Opening the text

Punaḥ Saṃsāracakrayātanā-svarūpa-varṇanam (Asipatravana-yātanā-prasaṅgaḥ)
Ethical-Discourse (Karmic retribution and social conduct)
W tym adhyāya, osadzonym w instrukcji Warahy dla Pṛthivī, tekst podaje dydaktyczny katalog yātanās (karanych mąk), które następują po szkodliwych czynach, podkreślając, jak społeczne wykroczenia generują cykl cierpienia. Opisuje surowe tereny: żelazne ciernie, ciemność, kamienie rozgrzane ogniem, oraz istoty pędzone pod kontrolą wysłanników Jamy (yamadūtów). Centralny przykład dotyczy parastrī-gamana (nielegalnych relacji/przemocy seksualnej): rozżarzona, żelazna postać kobieca ściga i karze sprawcę, wypowiadając naruszone więzi: żona guru, żony krewnych, żony przyjaciół oraz żony uczonych brāhmaṇów. Rozdział kończy się wizją Asipatravany: drzewa o liściach-mieczach, wody pełne krwi, zwierzęta żywiące się padliną i powtarzane okaleczenia, zakończoną ostrzeżeniem, że po takich mękach winni odradzają się w ubóstwie i ucisku, co stanowi etykę powściągliwości i dharmy mającą podtrzymać porządek ziemski.
Verse 1
पुनः संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ तस्मिन् क्षितितलं सर्वमायसैः कण्टकैश्चितम् ॥ प्रभवन्ति पुनः केचिद्विषमं तमसाश्रितम्
Ponownie następuje opis natury cierpień należących do koła samsary. Syn ryszi rzekł: Na tym miejscu cała powierzchnia ziemi jest usiana żelaznymi cierniami; i znów niektórzy powstają tam, wchodząc w surowy teren spowity ciemnością.
Verse 2
अथान्ये छिन्नपादास्तु छिन्नपाणिशिरोधराः ॥ पापाचारास्तथा देशादुपसर्पत मा चिरम्
Wtedy inni, zaprawdę, z odciętymi stopami, z odciętymi rękami i szyjami, ci o grzesznym postępowaniu: Podejdźcie z tego regionu; nie zwlekajcie długo.
Verse 3
ये तु धर्मरताः दाता वपुष्मन्तो यथा गृहे ॥ परिपान्ति क्षितिं सर्वे पात्यन्ते पापकाःरिणः
Ci, którzy są oddani dharmie i hojni, kwitnąc jakby we własnych domach, chronią ziemię; lecz ci, którzy popełniają występki, są strąceni w dół.
Verse 4
याचमानाः स्थिताः नित्यं सुशीतैस्तोयभोजनैः ॥ स्त्रियः श्रीरूपसंकाशाः सुकुमाराः सुभोजनाः
Wiecznie stojąc jako błagacze, z bardzo chłodną wodą i pożywieniem, tam są kobiety przypominające urodą Śrī (Lakṣmī), delikatne, czułe i związane z wyśmienitym jadłem.
Verse 5
कृत्वा पूजां परां तत्र प्रतीक्षन्ते परं जनम् ॥ अग्नितप्ते सुघोरे च निक्षिप्यन्ते शिलातले
Po odprawieniu tam najwyższego aktu czci, oczekują na drugą osobę; w przerażającym miejscu rozgrzanym przez ogień są strąceni na kamienną powierzchnię.
Verse 6
आलोके च प्रदर्श्यन्ते वृक्षाश्च भुवनानि च ॥ आयान्ति दह्यमानेषु पृष्ठपादोदरेषु च
W świetle ukazywane są drzewa i światy; i przybywają, gdy ich plecy, stopy i brzuchy płoną.
Verse 7
तत्र गत्वा तु ते दूताः प्रविशन्ति सुदारुणाः ॥ क्लिश्यन्ति बहवस्तत्र त्रातारं नाप्नुवन्ति ते
Udawszy się tam, posłańcy ci, najbardziej straszliwi, wchodzą. Wielu cierpi tam i nie znajdują wybawiciela.
Verse 8
अथान्ये तु श्वभिर्घोरैरापादतलमस्तकम् ॥ भक्ष्यमाणा रुदन्तश्च क्रोशन्तश्च पुनःपुनः
Wtedy inni, od podeszew stóp aż po głowę, są pożerani przez straszliwe psy; płaczą i krzyczą raz po raz.
Verse 9
अथान्ये तु महारूपा महादंष्ट्रा भयानकाः ॥ सूचীমुखं कृताः पापाः क्षुधितास्तृषितास्तथा
Wtedy inni, o ogromnej postaci, z wielkimi kłami i przerażający, mają twarze jak igły; grzesznicy ci są głodni i spragnieni również.
Verse 10
अयःशरमयी नारी वह्नितप्ता सुदारुणा ॥ आलिङ्गति नरं तत्र धावन्तं चानुधावति
Tam kobieta z żelaznych strzał, rozgrzana ogniem i nadzwyczaj okrutna, obejmuje mężczyznę; a gdy on ucieka, ona biegnie za nim.
Verse 11
धावन्तं चानुधावन्ती त्विदं वचनमब्रवीत् ॥ अहं ते भगिनी पाप ह्यहं भार्या सुतस्य ते
Ścigając go, gdy biegł, wypowiedziała te słowa: "Jestem twoją siostrą, grzeszniku; zaprawdę, jestem żoną twojego syna."
Verse 12
मातृष्वसा ते दुर्बुद्धे मातुलानी पितृष्वसा ॥ गुरुभार्या मित्रभार्या भ्रातृभार्या नृपस्य च
"Jestem twoją ciotką matczyną, ty o przewrotnym umyśle; żoną twojego wuja matczynego; twoją ciotką ojcowską; żoną twego nauczyciela; żoną twego przyjaciela; żoną twego brata, a także żoną króla."
Verse 13
श्रोत्रियाणां द्विजातीनां जाया वै धर्षितास्त्वया॥ मोक्ष्यसे न हि पापात्त्वं रसातलगतो यथा॥
Naruszyłeś żony uczonych, dwukrotnie zrodzonych mężów. Nie zostaniesz uwolniony od tego grzechu, tak jak ten, kto wpadł do Rasâtali, nie ucieka łatwo.
Verse 14
किं प्रधावसि निर्लज्ज व्यसनैश्चोपपादितः॥ हनिष्येऽहं ध्रुवं पाप यथा कर्म त्वया कृतम्॥
Dlaczego biegasz tu i tam, bezwstydniku, pędzony przez swoje wady? Z pewnością cię uderzę, grzeszniku, zgodnie z czynem, który popełniłeś.
Verse 15
एवं वै बोधयन्तीह श्रावयन्ति पुनःपुनः॥ अभिद्रवन्ति तं पापं घोररूपा भयानकाः॥
Tak więc pouczając go tutaj i wielokrotnie każąc mu to słyszeć raz po raz, przerażające istoty o straszliwej postaci rzucają się na tego grzesznika.
Verse 16
ज्ञानिनां च सहस्रेषु जातं जातं तथा स्त्रियः॥ अनुपीड्य दुरात्मानं धर्षयन्ति सुदारुणम्॥
I pośród tysięcy mędrców, raz po raz kobiety, po tym jak udręczyły tego człowieka o przewrotnej duszy, znieważają go z okrutną bezwzględnością.
Verse 17
वृषलीर्बहुलैर्दुःखैः किं क्रन्दसि पुनः पुनः॥ किं क्रन्दसि सुदुर्बुद्धे परिष्वक्तः स्वयं मया॥
O vṛṣalī, przytłoczony wieloma cierpieniami, dlaczego zawodzisz raz po raz? Dlaczego krzyczysz, o głupi umyśle, gdy sam jesteś mocno spętany przeze mnie?
Verse 18
दशधा त्वं मया पाप नीयमानः पुनःपुनः॥ अञ्जलिं वापि कुर्वाणो याचमानो न लज्जसे॥
O grzeszniku, jesteś przeze mnie ciągnięty na dziesięć sposobów raz po raz; nawet składając błagalnie złożone dłonie i prosząc, nie odczuwasz wstydu.
Verse 19
तत्र तत्रैव पाप त्वां न त्यक्ष्ये पारदारिकम्॥ लोहयष्टिप्रहारैश्च ताडयन्ति पुनःपुनः॥
Tam i tam zaprawdę, o grzeszniku, nie opuszczę cię, cudzołożniku. I biją cię raz po raz uderzeniami żelaznych kosturów.
Verse 20
गोपालाः इव दण्डेन कालयन्तो मुहुर्मुहुः॥ व्याघ्रसिंहशृगालैश्च तथा गर्दभराक्षसैः॥
Jak pasterze kijem, pędząc go raz po raz, jest atakowany przez tygrysy, lwy i szakale, a także przez rākṣasy podobne do osłów.
Verse 21
भक्ष्यन्ते श्वापदैरन्यैः श्वभिः काकैस्तथापरे॥ असिं तालवनं तत्र धूमज्वालासमाकुलम्॥
Są pożerani przez inne dzike zwierzęta, przez psy i przez kruki również. Tam, w tym miejscu, jest gaj palmowy z mieczy, pełen dymu i płomieni.
Verse 22
दावाग्निसदृशाकारं प्रदीप्तं सर्वतोऽर्चिषा॥ तत्र क्षिप्त्वा ततः पापं यमदूतैः सुदारुणैः॥
Płonie on, przypominając wyglądem pożar lasu, zapłonnięty zewsząd językami ognia. Wrzuciwszy tam grzesznika, bardzo okrutni posłańcy Jamy postępują dalej.
Verse 23
तत्र छिन्नाश्च दग्धाश्च हन्यमानाश्च सर्वशः ॥ विधृष्टा विकृताश्चैव दह्यमाना नदन्ति ते ॥
Tam są oni ścinani i paleni, i wszędzie są uderzani. Znęcani się nad nimi i okaleczeni, a będąc oparzani, oni krzyczą.
Verse 24
असितालवनद्वारि ये तिष्ठन्ति महारथाः ॥ पापकर्मसमायुक्तास्तर्जयन्ति सुदारुणाः ॥
Przy bramie lasu Asitālava stoją potężni wojownicy; związani z grzesznymi czynami, oni surowo grożą (przybywającym istotom).
Verse 25
भो भो पापसमाचाराः धर्मसेतुविनाशकाः ॥ अतो निमित्तं पापिष्ठा यातनाभिः सहस्रशः ॥
Hej! Hej! Wy, których postępowanie jest grzeszne, niszczyciele mostu dharmy, z tego powodu wy, najgorsi z grzeszników, (jesteście poddani) tysiącom mąk.
Verse 26
दह्यमानान् सुतप्तांश्च संश्रयन्ते द्रुमान् पुनः ॥ असिपत्रैस्ततो वृक्षाच्छिन्दन्ति बहुशो नरान् ॥
Paląc się i intensywnie oparzeni, oni znowu znajdują schronienie w drzewach; wtedy, z drzewa, ludzie są wielokrotnie ścinani przez mieczopodobne liście.
Verse 27
अनुभूयेह तत्सर्वं मानुष्यं यदि यास्यथ ॥ कुलेषु सुदरिद्राणां गर्भवासेन पीडिताः ॥
Po doświadczeniu tego wszystkiego tutaj, jeśli udacie się do ludzkiego istnienia, narodzicie się w skrajnie ubogich rodzinach, dręczeni przez przebywanie w łonie (to jest bóle ciąży i narodzin).
Verse 28
पक्षिणश्चायसैस्तुण्डैर्व्याघ्राश्चैव सुदारुणाः ॥ तत्र घोरा बहुविधाः क्रव्यादाः श्वादयस्तथा ॥
Są tam ptaki z żelaznymi dziobami i nadzwyczaj groźne tygrysy; są tam również wiele rodzajów strasznych mięsożerców, psy i inne.
Verse 29
खादन्ति रुषितास्तत्र बहवो हिंसका नरान् ॥ ऋक्षद्वीपिसमाकीर्णे बहुकीटपिपीलिके ॥
Wiele gwałtownych istot tam, wściekłych, pożera ludzi, (w miejscu) pełnym niedźwiedzi i lampartów, z wieloma owadami i mrówkami.
Verse 30
असितालवने विप्रा बहुदुःखसमाकुले ॥ तत्र क्षिप्ता मया दृष्टा यमदूतैर्महाबलैः ॥
O bramini, w lesie Asitālava, wypełnionym wielkim cierpieniem, widziałem ich tam rzuconych przez potężnych posłańców Jamy.
Verse 31
असिपत्रे सुभग्नाङ्गाः शूललग्नास्तथाऽपरे ॥ तथाऽपरो महादेशो नानारूपो भयानकः ॥
W Asipatra (regionie), niektórzy mają połamane kończyny; inni są nabici na włócznie. I jest tam inna rozległa kraina, o wielu formach i przerażająca.
Verse 32
पुष्करिण्यश्च वाप्यश्च ह्रदा नद्यस्तथैव च ॥ तडागानि च कूपाश्च रुधिरस्य सहस्रशः ॥
Są tam stawy lotosu i zbiorniki, jeziora i rzeki również, stawy i studnie, (wszystkie) z krwi, w tysiącach.
Verse 33
पूतिमांसकृमीणां च अमेध्यस्य तथैव च॥ अन्यानि च मया तत्र दृष्टानि मुनिसत्तमाः॥
Tam ujrzałem robaki w gnijącym ciele, a także nieczystości; i ujrzałem tam inne podobne rzeczy, o najlepszy z mędrców.
Verse 34
तत्र क्लिश्यन्ति ते पापास्तस्मिन्मध्ये सहस्रशः॥ जिघ्रन्तश्च तथा गन्धं मज्जन्तश्च सहस्रशः॥
Tam ci grzesznicy cierpią wewnątrz tego na tysiące, wąchając smród i pogrążając się, na tysiące.
Verse 35
अस्थिपाषाणवर्षाणि रुधिरस्य बलाहकाः॥ अश्मवर्षाणि ते घोराः पातयन्ति सहस्रशः॥
Chmury krwi zsyłają deszcze kości i kamieni; ci straszni istoty spuszczają potoki skał, na tysiące.
Verse 36
धावतां प्लवतां चैव हा हतोऽस्मीति भाषिणाम्॥ प्राहतानां पुनः शब्दो वध्यतां च सुदारुणः॥
Tych, którzy biegną i próbują płynąć, wołających: 'Biada mi, jestem zabity!' - znów słychać dźwięk tych, którzy są strącani, i tych, którzy są wykonywani, najbardziej straszliwy.
Verse 37
क्वचित्स्थूलैस्तथा बद्धः उद्बद्धश्च क्वचित्तथा॥ हाहाभयानकोन्मिश्रः शब्दोऽश्रूयत दारुणः॥
W niektórych miejscach ktoś był związany grubymi więzami; gdzie indziej ktoś był znów rozwiązany. Słyszano straszliwy dźwięk - zmieszany z okrzykami 'hā hā' i przerażeniem.
Verse 38
अपश्यं पुनरन्यत्र यत्स्मृत्वा चोद्विजेन्नरः॥
I znów, gdzie indziej, ujrzałem coś, czego samo wspomnienie wstrząsnęłoby człowieka trwogą.
Verse 39
अन्नानि दीयमानानि भक्ष्याणि विविधानि च॥ भोज्यानि लेह्यचोष्याणि यैर्निषिद्धं दुरात्मभिः॥
Jedzenia były ofiarowywane - różne pokarmy: rzeczy do jedzenia, lizania i ssania - przez które przewrotni na umyśle popełniali to, co zakazane.
Verse 40
न मोक्ष्यसे मया पाप कुतो गच्छसि मूढ वै॥ यत्र यत्र प्रयासि त्वमिति गत्वा यमालये॥
Nie zostaniesz uwolniony przeze mnie, o grzeszniku; gdzie pójdziesz, zaprawdę, o zwiedziony? Gdziekolwiek próbujesz iść... - tak powiedziano po przybyciu do siedziby Jamy.
Verse 41
भोगैश्च पीडिता नित्यं उत्पत्स्यथ सुदुर्गताः॥ अग्निज्वालानिभास्तत्र अग्निस्पर्शा महारवाः॥
Dręczeni nieustannie przez męki, powstaniecie, wpadłszy w straszliwy stan. Tam są postacie jak płomienie ognia; przy dotyku ognia powstają wielkie krzyki.
Verse 42
क्रन्दतां करुणोन्मिश्रं दिशोऽपूऱ्यन्त सर्वशः॥ क्वचिद्बद्धः क्वचिद्रुद्धः क्वचिद्विद्धः सुदारुणैः॥
Kierunki były wypełnione ze wszystkich stron krzykami zmieszanymi z lamentem. Gdzieś ktoś był związany, gdzieś uwięziony, gdzieś przebity - przez nadzwyczaj straszliwe środki.
Within the Varāha–Pṛthivī instructional frame (with Ṛṣiputra as narrative voice), the chapter opens as a moral-legal exposition on how pāpa (harmful conduct) ripens into post-mortem yātanās under Yama’s jurisdiction, presenting punishment as a mechanism that preserves dharma as a social ‘setu’ (support/bridge).
A didactic catalogue of infernal/penal topographies and procedures: beings are driven by yamadūtas across iron-thorn terrain, darkness, and fire-heated surfaces; the text then foregrounds parastrī-gamana (illicit/violent relations with others’ spouses) through an exemplum where a fire-heated iron female form pursues the offender, explicitly naming violated relational boundaries (guru’s wife, relatives’ wives, friend’s wife, brother’s wife, learned brāhmaṇas’ wives, and the king’s wife).
The imagery culminates in Asipatravana/Asitālavana: sword-leaf trees, blood-filled waters (ponds, wells, rivers), carrion-eaters, and repeated mutilation—an escalating spectacle of karmic retribution that resolves the argument by making the ‘invisible’ moral law visible as embodied consequence.
After enduring these yātanās, offenders are reborn into daridra-kula (poverty/affliction), functioning as an implicit phala-warning: social transgression fractures dharma and returns as suffering across deaths rather than yielding any auspicious merit.
No explicit historical pilgrimage-sites are named. The chapter’s spatial frame is infernal/penal topography: Asipatravana/Asitālavana (sword-leaf forest), Yamālaya (Yama’s abode), blood-filled ponds (puṣkariṇī, vāpī, hrada, nadī, taḍāga, kūpa described as rudhira-filled), and thorny iron ground (āyasa-kaṇṭaka).
The text instructs that violations of dharma—especially harms that destabilize social trust (e.g., illicit/violent relations with others’ spouses and broader pāpa-karmas)—produce specific karmic consequences depicted as yātanās administered by Yama’s agents. The chapter uses vivid penal geography to argue that ethical restraint preserves societal order (dharma-setu) and, by extension, the stability of Pṛthivī’s world.
No tithi, lunar month, vrata timing, or seasonal marker is specified in the provided verses. The chapter is descriptive and punitive rather than calendrical or ritual-prescriptive.
While not an ecological manual, the chapter frames dharma as a ‘setu’ (support/bridge) whose destruction leads to disorder and suffering. Read through the Varāha–Pṛthivī macro-frame, the punishments function as a governance-of-conduct model: regulating harmful behaviors is presented as necessary for maintaining the integrity of the human world situated on Pṛthivī, thereby indirectly supporting terrestrial balance through social-ethical regulation.
No royal dynasties or named historical lineages appear in the excerpt. Cultural-legal categories are invoked instead: śrotriya/brāhmaṇa households, guru’s wife (guru-bhāryā), relatives’ wives (mātṛṣvasā, pitṛṣvasā, mātulānī), friend’s wife (mitra-bhāryā), brother’s wife (bhrātṛ-bhāryā), and the king’s wife (nṛpasya … bhāryā), along with Yama and yamadūtas as the punitive authority.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.