Rig Veda 3.53.23: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 23

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3; late verses of 3.53 are in the Viśvāmitra cycle)

Devata: Indra (context of 3.53 as Indra-associated; this verse functions as ethical/psychological counsel within the Indra hymn complex)

Chandas: Triṣṭubh (probable; RV 3.53 predominantly Triṣṭubh; needs metrical verification by syllable count)

Samhita Patha (Devanagari)

न सायकस्य चिकिते जनासो लोधं नयन्ति पशु मन्यमानाः । नावाजिनं वाजिना हासयन्ति न गर्दभं पुरो अश्वान्नयन्ति ॥

Recitation with translationRig Veda 3.53.23

Transliteration

ná sā́yakasya cikite janāso lodháṃ náyanti paśú mányamānāḥ | návā́jinam vājinā́ hāsayanti ná gardabháṃ puró aśvā́n nayanti ||

Translation

Ludzie roztropni nie biorą tępego jako swego przewodnika, uważając go za przywódcę. Nie pozwalają, by silny był wyśmiewany przez silnego; nie stawiają osła przed końmi. Także w wewnętrznym marszu ignorancja nie może prowadzić mocy postępu.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• सायकस्य: of the arrow / missile
• सायकस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: सायक (प्रातिपदिक)

• चिकिते: perceives / takes notice
• चिकिते: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √चित् (चेतने) → (परि)चिकित्/चिकित् ‘to perceive, notice’

• जनासः: people
• जनासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक) / जनास् (वैदिक बहुवचन-प्रातिपदिक)

• लोधम्: a clod / lump (obstacle)
• लोधम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: लोध (प्रातिपदिक)

• नयन्ति: lead / drive
• नयन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नी (नयने)

• पशुम्: cattle / an animal
• पशुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• मन्यमानाः: thinking / supposing
• मन्यमानाः: कर्तृ (जनासः का विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √मन् (मन्यते ‘to think, deem’) → मन्यमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• वाजिनम्: the prize-winner / swift one (often: steed)
• वाजिनम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• वाजिना: with a prize-winner / with a swift one
• वाजिना: करण
• Type: Noun
• Root: वाजिन् (प्रातिपदिक)

• हासयन्ति: make (someone) laugh / mock
• हासयन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हस् (हासे) → caus. √हासय्

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• गर्दभम्: donkey
• गर्दभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गर्दभ (प्रातिपदिक)

• पुरः: in front / ahead
• पुरः: अधिकरण (स्थान/दिशा)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस् (अव्ययीभाव/निपात-स्वरूप; ‘in front’)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: कर्म (द्वितीय कर्म; ‘horses’ as those led ahead)
• Type: Noun
• Root: अश्व (प्रातिपदिक)

• नयन्ति: lead / drive
• नयन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √नी (नयने)