Adhyaya 199: Description of the Torments of Rebirth: The Asipatravana Punishment and the Mechanics of Karmic Retribution

Verse 1

पुनः संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ तस्मिन् क्षितितलं सर्वमायसैः कण्टकैश्चितम् ॥ प्रभवन्ति पुनः केचिद्विषमं तमसाश्रितम्

ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਉਸ ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਤਲ ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕਠਿਨ ਵਿਸ਼ਮ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।’

Verse 2

अथान्ये छिन्नपादास्तु छिन्नपाणिशिरोधराः ॥ पापाचारास्तथा देशादुपसर्पत मा चिरम्

ਫਿਰ ਹੋਰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਵੀ ਕੱਟੇ ਹੋਏ—ਪਾਪਾਚਾਰੀ ਲੋਕ। ‘ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਨੇੜੇ ਆਓ; ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।’

Verse 3

ये तु धर्मरताः दाता वपुष्मन्तो यथा गृहे ॥ परिपान्ति क्षितिं सर्वे पात्यन्ते पापकाःरिणः

ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਹਨ, ਗ੍ਰਿਹ ਵਾਂਗ ਸੁਖੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਪਾਪਕਰਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਅਧੋਗਤੀ ਨੂੰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 4

याचमानाः स्थिताः नित्यं सुशीतैस्तोयभोजनैः ॥ स्त्रियः श्रीरूपसंकाशाः सुकुमाराः सुभोजनाः

ਸਦਾ ਯਾਚਕਾਂ ਵਾਂਗ ਖੜੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਠੰਢੇ ਜਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ; ਉੱਥੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਰਗੀ ਛਬੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਕੋਮਲ ਤੇ ਸੁਕੁਮਾਰ, ਸੁਭੋਜਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।

Verse 5

कृत्वा पूजां परां तत्र प्रतीक्षन्ते परं जनम् ॥ अग्नितप्ते सुघोरे च निक्षिप्यन्ते शिलातले

ਉੱਥੇ ਪਰਮ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਜਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੇ ਤਲੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

आलोके च प्रदर्श्यन्ते वृक्षाश्च भुवनानि च ॥ आयान्ति दह्यमानेषु पृष्ठपादोदरेषु च

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਅਤੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਵਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਿੱਠ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਪੇਟ ਸੜ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

तत्र गत्वा तु ते दूताः प्रविशन्ति सुदारुणाः ॥ क्लिश्यन्ति बहवस्तत्र त्रातारं नाप्नुवन्ति ते

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਅਤਿ ਨਿਰਦਈ ਦੂਤ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਬਹੁਤੇ ਉੱਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਤ੍ਰਾਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

Verse 8

अथान्ये तु श्वभिर्घोरैरापादतलमस्तकम् ॥ भक्ष्यमाणा रुदन्तश्च क्रोशन्तश्च पुनःपुनः

ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਕੁੱਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਤੱਕ ਨੋਚ ਨੋਚ ਕੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਰੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

Verse 9

अथान्ये तु महारूपा महादंष्ट्रा भयानकाः ॥ सूचীমुखं कृताः पापाः क्षुधितास्तृषितास्तथा

ਫਿਰ ਹੋਰ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੇ—ਪਾਪੀ ਸੂਈ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਭੁੱਖੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਵੀ।

Verse 10

अयःशरमयी नारी वह्नितप्ता सुदारुणा ॥ आलिङ्गति नरं तत्र धावन्तं चानुधावति

ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪਾਈ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ ਇਕ ਇਸਤਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੀ ਹੈ।

Verse 11

धावन्तं चानुधावन्ती त्विदं वचनमब्रवीत् ॥ अहं ते भगिनी पाप ह्यहं भार्या सुतस्य ते

ਉਸ ਦੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ: “ਹੇ ਪਾਪੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭੈਣ ਹਾਂ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ।”

Verse 12

मातृष्वसा ते दुर्बुद्धे मातुलानी पितृष्वसा ॥ गुरुभार्या मित्रभार्या भ्रातृभार्या नृपस्य च

“ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਾਸੀ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਮਾਮੇ ਦੀ ਪਤਨੀ; ਤੇਰੀ ਫੁੱਫੀ; ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ; ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ; ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ—ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ।”

Verse 13

श्रोत्रियाणां द्विजातीनां जाया वै धर्षितास्त्वया॥ मोक्ष्यसे न हि पापात्त्वं रसातलगतो यथा॥

ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ, ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ—ਜਿਵੇਂ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਸੌਖੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ।

Verse 14

किं प्रधावसि निर्लज्ज व्यसनैश्चोपपादितः॥ हनिष्येऽहं ध्रुवं पाप यथा कर्म त्वया कृतम्॥

ਤੂੰ ਨਿਰਲੱਜ ਕਿਉਂ ਦੌੜਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਵਿਅਸਨਾਂ ਨਾਲ ਉਕਸਾਇਆ ਹੋਇਆ? ਹੇ ਪਾਪੀ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 15

एवं वै बोधयन्तीह श्रावयन्ति पुनःपुनः॥ अभिद्रवन्ति तं पापं घोररूपा भयानकाः॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੁਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਸੱਤਾਵਾਂ ਉਸ ਪਾਪੀ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 16

ज्ञानिनां च सहस्रेषु जातं जातं तथा स्त्रियः॥ अनुपीड्य दुरात्मानं धर्षयन्ति सुदारुणम्॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਯਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਭੰਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 17

वृषलीर्बहुलैर्दुःखैः किं क्रन्दसि पुनः पुनः॥ किं क्रन्दसि सुदुर्बुद्धे परिष्वक्तः स्वयं मया॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਲੀ, ਅਨੇਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਹੇ ਅਤਿ ਮੂਰਖ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਜਕੜੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਕਿਉਂ ਚੀਖਦੀ ਹੈਂ?

Verse 18

दशधा त्वं मया पाप नीयमानः पुनःपुनः॥ अञ्जलिं वापि कुर्वाणो याचमानो न लज्जसे॥

ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਦਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਘਸੀਟਦਾ ਹਾਂ; ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਤੇ ਮੰਗ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਲਾਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।

Verse 19

तत्र तत्रैव पाप त्वां न त्यक्ष्ये पारदारिकम्॥ लोहयष्टिप्रहारैश्च ताडयन्ति पुनःपुनः॥

ਉੱਥੇ ਉੱਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਪਾਪੀ ਪਰ-ਸਤ੍ਰੀਗਾਮੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਲਾਠੀਆਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

गोपालाः इव दण्डेन कालयन्तो मुहुर्मुहुः॥ व्याघ्रसिंहशृगालैश्च तथा गर्दभराक्षसैः॥

ਗੋਪਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਹੰਕਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ, ਸਿੰਹਾਂ, ਗਿਦੜਾਂ ਅਤੇ ਗਧੇ ਵਰਗੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਘੇਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 21

भक्ष्यन्ते श्वापदैरन्यैः श्वभिः काकैस्तथापरे॥ असिं तालवनं तत्र धूमज्वालासमाकुलम्॥

ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਕੁੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਕਾਂਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ। ਉੱਥੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦਾ ਤਾਲ-ਵਨ ਹੈ, ਜੋ ਧੂੰਏਂ ਅਤੇ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 22

दावाग्निसदृशाकारं प्रदीप्तं सर्वतोऽर्चिषा॥ तत्र क्षिप्त्वा ततः पापं यमदूतैः सुदारुणैः॥

ਉਹ ਦਾਵਾਨਲ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਯਮ ਦੇ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਦੂਤ ਅੱਗੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 23

तत्र छिन्नाश्च दग्धाश्च हन्यमानाश्च सर्वशः ॥ विधृष्टा विकृताश्चैव दह्यमाना नदन्ति ते ॥

ਉੱਥੇ ਉਹ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਾੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਵਿਗਾੜੇ ਹੋਏ, ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਚੀਖਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।

Verse 24

असितालवनद्वारि ये तिष्ठन्ति महारथाः ॥ पापकर्मसमायुक्तास्तर्जयन्ति सुदारुणाः ॥

ਅਸਿਤਾਲਵ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਖੜੇ ਹਨ; ਪਾਪਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਧਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 25

भो भो पापसमाचाराः धर्मसेतुविनाशकाः ॥ अतो निमित्तं पापिष्ठा यातनाभिः सहस्रशः ॥

‘ਹੋ ਹੋ ਪਾਪਾਚਾਰੀਓ, ਧਰਮ-ਸੇਤੂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ! ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਮਹਾਪਾਪੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੰਡ ਭੋਗੋਗੇ।’

Verse 26

दह्यमानान् सुतप्तांश्च संश्रयन्ते द्रुमान् पुनः ॥ असिपत्रैस्ततो वृक्षाच्छिन्दन्ति बहुशो नरान् ॥

ਸੜਦੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤਪੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮੁੜ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਉਸ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਤਲਵਾਰ ਵਰਗੇ ਪੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੱਟਦੇ ਹਨ।

Verse 27

अनुभूयेह तत्सर्वं मानुष्यं यदि यास्यथ ॥ कुलेषु सुदरिद्राणां गर्भवासेन पीडिताः ॥

ਇੱਥੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗ ਕੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜਾਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਗਰੀਬ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਗਰਭਵਾਸ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਰਹੋਗੇ।

Verse 28

पक्षिणश्चायसैस्तुण्डैर्व्याघ्राश्चैव सुदारुणाः ॥ तत्र घोरा बहुविधाः क्रव्यादाः श्वादयस्तथा ॥

ਉੱਥੇ ਲੋਹੇ ਵਰਗੀਆਂ ਚੋਚਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਹਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਬਾਘ ਵੀ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਕਈ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀ—ਕੁੱਤੇ ਆਦਿ—ਭੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 29

खादन्ति रुषितास्तत्र बहवो हिंसका नरान् ॥ ऋक्षद्वीपिसमाकीर्णे बहुकीटपिपीलिके ॥

ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਹਿੰਸਕ ਜੀਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਰਿੱਛਾਂ ਤੇ ਚਿਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੀੜੇ ਤੇ ਚਿਟੀਆਂ ਵੀ ਹਨ।

Verse 30

असितालवने विप्रा बहुदुःखसमाकुले ॥ तत्र क्षिप्ता मया दृष्टा यमदूतैर्महाबलैः ॥

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅਸਿਤਾਲਵ ਨਾਮਕ ਵਨ ਵਿੱਚ—ਜੋ ਅਨੇਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ—ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 31

असिपत्रे सुभग्नाङ्गाः शूललग्नास्तथाऽपरे ॥ तथाऽपरो महादेशो नानारूपो भयानकः ॥

ਅਸਿਪਤ੍ਰ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਈਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਈ ਭਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ।

Verse 32

पुष्करिण्यश्च वाप्यश्च ह्रदा नद्यस्तथैव च ॥ तडागानि च कूपाश्च रुधिरस्य सहस्रशः ॥

ਉੱਥੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਰੋਵਰਣੀਆਂ, ਵਾਪੀਆਂ, ਹ੍ਰਦ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ; ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਕੂਏਂ ਵੀ—ਸਭ ਰਕਤ ਦੇ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ।

Verse 33

पूतिमांसकृमीणां च अमेध्यस्य तथैव च॥ अन्यानि च मया तत्र दृष्टानि मुनिसत्तमाः॥

ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੜੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਗੰਦਗੀ ਵੇਖੀ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ।

Verse 34

तत्र क्लिश्यन्ति ते पापास्तस्मिन्मध्ये सहस्रशः॥ जिघ्रन्तश्च तथा गन्धं मज्जन्तश्च सहस्रशः॥

ਉੱਥੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਬਦਬੂ ਸੁੰਘਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਡੁੱਬਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 35

अस्थिपाषाणवर्षाणि रुधिरस्य बलाहकाः॥ अश्मवर्षाणि ते घोराः पातयन्ति सहस्रशः॥

ਲਹੂ ਦੇ ਬੱਦਲ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜਣੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਝੜੀ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ।

Verse 36

धावतां प्लवतां चैव हा हतोऽस्मीति भाषिणाम्॥ प्राहतानां पुनः शब्दो वध्यतां च सुदारुणः॥

ਜੋ ਦੌੜਦੇ ਅਤੇ ਤੈਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ‘ਹਾਏ, ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!’ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਵੱਜਣ ਅਤੇ ਵਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।

Verse 37

क्वचित्स्थूलैस्तथा बद्धः उद्बद्धश्च क्वचित्तथा॥ हाहाभयानकोन्मिश्रः शब्दोऽश्रूयत दारुणः॥

ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਮੋਟੇ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਫਿਰ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ‘ਹਾ ਹਾ’ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਬਹੁਤ ਦਾਰੁਣ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

Verse 38

अपश्यं पुनरन्यत्र यत्स्मृत्वा चोद्विजेन्नरः॥

ਫਿਰ ਮੈਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਇੱਕ ਐਸੀ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠੇ।

Verse 39

अन्नानि दीयमानानि भक्ष्याणि विविधानि च॥ भोज्यानि लेह्यचोष्याणि यैर्निषिद्धं दुरात्मभिः॥

ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅੰਨ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਜਨ—ਖਾਣਯੋਗ, ਚਾਟਣਯੋਗ ਅਤੇ ਚੁੱਸਣਯੋਗ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦੁਸ਼ਟ-ਚਿੱਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਿਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 40

न मोक्ष्यसे मया पाप कुतो गच्छसि मूढ वै॥ यत्र यत्र प्रयासि त्वमिति गत्वा यमालये॥

‘ਹੇ ਪਾਪੀ, ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਛੱਡਾਂਗਾ ਨਹੀਂ; ਹੇ ਮੂਰਖ, ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਂਗਾ…’—ਇਉਂ ਯਮ ਦੇ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ।

Verse 41

भोगैश्च पीडिता नित्यं उत्पत्स्यथ सुदुर्गताः॥ अग्निज्वालानिभास्तत्र अग्निस्पर्शा महारवाः॥

ਸਦਾ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਉੱਛਲੋਗੇ। ਉੱਥੇ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਚੀਖਾਂ ਹਨ।

Verse 42

क्रन्दतां करुणोन्मिश्रं दिशोऽपूऱ्यन्त सर्वशः॥ क्वचिद्बद्धः क्वचिद्रुद्धः क्वचिद्विद्धः सुदारुणैः॥

ਰੋਣਿਆਂ ਦੀ ਕਰੁਣਾ-ਭਰੀ ਮਿਲੀ-ਜੁਲੀ ਚੀਖ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਰ ਗਈਆਂ। ਕਿਤੇ ਕੋਈ ਬੱਝਿਆ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਕਿਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।