Rig Veda 1.161.4: Mandala 1, Sukta 161, Mantra 4

Sukta 1.161

Rishi: Rbhus

Devata: Rbhus; Tvaṣṭṛ as counter-presence; Agni as messenger implied

Samhita Patha (Devanagari)

चकृवांस ऋभवस्तदपृच्छत क्वेदभूद्यः स्य दूतो न आजगन् । यदावाख्यच्चमसाञ्चतुरः कृतानादित्त्वष्टा ग्नास्वन्तर्न्यानजे ॥

Recitation with translationRig Veda 1.161.4

Transliteration

cakṛvā́ṃsa ṛ́bhavas tád apṛcchata kvéd abhūd yáḥ syá dūtó na ā́jagan | yadā́vākhyac camasā́ṃś catúraḥ kṛtā́nād íd tvaṣṭā́ gnā́sv antár nyā́naje ||

Translation

Dokonawszy tego, Rbhuowie zapytali: 'Gdzież jest ten, który miał być naszym posłem i przyszedł do nas?' Gdy pokazał cztery kielichy wykonane, wtedy Twaśtr się wycofał i ukrył wśród kobiet, form natury.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• चक्रिवांसः: having done; the doers
• चक्रिवांसः: कर्तृ
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √कृ (कृ ‘to do, make’) → कृत्-प्रत्यय (क्विप्/क्वसु) ‘चक्रिवांस्’

• ऋभवः: the Rbhus
• ऋभवः: कर्तृ (apposition to चक्रिवांसः)
• Type: Noun (proper)
• Root: ऋभु (प्रातिपदिक; name of the Rbhus)

• तत्: that
• तत्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपृच्छत: they asked
• अपृच्छत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √प्रच्छ् (पृच्छति ‘to ask’)

• क्व: where?
• क्व: अधिकरण (प्रश्न-स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)

• इद्: indeed, just
• इद्: —
• Type: Particle
• Root: इद् (निपात; emphatic)

• अभूत्: was; came to be
• अभूत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भू (भवति ‘to be, become’)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Relative pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्य: might be
• स्य: क्रिया
• Type: Verb (optative, enclitic/metrical)
• Root: अस् (√अस् ‘to be’) — optative form ‘स्यात्’ with enclitic/metrical shortening to ‘स्य’ (Vedic)

• दूतः: a messenger
• दूतः: कर्तृ/प्रेडिकेट-नाम (to यः)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• नः: of us; our
• नः: सम्बन्ध (possessor)
• Type: Pronoun (enclitic)
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• आ: towards, hither
• आ: —
• Type: Preverb
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• अजगन्: they came
• अजगन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गम् (गच्छति ‘to go’) with reduplicated aorist stem (Vedic) ‘जगम्’

• यत्: that which
• यत्: कर्म (of अवाख्यत्)
• Type: Relative/Conjunctional pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम)

• अवाख्यत्: he declared; he made known
• अवाख्यत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव-√ख्या (to name, proclaim, make known)

• चमसान्: cups; bowls
• चमसान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: चमस (प्रातिपदिक)

• चतुरः: four
• चतुरः: विशेषण (of कर्म)
• Type: Numeral/Adjective
• Root: चतुर् (संख्या/विशेषण-प्रातिपदिक)

• कृतान्: made; fashioned
• कृतान्: विशेषण (of कर्म)
• Type: Participle (past passive)
• Root: √कृ → कृत (PPP)

• आदित्: then indeed
• आदित्: —
• Type: Particle
• Root: आद् + इत् (निपात; Vedic ‘then indeed/just then’)

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ
• त्वष्टा: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: त्वष्टृ (देवता-नाम; prātipadika)

• ग्नासु: among the women
• ग्नासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ग्ना (स्त्री-प्रातिपदिक ‘divine woman/maid’; in RV often ‘wives/women’)

• अन्तः: within
• अन्तः: अधिकरण (adverbial location)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय/उपपद; ‘within’)

• न्य: down, in
• न्य: —
• Type: Preverb
• Root: नि (उपसर्ग; before vowel → न्य्)

• आनजे: he anointed; he applied
• आनजे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ-√अञ्ज् (to anoint, smear; also ‘to apply/attach’)