Adhyaya 31: The Manifestation of Viṣṇu’s Form for Cosmic Governance (the Vaiṣṇava Creation Narrative)

Verse 1

महातपा उवाच । मनोर् नाम मनुत्वं च यदेतत् पठ्यते किल । प्रयोजनवशाद् विष्णुरसावेव तु मूर्त्तिमान् ॥ ३१.१ ॥

ಮಹಾತಪಾ ಹೇಳಿದರು— ‘ಮನು ಎಂಬ ಹೆಸರು’ ಮತ್ತು ‘ಮನುತ್ವ’ ಎಂದು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುವುದು ನಿಜವಾಗಿ ಅದೇ ವಿಷ್ಣು; ಉದ್ದೇಶಾನುಸಾರ ಅವನು ಮೂರ್ತಿಮಂತನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

योऽसौ नारायणो देवः परात्परतरॊ नृप । तस्य चिन्ता समुत्पन्ना सृष्टिं प्रति नरोत्तम ॥ ३१.२ ॥

ಓ ನೃಪನೇ! ಪರಾತ್ಪರನಾದ ಆ ನಾರಾಯಣ ದೇವನಿಗೆ, ನರೋತ್ತಮನಾದ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 3

सृष्टा चेयं मया सृष्टिः पालनिया मयैव ह । कर्मकाण्डं त्वमूर्त्तेन कर्तुं नैवेह शक्यते । तस्मान्मूर्त्तिं सृजाम्येकां यया पाल्यमिदं जगत् ॥ ३१.३ ॥

‘ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದೂ ನಾನೇ. ಆದರೆ ಅಮೂರ್ತನಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಕಾಂಡವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ನಾನು ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತೇನೆ.’

Verse 4

एवं चिन्तयतस्तस्य सत्याभिध्यायिनो नृप । प्राक्सृष्टिजातं राजन् वै मूर्त्तिमत् तत्पुरो बभौ ॥ ३१.४ ॥

ಓ ನೃಪನೇ! ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾದ ಅವನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಾಜನೇ, ಪ್ರಾಕ್ಸೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಮಂತ ರೂಪವು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 5

पुरोभूते ततस्तस्मिन् देवो नारायणः स्वयम् । प्रविशन्तं ददर्शाथ त्रैलोक्यं तस्य देहतः ॥ ३१.५ ॥

ಆ ಪ್ರಕಟನೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಸ್ವಯಂ ದೇವ ನಾರಾಯಣನು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 6

ततः सस्मार भगवान् वरदानं पुरातनम् । वागादीनां ततस्तुष्टः प्रादात् तस्य पुनर्वरम् ॥ ३१.६ ॥

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಪುರಾತನ ವರದಾನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು; ವಾಣಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वकर्त्ता त्वं सर्वलोकनमस्कृतः । त्रैलोक्यविघ्ननाशाच्च त्वं भव विष्णुः सनातनः ॥ ३१.७ ॥

ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು, ಸರ್ವಕರ್ತನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನು. ತ್ರಿಲೋಕದ ವಿಘ್ನನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ನೀನು ಸನಾತನ ವಿಷ್ಣುವಾಗಿ ಭವಿಸು।

Verse 8

देवानां सर्वदा कार्यं कर्त्तव्यं ब्रह्मणस्तथा । सर्वज्ञत्वं च भवतु तव देव न संशयः ॥ ३१.८ ॥

ದೇವತೆಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸದಾ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮನದೂ. ಓ ದೇವಾ, ನಿನಗೆ ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವವು ಉಂಟಾಗಲಿ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 9

एवमुक्त्वा ततो देवः प्रकृतिस्थो बभूव ह । विष्णुरप्यधुना पूर्वां बुद्धिं सस्मार च प्रभुः ॥ ३१.९ ॥

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವನು ಪ್ರಕೃತಿಸ್ಥನಾದನು. ಮತ್ತು ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣುವೂ ಈಗ ಪೂರ್ವದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 10

तदा सञ्चिन्त्य भगवान् योगनिद्रां महातपाः । तस्यां संस्थाप्य भगवानिन्द्रियार्थोद्भवाः प्रजाः । ध्यात्वा परेण रूपेण ततः सुष्वाप वै प्रभुः ॥ ३१.१० ॥

ಆಗ ಮಹಾತಪಸ್ವಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಯೋಗನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಚಿಂತಿಸಿದರು. ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪ್ರಜைகளை ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಮರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪ್ರಭು ನಿಜವಾಗಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.

Verse 11

तस्य सुप्तस्य जठरान्महत्पद्मं विविसृष्टम् । सप्तद्वीपवती पृथ्वी ससमुद्रा सकानना ॥ ३१.११ ॥

ಅವರು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಜಠರದಿಂದ ಮಹತ್ ಪದ್ಮವು ಹೊರಬಂದಿತು; ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಭೂಮಿ ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಅರಣ್ಯಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 12

तस्य रूपस्य विस्तारं पातालं नालसंस्थितम् । कर्णिकायां तथा मेरुस्तन्मध्ये ब्रह्मणो भवः ॥ ३१.१२ ॥

ಆ ರೂಪದ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳವು ನಾಳದಲ್ಲಿ (ದಂಡದಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೇರು ಇದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಉದ್ಭವಸ್ಥಾನ ಇದೆ.

Verse 13

एवं दृष्ट्वा परं तस्य शरीरस्य तु सम्भवम् । मुमुचे तच्छरीरस्थो वायुर् वायुं समं सृजत् ॥ ३१.१३ ॥

ಹೀಗೆ ಆ ದೇಹದ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಭವವನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ದೇಹದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು; ಮತ್ತು ಅದು ತನ್ನ ಸಮಾನವಾದ ವಾಯುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

Verse 14

अविद्याविजयं चेमं शङ्खरूपेण धारय । अज्ञानच्छेदनार्थाय खङ्गं तेऽस्तु सदा करे ॥ ३१.१४ ॥

ಈ ಅವಿದ್ಯಾ-ವಿಜಯವನ್ನು ಶಂಖರೂಪದಲ್ಲಿ ಧರಿಸು; ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಛೇದಿಸಲು ನಿನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಖಡ್ಗ ಇರಲಿ.

Verse 15

कालचक्रमिमं घोरं चक्रं त्वं धारयाच्युत । अधर्मगजघातार्थं गदां धारय केशव ॥ ३१.१५ ॥

ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ಈ ಘೋರವಾದ ಕಾಲಚಕ್ರ—ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು—ಧರಿಸು. ಹೇ ಕೇಶವ, ಅಧರ್ಮರೂಪ ಗಜವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸು.

Verse 16

मालेयं भूतमाता ते कण्ठे तिष्ठतु सर्वदा । श्रीवत्सकौस्तुभौ चेमौ चन्द्रादित्यच्छलेन ह ॥ ३१.१६ ॥

ಹೇ ಭೂತಮಾತೆ, ಈ ಮಾಲೆ ನಿನ್ನ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರ ಛಲದಿಂದ ಈ ಎರಡೂ—ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮತ್ತು ಕೌಸ್ತುಭ—ನಿನ್ನೊಡನೆ ವಿರಾಜಿಸಲಿ.

Verse 17

मारुतस्ते गतिर्वीर गरुत्मान् स च कीर्तितः । त्रैलोक्यगामिनी देवी लक्ष्मीस्तेऽस्तु सदाश्रये । द्वादशी च तिथिस्तेऽस्तु कामरूपी च जायते ॥ ३१.१७ ॥

ಹೇ ವೀರ, ಮಾರುತ (ವಾಯು) ನಿನ್ನ ಗತಿಯಾಗಲಿ; ಗರುತ್ಮಾನ್ (ಗರುಡ) ಕೂಡ ನಿನಗಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡಲಿ. ಹೇ ಸದಾಶ್ರಯ, ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಗಾಮಿನಿ ದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿನಗಾಗಲಿ. ನಿನಗೆ ದ್ವಾದಶೀ ತಿಥಿ ಆಗಲಿ; (ಭಕ್ತನು) ಇಚ್ಛಾರೂಪಧಾರಣೆಗೆ ಸಮರ್ಥನಾಗಲಿ.

Verse 18

घृताशनो भवेद्यस्तु द्वादश्यां त्वल्परायणः । स स्वर्गवासी भवतु पुमान् स्त्री वा विशेषतः ॥ ३१.१८ ॥

ಅಲ್ಪಸಾಧನ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು, ಅವನು ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಯಾಗಲಿ.

Verse 19

एष विष्णुस्तवाख्यातो मूर्तयो देवदानवान् । हन्ति पाति शरीराणि सृजत्यन्यानि चात्मनः ॥ ३१.१९ ॥

ಇವನೇ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿರೂಪವಾಗಿ. ಅವನು ದೇಹಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಇತರ ರೂಪಗಳು/ದೇಹಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 20

युगे युगे सर्वगोऽयं वेदान्ते पुरुषो ह्यसौ । न हीनबुद्ध्या वक्तव्यो मनुष्योऽयं कदाचन ॥ ३१.२० ॥

ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪುರುಷನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ವೇದಾಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಪರಮ ಪುರುಷನೆಂದು ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹೀನಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಬಾರದು.

Verse 21

य एवँ शृणुयात् सर्गं वैष्णवं पापनाशनम् । स कीर्तिमिह संप्राप्य स्वर्गलोके महीयते ॥ ३१.२१ ॥

ಪಾಪನಾಶಕವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ವೈಷ್ಣವ ಸೃಷ್ಟಿವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.