Opening the text

Sukta 1.161
Rbhus (collective seers/artisans) traditionally associated with this sukta; specific attribution not provided in input
Agni as dūta; narrative frame concerns the Rbhus and the transformation of the cup (camasá)
Ten hymn opowiada o próbie i uwielbieniu Ṛbhów, boskich rzemieślników, ujętych przez rolę Agniego jako dūta (posłańca) i słynne przekształcenie jednego drewnianego kubka (camasá) w wiele doskonałych form. Poprzez zagadkowe pytania, rytualny dialog i odniesienia do wyciskania Somy, hymn sławi umiejętność, która staje się świętą mocą: rzemiosło zgodne z ṛta (porządkiem kosmicznym) zyskuje nieśmiertelność i boskie uznanie.
Mantra 1
किमु श्रेष्ठः किं यविष्ठो न आजगन्किमीयते दूत्यं कद्यदूचिम । न निन्दिम चमसं यो महाकुलोऽग्ने भ्रातर्द्रुण इद्भूतिमूदिम ॥
Co istotnie przyszło do nas jako najlepsze, co jako najmłodsze? Jaka misja się porusza i cośmy mówili? Nie ganimy kielicha: o Agni, bracie, wielkiej natury, z drewnianego naczynia samego szukamy wzrostu istnienia.
Mantra 2
एकं चमसं चतुरः कृणोतन तद्वो देवा अब्रुवन्तद्व आगमम् । सौधन्वना यद्येवा करिष्यथ साकं देवैर्यज्ञियासो भविष्यथ ॥
Uczyńcie jeden kielich na cztery, tak bogowie do was mówili i tak do was przyszło. O synowie Sudhanvana, jeśli to dokonacie, staniecie się godni ofiary razem z bogami.
Mantra 3
अग्निं दूतं प्रति यदब्रवीतनाश्वः कर्त्वो रथ उतेह कर्त्वः । धेनुः कर्त्वा युवशा कर्त्वा द्वा तानि भ्रातरनु वः कृत्व्येमसि ॥
Gdy mówiliście w odpowiedzi Agniemu posłowi: 'Koń ma być stworzony, rydwan też ma być stworzony tu; krowa ma być stworzona, i dwaj młodzieńcy mają być stworzeni.' Te dzieła, o bracia, podejmujemy za wami, ukształtowawszy naszą wolę ku nim, wkraczamy na nie.
Mantra 4
चकृवांस ऋभवस्तदपृच्छत क्वेदभूद्यः स्य दूतो न आजगन् । यदावाख्यच्चमसाञ्चतुरः कृतानादित्त्वष्टा ग्नास्वन्तर्न्यानजे ॥
Dokonawszy tego, Rbhuowie zapytali: 'Gdzież jest ten, który miał być naszym posłem i przyszedł do nas?' Gdy pokazał cztery kielichy wykonane, wtedy Twaśtr się wycofał i ukrył wśród kobiet, form natury.
Mantra 5
हनामैनाँ इति त्वष्टा यदब्रवीच्चमसं ये देवपानमनिन्दिषुः । अन्या नामानि कृण्वते सुते सचाँ अन्यैरेनान्कन्या नामभिः स्परत् ॥
'Zabiję ich', rzekł Twaśtr, gdy mówił o kielichu, który uczynili bez skazy do picia bogów. Przyjmują inne imiona, gdy Soma jest wyciskany; innymi imionami dziewiczymi ona ich dotyka i zdobywa.
Mantra 6
इन्द्रो हरी युयुजे अश्विना रथं बृहस्पतिर्विश्वरूपामुपाजत । ऋभुर्विभ्वा वाजो देवाँ अगच्छत स्वपसो यज्ञियं भागमैतन ॥
Indra zaprzęgł swoje dwie moce siły; Aśvinowie zaprzęgli swój rydwan; Bṛhaspati zbliżył się do wszechkształtnej mocy. Ṛbhu, Vibhvan, Vāja poszli do bogów, doskonali w dziełach, i zdobyli swój dział godny w ofierze.
Mantra 7
निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिर्या जरन्ता युवशा ताकृणोतन । सौधन्वना अश्वादश्वमतक्षत युक्त्वा रथमुप देवाँ अयातन ॥
Ze skóry ukształtowaliście Krowę natchnionymi myślami; starzejących się uczyniliście znowu młodzieńcami. O synowie Sudhanvana, z konia uformowaliście innego konia; zaprzęgając rydwan, zbliżyliście się do bogów.
Mantra 8
इदमुदकं पिबतेत्यब्रवीतनेदं वा घा पिबता मुञ्जनेजनम् । सौधन्वना यदि तन्नेव हर्यथ तृतीये घा सवने मादयाध्वै ॥
Pijcie tę wodę, tak rzekli; tak, pijcie to zaiste, oczyszczającą z muñja. O Saudhanvanasowie (Rbhusowie), jeśli nie znajdujecie radości w tym, wtedy w trzecim wyciskaniu staniecie się odurzeni - wchodząc w zachwyt, który dojrzewa w dziele.
Mantra 9
आपो भूयिष्ठा इत्येको अब्रवीदग्निर्भूयिष्ठ इत्यन्यो अब्रवीत् । वधर्यन्तीं बहुभ्यः प्रैको अब्रवीदृता वदन्तश्चमसाँ अपिंशत ॥
Niech Wody będą obfite, rzekł jeden; niech Agni będzie obfity, rzekł drugi. Jeden ogłosił posuwającą się moc dla wielu; mówiąc prawdy Rity, uformowali czary - kształty zdolne utrzymać rozkosz.
Mantra 10
श्रोणामेक उदकं गामवाजति मांसमेकः पिंशति सूनयाभृतम् । आ निम्रुचः शकृदेको अपाभरत्किं स्वित्पुत्रेभ्यः पितरा उपावतुः ॥
Jeden pędzi krowę ku wodzie; jeden kształtuje ciało przyniesione przez prowadzącą rękę. Jeden wynosi obornik z ciemnych kątów. Cóż zaiste dwójka Rodziców przybliżyła swoim synom - jaka pomoc początku stała za tymi dziełami?
Mantra 11
उद्वत्स्वस्मा अकृणोतना तृणं निवत्स्वपः स्वपस्यया नरः । अगोह्यस्य यदसस्तना गृहे तदद्येदमृभवो नानु गच्छथ ॥
Na wyższym gruncie uczyniliście dla niego trawę; na niższym uczyniliście wody - o mężowie dobrego rzemiosła. To, co umieściliście w domu Ukrytej Krowy (ukrytego Światła), tego dzisiaj, o Rbhusowie, nie podejmujecie - nie porzucajcie kontynuacji dzieła.
Mantra 12
सम्मील्य यद्भुवना पर्यसर्पत क्व स्वित्तात्या पितरा व आसतुः । अशपत यः करस्नं व आददे यः प्राब्रवीत्प्रो तस्मा अब्रवीतन ॥
Gdy, zamknąwszy się, poruszaliście się po światach - gdzież wtedy byli wasi dwaj Rodzice? Zklęliście tego, kto zabrał wam wasz karasna; lecz temu, kto wypowiedział słowo naprzód pro!, temu odpowiedzieliście - potwierdzając impuls, który niesie dzieło naprzód.
Mantra 13
सुषुप्वांस ऋभवस्तदपृच्छतागोह्य क इदं नो अबूबुधत् । श्वानं बस्तो बोधयितारमब्रवीत्संवत्सर इदमद्या व्यख्यत ॥
Rbhusowie, pogrążeni w głęboki sen, pytali: O Ukryty, kto nas na to obudził? Basta mówił o psie jako o budzicielu; lecz to Rok dzisiaj to objawił - sam Czas otwierając wiedzę w jej dojrzałej godzinie.
Mantra 14
दिवा यान्ति मरुतो भूम्याग्निरयं वातो अन्तरिक्षेण याति । अद्भिर्याति वरुणः समुद्रैर्युष्माँ इच्छन्तः शवसो नपातः ॥
Za dnia kroczą Marutowie; po ziemi kroczy Agni; ten Wiatr kroczy przez przestrzeń pośrednią. Przez wody, przez oceany kroczy Varuna - szukając was, o dzieci Mocy: wszystkie kosmiczne energie zbiegają się ku udoskonalonym pracownikom.
The Ṛbhus are a group of inspired artisan-seers celebrated for extraordinary skill. In Vedic thought, their flawless work becomes a spiritual achievement that wins them divine status.
Agni carries offerings and words of praise from humans to the gods. In this hymn he also mediates the recognition of the Ṛbhus’ perfected work, acting like a bridge between worlds.
The third savana is the third Soma pressing in the day’s Soma ritual. The hymn uses it as an image of ripening and fulfillment—where the workers’ effort culminates in ritual joy and divine approval.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.