Adhyaya 199: Description of the Torments of Rebirth: The Asipatravana Punishment and the Mechanics of Karmic Retribution

Verse 1

पुनः संसारचक्रयातनास्वरूपवर्णनम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ तस्मिन् क्षितितलं सर्वमायसैः कण्टकैश्चितम् ॥ प्रभवन्ति पुनः केचिद्विषमं तमसाश्रितम्

পুনৰ সংসাৰচক্ৰ-যাতনাৰ স্বৰূপৰ বৰ্ণনা। ঋষিপুত্ৰ ক’লে: ‘সেই ঠাইত ভূমিৰ সমগ্ৰ পৃষ্ঠ লোহাৰ কাঁইটাৰে আৱৃত; আৰু কিছুমান পুনৰ তাত উদ্ভৱ হয়, অন্ধকাৰ-আশ্ৰিত কঠোৰ বিষম ভূমিত প্ৰৱেশ কৰে।’

Verse 2

अथान्ये छिन्नपादास्तु छिन्नपाणिशिरोधराः ॥ पापाचारास्तथा देशादुपसर्पत मा चिरम्

তাৰ পিছত আন কিছুমান—যাৰ ভৰি কটা, হাত আৰু গলাও কটা—পাপাচাৰী লোক। ‘সেই দিশৰ পৰা ওচৰলৈ আহা; বেছি দেৰি নকৰিবা।’

Verse 3

ये तु धर्मरताः दाता वपुष्मन्तो यथा गृहे ॥ परिपान्ति क्षितिं सर्वे पात्यन्ते पापकाःरिणः

যিসকল ধৰ্মত ৰত আৰু দানশীল, গৃহত যেন সমৃদ্ধ হৈ পৃথিৱীক ৰক্ষা কৰে; কিন্তু পাপকর্মীসকল অধোগতিত নিক্ষিপ্ত হয়।

Verse 4

याचमानाः स्थिताः नित्यं सुशीतैस्तोयभोजनैः ॥ स्त्रियः श्रीरूपसंकाशाः सुकुमाराः सुभोजनाः

সদায় যাচক ৰূপে থিয় হৈ, অতি শীতল জল আৰু আহাৰসহ; তাত শ্ৰী-ৰূপ সদৃশ সৌন্দৰ্যযুক্ত নাৰীসকল কোমল-সুকুমাৰ আৰু উত্তম ভোজনৰ সৈতে যুক্ত।

Verse 5

कृत्वा पूजां परां तत्र प्रतीक्षन्ते परं जनम् ॥ अग्नितप्ते सुघोरे च निक्षिप्यन्ते शिलातले

তাত পৰম পূজা সম্পন্ন কৰি তেওঁলোকে পৰজনক অপেক্ষা কৰে; অগ্নিতপ্ত অতি ভয়ংকৰ স্থানত তেওঁলোকক শিলাতলত নিক্ষেপ কৰা হয়।

Verse 6

आलोके च प्रदर्श्यन्ते वृक्षाश्च भुवनानि च ॥ आयान्ति दह्यमानेषु पृष्ठपादोदरेषु च

আলোকত গছ-গছনি আৰু লোকসমূহ দেখুৱাই দিয়া হয়; আৰু তেওঁলোকে আহে, যেতিয়া পিঠি, ভৰি আৰু উদৰ দহি থাকে।

Verse 7

तत्र गत्वा तु ते दूताः प्रविशन्ति सुदारुणाः ॥ क्लिश्यन्ति बहवस्तत्र त्रातारं नाप्नुवन्ति ते

তাত গৈ সেই অতি নিষ্ঠুৰ দূতসকল প্ৰৱেশ কৰে; বহুতে তাত ক্লেশ ভোগ কৰে, আৰু তেওঁলোকে কোনো ত্ৰাতা নাপায়।

Verse 8

अथान्ये तु श्वभिर्घोरैरापादतलमस्तकम् ॥ भक्ष्यमाणा रुदन्तश्च क्रोशन्तश्च पुनःपुनः

তাৰ পাছত আন কিছুমানক ভয়ংকৰ কুকুৰে পায়েৰ তলুৱাৰ পৰা মূৰলৈকে খাই পেলাইছে; সিহঁতে কান্দে আৰু বাৰে বাৰে চিঞৰি উঠে।

Verse 9

अथान्ये तु महारूपा महादंष्ट्रा भयानकाः ॥ सूचীমुखं कृताः पापाः क्षुधितास्तृषितास्तथा

তাৰ পাছত আন কিছুমান—বৃহৎ আকৃতিৰ, ডাঙৰ দাঁতৰ আৰু ভয়ংকৰ—পাপীসকলক সূঁচ-মুখীয়া কৰি দিয়া হয়; সিহঁত ক্ষুধিত আৰু তৃষিতো হয়।

Verse 10

अयःशरमयी नारी वह्नितप्ता सुदारुणा ॥ आलिङ्गति नरं तत्र धावन्तं चानुधावति

তাত অগ্নিতপ্ত, অতিশয় নিষ্ঠুৰ, লোহাৰ শৰ-নির্মিত এগৰাকী নাৰী এজন মানুহক আলিঙ্গন কৰে; আৰু সি দৌৰালে তাইও তাৰ পিছে পিছে দৌৰে।

Verse 11

धावन्तं चानुधावन्ती त्विदं वचनमब्रवीत् ॥ अहं ते भगिनी पाप ह्यहं भार्या सुतस्य ते

সি দৌৰোঁতে তাইও পিছে পিছে দৌৰি এই বাক্য ক’লে: “হে পাপী, মই তোৰ ভগ্নী; নিশ্চয়েই মই তোৰ পুত্ৰৰ পত্নী।”

Verse 12

मातृष्वसा ते दुर्बुद्धे मातुलानी पितृष्वसा ॥ गुरुभार्या मित्रभार्या भ्रातृभार्या नृपस्य च

“হে দুষ্টবুদ্ধি, মই তোৰ মাতৃভগ্নী (মাহী); তোৰ মাতুলৰ পত্নী; তোৰ পিতৃভগ্নী (ফুফু); তোৰ গুৰুৰ পত্নী; তোৰ মিত্ৰৰ পত্নী; তোৰ ভ্ৰাতৃৰ পত্নী—আৰু ৰজাৰ পত্নীও।”

Verse 13

श्रोत्रियाणां द्विजातीनां जाया वै धर्षितास्त्वया॥ मोक्ष्यसे न हि पापात्त्वं रसातलगतो यथा॥

তুমি শ্ৰোত্ৰিয়, দ্বিজাতি বিদ্বানসকলৰ পত্নীসকলক অপমান কৰি ধৰ্ষণ কৰিছা। সেই পাপৰ পৰা তুমি মুক্ত নহ’বা—যেনে ৰসাতলত পতিত জন সহজে উদ্ধাৰ নাপায়।

Verse 14

किं प्रधावसि निर्लज्ज व्यसनैश्चोपपादितः॥ हनिष्येऽहं ध्रुवं पाप यथा कर्म त्वया कृतम्॥

হে নিৰ্লজ্জ, তোৰ ব্যসনে তোক উচটাই থকাৰ পিছতো কিয় দৌৰি ফুৰিছ? হে পাপী, তই যি কৰ্ম কৰিছ, সেই অনুসাৰে মই নিশ্চয় তোক দণ্ড দিম, তোক বধ কৰিম।

Verse 15

एवं वै बोधयन्तीह श्रावयन्ति पुनःपुनः॥ अभिद्रवन्ति तं पापं घोररूपा भयानकाः॥

এইদৰে ইয়াত তাক বুজাই দি আৰু পুনঃপুনঃ শুনুৱাই, ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী আতংকজনক সত্তাসকল সেই পাপীৰ ওপৰত ধাৱি আহে।

Verse 16

ज्ञानिनां च सहस्रेषु जातं जातं तथा स्त्रियः॥ अनुपीड्य दुरात्मानं धर्षयन्ति सुदारुणम्॥

হাজাৰ হাজাৰ জ্ঞানীৰ মাজতো, পুনঃপুনঃ স্ত্ৰীসকলে সেই দুষ্টাত্মা মানুহটোক দমন কৰি, অতি নিৰ্দয়ভাৱে তাক অপমান কৰি লাঞ্ছিত কৰে।

Verse 17

वृषलीर्बहुलैर्दुःखैः किं क्रन्दसि पुनः पुनः॥ किं क्रन्दसि सुदुर्बुद्धे परिष्वक्तः स्वयं मया॥

হে বৃষলী, বহু দুঃখে আচ্ছন্ন হৈ তই কিয় পুনঃপুনঃ ক্ৰন্দন কৰিছ? হে অতি দুর্বুদ্ধি, যেতিয়া তই নিজেই মোৰ দ্বাৰা আঁকোৱালি ধৰা, তেতিয়া কিয় চিঞৰি কাঁদিছ?

Verse 18

दशधा त्वं मया पाप नीयमानः पुनःपुनः॥ अञ्जलिं वापि कुर्वाणो याचमानो न लज्जसे॥

হে পাপী, মই তোমাক দশধা ৰূপে বাৰে বাৰে টানি লৈ যাওঁ; অঞ্জলি জোৰি প্ৰাৰ্থনা কৰি ভিক্ষা মাগিলেও তোমাৰ লাজ নাহে।

Verse 19

तत्र तत्रैव पाप त्वां न त्यक्ष्ये पारदारिकम्॥ लोहयष्टिप्रहारैश्च ताडयन्ति पुनःपुनः॥

সেই ঠাইতেই, হে পাপী পৰস্ত্ৰীগামী, মই তোমাক নাছাড়িম; আৰু লোহাৰ দণ্ডৰ আঘাতে তোমাক বাৰে বাৰে প্ৰহাৰ কৰে।

Verse 20

गोपालाः इव दण्डेन कालयन्तो मुहुर्मुहुः॥ व्याघ्रसिंहशृगालैश्च तथा गर्दभराक्षसैः॥

গোপালসকলে দণ্ডেৰে হেঁচা দি যেনেকৈ বাৰে বাৰে খেদাই নিয়ে যায়, তেনেকৈ; আৰু বাঘ, সিংহ, শিয়াল, তথা গাধা-সদৃশ ৰাক্ষসেও তাক আক্ৰমণ কৰে।

Verse 21

भक्ष्यन्ते श्वापदैरन्यैः श्वभिः काकैस्तथापरे॥ असिं तालवनं तत्र धूमज्वालासमाकुलम्॥

আন আন শ্বাপদে সিহঁতক ভক্ষণ কৰে—কুকুৰে আৰু কাকেও। সেই ঠাইত তৰোৱালৰ তালবন আছে, ধোঁৱা আৰু জ্বালাৰে পৰিপূৰ্ণ।

Verse 22

दावाग्निसदृशाकारं प्रदीप्तं सर्वतोऽर्चिषा॥ तत्र क्षिप्त्वा ततः पापं यमदूतैः सुदारुणैः॥

দাৱাগ্নিৰ সদৃশ আকাৰ, চাৰিওফালে শিখাৰে প্ৰজ্বলিত। তাত সেই পাপীক নিক্ষেপ কৰি, অতি নিৰ্দয় যমদূতসকলে আগবাঢ়ে।

Verse 23

तत्र छिन्नाश्च दग्धाश्च हन्यमानाश्च सर्वशः ॥ विधृष्टा विकृताश्चैव दह्यमाना नदन्ति ते ॥

তাত সিহঁত ছিন্ন হয়, দগ্ধ হয়, আৰু সকলোফালে প্ৰহৃত হয়। অপমানিত আৰু বিকৃত কৰা, জ্বলি থাকোঁতে সিহঁতে আৰ্তনাদ কৰে।

Verse 24

असितालवनद्वारि ये तिष्ठन्ति महारथाः ॥ पापकर्मसमायुक्तास्तर्जयन्ति सुदारुणाः ॥

অসিতালৱ বনদ্বাৰত মহাৰথীসকল থিয় হৈ থাকে; পাপকর্মে যুক্ত সেই অতি নিৰ্দয়সকলে আগত প্ৰাণীক কঠোৰভাৱে তর্জনা কৰে।

Verse 25

भो भो पापसमाचाराः धर्मसेतुविनाशकाः ॥ अतो निमित्तं पापिष्ठा यातनाभिः सहस्रशः ॥

‘হো হো পাপাচাৰীসকল, ধৰ্মসেতু-ধ্বংসকাৰীসকল! এই কাৰণতে, হে মহাপাপীসকল, তোমালোকে সহস্ৰ সহস্ৰ যাতনাৰ সৈতে দণ্ডিত হ’ব।’

Verse 26

दह्यमानान् सुतप्तांश्च संश्रयन्ते द्रुमान् पुनः ॥ असिपत्रैस्ततो वृक्षाच्छिन्दन्ति बहुशो नरान् ॥

দগ্ধ আৰু অতিতপ্ত হৈ সিহঁতে পুনৰ গছৰ আশ্ৰয় লয়; তাৰ পিছত সেই গছৰ পৰা তলোৱাৰ-সদৃশ পাতবোৰে মানুহক বাৰে বাৰে কাটি পেলায়।

Verse 27

अनुभूयेह तत्सर्वं मानुष्यं यदि यास्यथ ॥ कुलेषु सुदरिद्राणां गर्भवासेन पीडिताः ॥

ইয়াত এই সকলো অনুভৱ কৰি যদি তোমালোকে মানৱজন্মলৈ যোৱা, তেন্তে অতি দৰিদ্ৰ কুলত জন্ম লৈ গৰ্ভবাসৰ যন্ত্ৰণাৰে পীড়িত হ’বা।

Verse 28

पक्षिणश्चायसैस्तुण्डैर्व्याघ्राश्चैव सुदारुणाः ॥ तत्र घोरा बहुविधाः क्रव्यादाः श्वादयस्तथा ॥

তাত লোহাৰ দৰে ঠোঁট থকা পক্ষী আছে, আৰু অতি ভয়ংকৰ বাঘো আছে। তাত বহু প্ৰকাৰৰ ঘোৰ মাংসভোজী—কুকুৰ আদি—ও আছে।

Verse 29

खादन्ति रुषितास्तत्र बहवो हिंसका नरान् ॥ ऋक्षद्वीपिसमाकीर्णे बहुकीटपिपीलिके ॥

তাত ক্ৰুদ্ধ হৈ বহু হিংস্ৰ সত্তাই মানুহক ভক্ষণ কৰে। সেই স্থান ভালুক আৰু চিতাবাঘেৰে ভৰপূৰ, আৰু বহু কীট-পতংগ আৰু পিঁপৰাও আছে।

Verse 30

असितालवने विप्रा बहुदुःखसमाकुले ॥ तत्र क्षिप्ता मया दृष्टा यमदूतैर्महाबलैः ॥

হে বিপ্ৰ ব্ৰাহ্মণসকল, অসিতালৱ নামৰ অৰণ্যত—যি বহু দুখেৰে ভৰপূৰ—মই দেখিলোঁ, যমৰ মহাবলী দূতসকলে তেওঁলোকক তাত নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 31

असिपत्रे सुभग्नाङ्गाः शूललग्नास्तथाऽपरे ॥ तथाऽपरो महादेशो नानारूपो भयानकः ॥

অসিপত্ৰ নামৰ স্থলত কিছুমানৰ অংগ ভাঙি গৈছে; আন কিছুমান বঁটাত গাঁথা আছে। আৰু আন এটা বিশাল দেশ আছে, নানাৰূপী আৰু ভয়ংকৰ।

Verse 32

पुष्करिण्यश्च वाप्यश्च ह्रदा नद्यस्तथैव च ॥ तडागानि च कूपाश्च रुधिरस्य सहस्रशः ॥

তাত পদ্মপুষ্কৰিণী, বাপী, হ্ৰদ আৰু নদীও আছে; তদুপৰি তলাও আৰু কূপো আছে—সকলো ৰক্তেৰে—সহস্ৰ সহস্ৰ।

Verse 33

पूतिमांसकृमीणां च अमेध्यस्य तथैव च॥ अन्यानि च मया तत्र दृष्टानि मुनिसत्तमाः॥

তাত মই পচা মাংসত কৃমি আৰু তেনেদৰে অমেধ্য অশুচিতা দেখিলোঁ; আৰু আন বহু কথাও তাত দেখিলোঁ, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 34

तत्र क्लिश्यन्ति ते पापास्तस्मिन्मध्ये सहस्रशः॥ जिघ्रन्तश्च तथा गन्धं मज्जन्तश्च सहस्रशः॥

সেই ঠাইত তাৰ মাজত সেই পাপীসকল সহস্ৰে সহস্ৰে কষ্ট ভোগ কৰে; দুৰ্গন্ধ শুঁকি আৰু সহস্ৰে সহস্ৰে ডুবি যায়।

Verse 35

अस्थिपाषाणवर्षाणि रुधिरस्य बलाहकाः॥ अश्मवर्षाणि ते घोराः पातयन्ति सहस्रशः॥

ৰক্তৰ মেঘে অস্থি আৰু পাথৰৰ বৰষুণ ঝৰায়; সেই ভয়ংকৰসকলে সহস্ৰে সহস্ৰে শিলাবৃষ্টি পেলায়।

Verse 36

धावतां प्लवतां चैव हा हतोऽस्मीति भाषिणाम्॥ प्राहतानां पुनः शब्दो वध्यतां च सुदारुणः॥

যিসকলে দৌৰাই আৰু সাঁতুৰিবলৈ চেষ্টা কৰি ‘হায়, মই নিহত!’ বুলি কৈছিল—তেওঁলোকৰ পুনৰ প্ৰহাৰ আৰু বধ হোৱাৰ অতি দাৰুণ শব্দ উঠিল।

Verse 37

क्वचित्स्थूलैस्तथा बद्धः उद्बद्धश्च क्वचित्तथा॥ हाहाभयानकोन्मिश्रः शब्दोऽश्रूयत दारुणः॥

কেতিয়াবা কোনোজন ডাঠ বন্ধনে বাঁধা, কেতিয়াবা আকৌ মুকলি কৰা; ‘হা হা’ আৰু ভয় মিহলি দাৰুণ শব্দ শুনা গ’ল।

Verse 38

अपश्यं पुनरन्यत्र यत्स्मृत्वा चोद्विजेन्नरः॥

পুনৰ মই আন ঠাইত এনে এক দৃশ্য দেখিলোঁ, যাক কেৱল স্মৰণ কৰিলেই মানুহ ভয়ত কঁপি উঠে।

Verse 39

अन्नानि दीयमानानि भक्ष्याणि विविधानि च॥ भोज्यानि लेह्यचोष्याणि यैर्निषिद्धं दुरात्मभिः॥

দিয়া থকা অন্ন আৰু নানা প্ৰকাৰ ভক্ষ্য—খাবলগীয়া, চাটিবলগীয়া আৰু চুষিবলগীয়া বস্তু—যাৰ দ্বাৰা দুষ্টচিত্ত লোকসকলে নিষিদ্ধ কৰ্ম কৰিছিল।

Verse 40

न मोक्ष्यसे मया पाप कुतो गच्छसि मूढ वै॥ यत्र यत्र प्रयासि त्वमिति गत्वा यमालये॥

‘হে পাপী, মই তোমাক মুক্তি নিদিম; হে মূঢ়, তুমি ক’লৈ যাবা? য’তেই য’তেই তুমি যাবলৈ চেষ্টা কৰা…’—এইদৰে যমৰ আলয়ত গৈ কোৱা হ’ল।

Verse 41

भोगैश्च पीडिता नित्यं उत्पत्स्यथ सुदुर्गताः॥ अग्निज्वालानिभास्तत्र अग्निस्पर्शा महारवाः॥

ভোগ-যাতনাৰে সদায় পীড়িত হৈ, তোমালোক অতি দুঃগতি পোৱা অৱস্থাত উফৰি উঠিবা। তাত অগ্নিৰ শিখাৰ দৰে, অগ্নিস্পৰ্শযুক্ত, আৰু মহা আৰ্তনাদ আছে।

Verse 42

क्रन्दतां करुणोन्मिश्रं दिशोऽपूऱ्यन्त सर्वशः॥ क्वचिद्बद्धः क्वचिद्रुद्धः क्वचिद्विद्धः सुदारुणैः॥

ক্ৰন্দনৰ কৰুণ-মিশ্ৰ ধ্বনিয়ে সকলো দিশ সকলোফালে ভৰি পৰিল। ক’তবাত কোনোজন বাঁধা, ক’তবাত ৰুদ্ধ, ক’তবাত অতি ভয়ংকৰ উপায়ে বিদ্ধ হৈছিল।