ടി ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്; അതിനെ പാലിക്കേണ്ടതും ഞാൻ തന്നെയാണ്. എന്നാൽ അമൂർത്തനായിരിക്കെ ഇവിടെ കർമകാണ്ഡം നിർവഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് ഈ ലോകം പാലിക്കപ്പെടാനും സംരക്ഷിക്കപ്പെടാനും ഞാൻ ഒരു ഏക മൂർത്തി സൃഷ്ടിക്കുന്നു.’

Verse 4

एवं चिन्तयतस्तस्य सत्याभिध्यायिनो नृप । प्राक्सृष्टिजातं राजन् वै मूर्त्तिमत् तत्पुरो बभौ ॥ ३१.४ ॥

ഹേ രാജാവേ! സത്യസങ്കൽപ്പനായ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, പ്രാക്സൃഷ്ടിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഒരു മൂർത്തിമാന രൂപം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।

Verse 5

पुरोभूते ततस्तस्मिन् देवो नारायणः स्वयम् । प्रविशन्तं ददर्शाथ त्रैलोक्यं तस्य देहतः ॥ ३१.५ ॥

ആ പ്രകാശനം മുന്നിൽ വന്നപ്പോൾ, സ്വയം ദേവനായ നാരായണൻ അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതായി ദർശിക്കപ്പെട്ടു; അവന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ത്രിലോകവും പ്രത്യക്ഷമായി।

Verse 6

ततः सस्मार भगवान् वरदानं पुरातनम् । वागादीनां ततस्तुष्टः प्रादात् तस्य पुनर्वरम् ॥ ३१.६ ॥

അപ്പോൾ ഭഗവാൻ പുരാതനമായ വരദാനത്തെ സ്മരിച്ചു; വാക്ക് മുതലായവയിൽ സന്തുഷ്ടനായി അവനു വീണ്ടും ഒരു വരം നൽകി।

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता त्वं सर्वलोकनमस्कृतः । त्रैलोक्यविघ्ननाशाच्च त्वं भव विष्णुः सनातनः ॥ ३१.७ ॥

നീ സർവ്വജ്ഞനും സർവ്വകർത്താവും ആകുന്നു; എല്ലാ ലോകങ്ങളും നമസ്കരിക്കുന്നവൻ. ത്രിലോകത്തിലെ വിഘ്നനാശത്തിനായി നീ സനാതന വിഷ്ണുവായി ഭവിക്ക.

Verse 8

देवानां सर्वदा कार्यं कर्त्तव्यं ब्रह्मणस्तथा । सर्वज्ञत्वं च भवतु तव देव न संशयः ॥ ३१.८ ॥

ദേവന്മാരുടെ കര്‍ത്തവ്യം എപ്പോഴും നിർവഹിക്കപ്പെടണം; അതുപോലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെയും. ഓ ദേവാ, നിനക്കു സർവ്വജ്ഞത ഉണ്ടാകട്ടെ—സംശയമില്ല।

Verse 9

एवमुक्त्वा ततो देवः प्रकृतिस्थो बभूव ह । विष्णुरप्यधुना पूर्वां बुद्धिं सस्मार च प्रभुः ॥ ३१.९ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം ദേവൻ പ്രകൃതിസ്ഥനായി. പ്രഭു വിഷ്ണുവും ഇപ്പോൾ മുൻപുണ്ടായിരുന്ന ബുദ്ധിയെ സ്മരിച്ചു।

Verse 10

तदा सञ्चिन्त्य भगवान् योगनिद्रां महातपाः । तस्यां संस्थाप्य भगवानिन्द्रियार्थोद्भवाः प्रजाः । ध्यात्वा परेण रूपेण ततः सुष्वाप वै प्रभुः ॥ ३१.१० ॥

അപ്പോൾ മഹാതപസ്വിയായ ഭഗവാൻ യോഗനിദ്രയെ ധ്യാനിച്ചു. ആ അവസ്ഥയിൽ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ച പ്രജകളെ സ്ഥാപിച്ച്, പരമരൂപം ധ്യാനിച്ച് പ്രഭു സത്യമായി നിദ്രയിൽ പ്രവേശിച്ചു.

Verse 11

तस्य सुप्तस्य जठरान्महत्पद्मं विविसृष्टम् । सप्तद्वीपवती पृथ्वी ससमुद्रा सकानना ॥ ३१.११ ॥

അവൻ നിദ്രിച്ചിരിക്കെ അവന്റെ ജഠരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു മഹാപദ്മം പുറപ്പെട്ടു; ഏഴു ദ്വീപങ്ങളുള്ള ഭൂമി സമുദ്രങ്ങളോടും വനങ്ങളോടും കൂടി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 12

तस्य रूपस्य विस्तारं पातालं नालसंस्थितम् । कर्णिकायां तथा मेरुस्तन्मध्ये ब्रह्मणो भवः ॥ ३१.१२ ॥

ആ രൂപത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയിൽ പാതാളം നാളത്തിൽ (തണ്ടിൽ) സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; കർണികയിൽ മേരു നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനം ഉണ്ട്.

Verse 13

एवं दृष्ट्वा परं तस्य शरीरस्य तु सम्भवम् । मुमुचे तच्छरीरस्थो वायुर् वायुं समं सृजत् ॥ ३१.१३ ॥

ഇങ്ങനെ ആ ശരീരത്തിന്റെ തുടർസംബവം കണ്ടപ്പോൾ, ആ ശരീരത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന വായു മോചിതമായി; അത് തനിക്കു തുല്യമായ വായുവിനെ സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 14

अविद्याविजयं चेमं शङ्खरूपेण धारय । अज्ञानच्छेदनार्थाय खङ्गं तेऽस्तु सदा करे ॥ ३१.१४ ॥

ഈ അവിദ്യാവിജയം ശംഖരൂപത്തിൽ ധരിക്ക; അജ്ഞാനം ഛേദിക്കാനായി നിന്റെ കൈയിൽ സദാ ഖഡ്ഗം ഇരിക്കട്ടെ.

Verse 15

कालचक्रमिमं घोरं चक्रं त्वं धारयाच्युत । अधर्मगजघातार्थं गदां धारय केशव ॥ ३१.१५ ॥

ഹേ അച്യുതാ, ഈ ഭയങ്കരമായ കാലചക്രം—സുദർശനചക്രം—ധരിക്കണമേ. ഹേ കേശവാ, അധർമ്മരൂപിയായ ഗജത്തെ നിഗ്രഹിക്കാനായി ഗദ ധരിക്കണമേ.

Verse 16

मालेयं भूतमाता ते कण्ठे तिष्ठतु सर्वदा । श्रीवत्सकौस्तुभौ चेमौ चन्द्रादित्यच्छलेन ह ॥ ३१.१६ ॥

ഹേ ഭൂതമാതാ, ഈ മാല എപ്പോഴും നിന്റെ കണ്ഠത്തിൽ നിലനില്ക്കട്ടെ. ചന്ദ്രനും സൂര്യനും എന്ന മറവിൽ ഈ രണ്ടും—ശ്രീവത്സവും കൗസ്തുഭവും—നിനക്കൊപ്പം വിരാജിക്കട്ടെ.

Verse 17

मारुतस्ते गतिर्वीर गरुत्मान् स च कीर्तितः । त्रैलोक्यगामिनी देवी लक्ष्मीस्तेऽस्तु सदाश्रये । द्वादशी च तिथिस्तेऽस्तु कामरूपी च जायते ॥ ३१.१७ ॥

ഹേ വീരാ, മാരുതൻ (വായു) നിന്റെ ഗതിയാകട്ടെ; ഗരുത്മാൻ (ഗരുഡൻ) നിനക്കായി കീർത്തിക്കപ്പെടട്ടെ. ഹേ സദാശ്രയാ, ത്രൈലോക്യഗാമിനിയായ ദേവി ലക്ഷ്മി നിനക്കുള്ളവളാകട്ടെ. നിനക്ക് ദ്വാദശീ തിഥി ലഭിക്കട്ടെ; (ഭക്തൻ) ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ ശേഷിയുള്ളവനാകട്ടെ.

Verse 18

घृताशनो भवेद्यस्तु द्वादश्यां त्वल्परायणः । स स्वर्गवासी भवतु पुमान् स्त्री वा विशेषतः ॥ ३१.१८ ॥

അल्पസാധനമുള്ളവൻ ദ്വാദശിയിൽ നെയ്യിനെ ആഹാരമായി സ്വീകരിച്ചാൽ, അവൻ പുരുഷനായാലും പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീയായാലും—സ്വർഗവാസിയാകട്ടെ.

Verse 19

एष विष्णुस्तवाख्यातो मूर्तयो देवदानवान् । हन्ति पाति शरीराणि सृजत्यन्यानि चात्मनः ॥ ३१.१९ ॥

ഇവനാണ് വിഷ്ണു എന്നു നിനക്കു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു—ദേവന്മാരിലും ദാനവന്മാരിലും മൂർത്തിരൂപങ്ങളായി. അവൻ ശരീരങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു, സംരക്ഷിക്കുന്നു, കൂടാതെ തനിൽ നിന്നുതന്നെ മറ്റു രൂപങ്ങൾ/ശരീരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

Verse 20

युगे युगे सर्वगोऽयं वेदान्ते पुरुषो ह्यसौ । न हीनबुद्ध्या वक्तव्यो मनुष्योऽयं कदाचन ॥ ३१.२० ॥

യുഗംതോറും ഈ പുരുഷൻ സർവ്വവ്യാപിയാണ്; വേദാന്തത്തിൽ അവൻ പരമപുരുഷനെന്നു ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നു. ഹീനബുദ്ധിയാൽ അവനെ ഒരിക്കലും വെറും മനുഷ്യൻ എന്നു പറയരുത്.

Verse 21

य एवँ शृणुयात् सर्गं वैष्णवं पापनाशनम् । स कीर्तिमिह संप्राप्य स्वर्गलोके महीयते ॥ ३१.२१ ॥

പാപനാശകമെന്നു പറയപ്പെടുന്ന ഈ വൈഷ്ണവ സൃഷ്ടിവിവരണം ആരെങ്കിലും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ഇഹലോകത്തിൽ കീർത്തി നേടി സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വപ്പെടുന്നു.