Sarga 48
अहल्याशापवर्णनम् (The Account of Ahalyā’s Curse and the Deserted Hermitage near Mithilā)
बालकाण्ड
သရဂ ၄၈ တွင် ရာမနှင့် လက္ရှမဏတို့သည် မိသီလာသို့ ခရီးဆက်ရာတွင် ဧည့်ဝတ်ပြုဓမ္မနှင့် သန့်ရှင်းသော မြေဒေသအဆက်အစပ်အတွင်း တည်နေရာချထားသည်။ အပြန်အလှန် ကျန်းမာချမ်းသာမှု မေးမြန်းပြီးနောက် စုမတိမင်းက မင်းသားနှစ်ပါးကို ထူးမြတ်သော ဧည့်သည်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုကာ တစ်ညတည်း တည်းခိုစေပြီး၊ ထို့နောက် ရှင်ရသီများက ရိုသေစွာ ချီးမွမ်းကြသော ဇနကမင်း၏ မင်္ဂလာမြို့သို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာစေသည်။ မိသီလာအနီးတွင် ရာမသည် ရှေးဟောင်း၍ လှပသော်လည်း လူကင်းမဲ့နေသော အာရှရမ်တစ်ခုကို မြင်၍ ၎င်း၏ သမိုင်းကို ဝိශ්ဝာမိတ္တရထံ မေးမြန်းသည်။ ဝိශ්ဝာမိတ္တရက ထိုနေရာသည် တစ်ခါက ဒေဝတို့တောင် လေးစားကြသော မဟာရသီ ဂေါတမ၏ အာရှရမ်ဖြစ်ပြီး၊ ဂေါတမနှင့် အဟလျာတို့က နှစ်ပေါင်းများစွာ တပဿာ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် နေရာဟု ပြောပြသည်။ အင်ဒြာသည် အခွင့်အရေးကို ယူကာ ဂေါတမအဖြစ် ပုံပြောင်း၍ ပေါင်းသင်းမှုကို တောင်းဆိုသည်။ အဟလျာသည် အင်ဒြာဟု သိမြင်သော်လည်း စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် စိတ်အလိုအလျောက်ကြောင့် လက်ခံလိုက်သည်။ ဂေါတမသည် တပဿာတေဇဖြင့် တောက်ပစွာ ပြန်ရောက်လာသောအခါ အင်ဒြာ၏ လှည့်စားမှု ပေါ်လွင်သွားပြီး၊ ဂေါတမက အင်ဒြာကို ပုရుషသတ္တိ ဆုံးရှုံးစေသော သာပေးကာ အဟလျာကို အာရှရမ်အတွင်း မမြင်ရသော အပြစ်ဆပ်တပဿာရှည်လျားစွာ ခံစေသည်—လေကိုသာ အာဟာရပြု၍ ပြာထဲတွင် လဲလျောင်းရမည်ဟု။ သို့သော် သာပတွင် ကယ်တင်ရာလမ်းလည်း ပါသည်—ရာမသည် တောထဲသို့ ဝင်လာ၍ သူမ၏ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကို လက်ခံသောအခါ အဟလျာသည် သန့်စင်ကာ မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရရှိမည်ဟု။ ထို့နောက် ဂေါတမသည် ဟိမဝတ်သို့ ထွက်ခွာကာ တပဿာ ဆက်လက်ပြုလုပ်ပြီး၊ ထိုအာရှရမ်ကို လွန်ကျူးမှု၊ အပြစ်ဆပ်မှုနှင့် ပြန်လည်ကယ်တင်ခြင်းတို့၏ သင်ခန်းစာမြေရာအဖြစ် ထင်ရှားစေသည်။
Shlokas
Verse 1
पृष्ट्वा तु कुशलं तत्र परस्परसमागमे।कथान्ते सुमतिर्वाक्यं व्याजहार महामुनिम्।।।।
ထိုနေရာ၌ အပြန်အလှန်တွေ့ဆုံကာ အချင်းချင်း ကျန်းမာချမ်းသာမှုကို မေးမြန်းပြီးနောက် စကားဝိုင်းအဆုံးတွင် စုမတီသည် မဟာမုနိအား ဤစကားကို ပြောကြား하였다။
Verse 2
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।।।।पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणी धनुर्धरौ।अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ।।।।यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने।।।।
အို မုနိရေ၊ ကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိပါစေ။ ဒေဝတားတို့ကဲ့သို့ သတ္တိဗလရှိသော ဤကူမာရနှစ်ပါးသည် မည်သူနည်း။ သူတို့၏လှုပ်ရှားမှုသည် ဆင် သို့မဟုတ် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ ဖြစ်၍၊ ဗီရသူရဲကောင်းများဖြစ်ကာ ကျားနှင့် နွားထီးကဲ့သို့ ထင်ရှားကြ၏။ ကြာပန်းရွက်ကဲ့သို့ ကျယ်ဝန်းသော မျက်လုံးများရှိ၍၊ ဓား၊ မြားအိတ်နှင့် လေးကို ကိုင်ဆောင်ထားကြ၏။ ရုပ်ရည်မှာ အရှွင်နီဒေဝတို့ကဲ့သို့ လှပပြီး ယုဝဝင်စကာလသို့ ရောက်လာသကဲ့သို့၊ ဒေဝလောကမှ ဆင်းသက်လာသော အမရတို့ပမာ ဖြစ်၏။ မတော်တဆ ဤမြေသို့ ရောက်လာကြသလော; သို့သော် အို မုနိ၊ အဘယ်ကြောင့် ခြေဖြင့်သာ ဤနေရာသို့ ရောက်လာကြသနည်း—မည်သူ၏ သားများနည်း၊ မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လာကြသနည်း။
Verse 3
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।।1.48.2।।पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणी धनुर्धरौ।अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ।।1.48.3।।यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने।।1.48.4।।
ဒဿရထ၏ မအနိုင်ယူနိုင်သော သားတော် သီရိရာမသည် ဤကြောက်မက်ဖွယ် တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ၊ ထိုအခါ သင်သည် သန့်စင်ပကတိ ဖြစ်လာမည်။
Verse 4
इमौ कुमारौ भद्रं ते देवतुल्यपराक्रमौ।गजसिंहगती वीरौ शार्दूलवृषभोपमौ।।1.48.2।।पद्मपत्रविशालाक्षौ खड्गतूणी धनुर्धरौ।अश्विनाविव रूपेण समुपस्थितयौवनौ।।1.48.3।।यदृच्छयैव गां प्राप्तौ देवलोकादिवामरौ।कथं पद्भ्यामिह प्राप्तौ किमर्थं कस्य वा मुने।।1.48.4।।
ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အတိုင်းအတာမလွဲ ပြန်လည်လျှောက်တင်하였다—သိဒ္ဓာအာရှရမ်၌ နေထိုင်ခဲ့ပုံနှင့် ရာක්ෂသတို့ကို သုတ်သင်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပုံကိုပါ။
Verse 5
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम्।परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितै:।।।।किमर्थं च मुनिश्रेष्ठ सम्प्राप्तौ दुर्गमे पथि।वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वत:।।।।
သူတို့နှစ်ဦးသည် ကောင်းကင်၌ လနှင့် နေကဲ့သို့ ဤဒေသကို အလှဆင်တင့်တယ်စေကြပြီး၊ အရပ်အမောင်း၊ မျက်နှာအမူအရာ၊ အင်္ဂါလှုပ်ရှားမှုတို့တွင် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆင်တူညီမျှကြသည်။ မုနိမြတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးရှင်၊ အကောင်းဆုံး လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်ထားသော သူရဲကောင်းနှစ်ဦးသည် ဤခက်ခဲသော လမ်းကြောင်းသို့ မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ရောက်လာကြသနည်း။ အမှန်တရားကို တိတိကျကျ ကြားလိုပါသည်။
Verse 6
भूषयन्ताविमं देशं चन्द्रसूर्याविवाम्बरम्।परस्परस्य सदृशौ प्रमाणेङ्गितचेष्टितै:।।1.48.5।।किमर्थं च मुनिश्रेष्ठ सम्प्राप्तौ दुर्गमे पथि।वरायुधधरौ वीरौ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वत:।।1.48.6।।
အို မုနိအမြတ်၊ ဤသူရဲကောင်းနှစ်ပါးသည် ကိုယ်အရွယ်အစား၊ မျက်နှာအမူအရာနှင့် လှုပ်ရှားသွားလာပုံတို့၌ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ဆင်တူကာ ကောင်းကင်၌ နေနှင့် လမင်းကဲ့သို့ ဤဒေသကို တင့်တယ်စေကြသည်။ အထူးကောင်းမွန်သော လက်နက်များကို ကိုင်ဆောင်လျက် ခက်ခဲသော လမ်းကြောင်းများမှ ရောက်လာကြသည်; မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လာကြသနည်း။ အမှန်တရားကို ပြတ်သားစွာ ကြားလိုပါသည်။
Verse 7
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यथावृत्तं न्यवेदयत्।सिद्धाश्रमनिवासं च राक्षसानां वधं तथा।।।।
ထိုစကားကို ကြားသိပြီးနောက် ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှကို အတိုင်းအတာမလွဲ ပြန်လည်လျှောက်တင်하였다—သိဒ္ဓာအာရှရမ်၌ နေထိုင်ခဲ့ပုံနှင့် ရာක්ෂသတို့ကို သုတ်သင်သတ်ဖြတ်ခဲ့ပုံကိုပါ။
Verse 8
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राजा परमहर्षित:।अतिथी परमौ प्राप्तौ पुत्रौ दशरथस्य तौ।।।।पूजयामास विधिवत्सत्कारार्हौ महाबलौ।
ဝိශ්ဝာမိတ္တရ၏ စကားကို ကြားသိသော် ရာဇာ စုမတိသည် အလွန်ပီတိဖြစ်하였다။ ဒဿရထ၏ သားတော်နှစ်ပါးသည် ဂုဏ်ထူးမြတ်သော ဧည့်သည်အဖြစ် ရောက်လာကြသဖြင့်—အင်အားကြီး၍ ဂုဏ်ပြုထိုက်သူများဖြစ်ရာ—ထုံးတမ်းဓမ္မအတိုင်း ကြိုဆိုကာ ပူဇော်ဧည့်ခံ하였다။
Verse 9
तत: परमसत्कारं सुमते: प्राप्य राघवौ।।।।उष्य तत्र निशामेकां जग्मतुर्मिथिलां तत: ।
စုမတိထံမှ အမြင့်မြတ်ဆုံး ဧည့်ခံဂုဏ်ပြုမှုကို ရရှိပြီးနောက် ရာဃဝနှစ်ပါးသည် ထိုနေရာ၌ တစ်ညသာ နေထိုင်ကာ ထို့နောက် မိထိလာသို့ ထွက်ခွာသွားကြ하였다။
Verse 10
तान् दृष्ट्वा मुनयस्सर्वे जनकस्य पुरीं शुभाम्।।।।साधु साध्विति शंसन्तो मिथिलां समपूजयन्।
ဇနက၏ မင်္ဂလာရှိသော မြို့တော်ကို မြင်ကြသောအခါ မုနိအပေါင်းတို့သည် မိထိလာကို ရိုသေစွာ ချီးမွမ်းပူဇော်၍ “သာဓု! သာဓု!” ဟု အလွန်ကောင်းကြောင်း ထပ်တလဲလဲ ဆိုကြသည်။
Verse 11
मिथिलोपवने शून्यमाश्रमं दृश्य राघव:।।।।पुराणं निर्जनं रम्यं पप्रच्छ मुनिपुङ्गवम्।
မိထိလာအနီး တောအုပ်တွင် ရာဃဝသည် အဟောင်းအလှ အာရှရမ်တစ်ခုကို လူမရှိဘဲ တိတ်ဆိတ်နေသည်ကို မြင်၍ မုနိတို့အထွဋ်အမြတ် မဟာမုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရအား ထိုအကြောင်းကို မေးမြန်း하였다။
Verse 12
श्रीमदाश्रमसङ्काशं किन्न्विदं मुनिवर्जितम्।।।।ज्ञातुमिच्छामि भगवन् कस्यायं पूर्वमाश्रम:।
“အရှင် ဘဂဝန်၊ ဤနေရာသည် တင့်တယ်မြတ်နိုးဖွယ် အာရှရမ်တစ်ခုကဲ့သို့ ထင်ရှားပါသည်။ သို့ရာတွင် မုနိများက ဘာကြောင့် စွန့်ပစ်ထားကြသနည်း။ ယခင်က ဤအာရှရမ်သည် မည်သူ၏ အာရှရမ်ဖြစ်ခဲ့ပါသနည်းကို သိလိုပါသည်။”
Verse 13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं वाक्यं वाक्यविशारद:।।।।प्रत्युवाच महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।
ရာဃဝ၏ စကားကို ကြားသော်၊ စကားပြောရာ၌ ကျွမ်းကျင်၍ တေဇောဓာတ်တောက်ပသော မဟာမုနိ ဝိශ්ဝာမိတ္တရသည် ထိုသူအား ပြန်လည်ဖြေကြား하였다။
Verse 14
हन्त ते कथयिष्यामि श्रुणु तत्त्वेन राघव।।।।यस्येदमाश्रमपदं शप्तं कोपान्महात्मना।
“ကောင်းပြီ ရာဃဝ၊ ငါပြောပြမည်၊ အမှန်တရားအတိုင်း နားထောင်လော့။ ဤနေရာသည် မည်သူ၏ အာရှရမ်တည်ရာဖြစ်သနည်း၊ ထို့ပြင် မဟာအတ္မာတစ်ပါး၏ ဒေါသကြောင့် မည်သို့ ကျိန်စာသင့်ခဲ့သနည်းကိုလည်း ပြောမည်။”
Verse 15
गौतमस्य नरश्रेष्ठ पूर्वमासीन्महात्मन:।।।।आश्रमो दिव्यसङ्काशस्सुरैरपि सुपूजित:।
“လူတို့အထွဋ်အမြတ်ရေ၊ ဤအာရှရမ်သည် ကောင်းကင်တော်အိမ်ရာကဲ့သို့ တောက်ပမြင့်မြတ်၍ နတ်တို့ကပင် ပူဇော်ဂုဏ်ပြုကြသော အာရှရမ်ဖြစ်ပြီး ယခင်က မဟာမုနိ ဂေါတမ၏ အာရှရမ်ဖြစ်하였다။”
Verse 16
स चेह तप आतिष्ठदहल्यासहित: पुरा।।।।वर्षपूगाननेकांश्च राजपुत्र महायश:।
အို ဂုဏ်သတင်းကြီးသော မင်းသားရေ၊ ရှေးကာလ၌ ဤနေရာတွင် ထင်ရှားမြတ်သော မဟာရသီသည် အဟလျာနှင့်အတူ နှစ်ပေါင်းများစွာ တပဿာကို အစဉ်အမြဲ ကျင့်ဆောင်ခဲ့၏။
Verse 17
तस्यान्तरं विदित्वा तु सहस्राक्षश्शचीपति:।।।।मुनिवेषधरोऽहल्यामिदं वचनमब्रवीत्।
သို့ရာတွင် သချီပတိ ဖြစ်သော မျက်စိတစ်ထောင်ရှိ အိန္ဒြာသည် အခွင့်အလမ်းကို သိမြင်ကာ မုနိ၏အသွင်ကို ဆောင်ယူပြီး အဟလျာအား ဤစကားကို မိန့်ကြားလေ၏။
Verse 18
ऋतुकालं प्रतीक्षन्ते नार्थिनस्सुसमाहिते।सङ्गमं त्वहमिच्छामि त्वया सह सुमध्यमे।।
အို ကိုယ်အင်္ဂါလှပ၍ စိတ်တည်ငြိမ်သောသူမ၊ ကာမတဏှာက လှုံ့ဆော်သူတို့သည် သင့်လျော်သော ရတုကာလကို မစောင့်ကြ; အို ခါးသေးသွယ်သူမ၊ ငါသည် သင်နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းကို အလိုရှိ၏။
Verse 19
मुनिवेषं सहस्राक्षं विज्ञाय रघुनन्दन।मतिं चकार दुर्मेधा देवराजकुतूहलात्।।
အို ရဃုဝంశ၏ အားရစရာသူ၊ အဟလျာသည်—အမြင်မှားသော စိတ်ကြောင့်—မုနိအသွင်ဆောင်ထားသည့် မျက်စိတစ်ထောင်ရှိသူကို သိမြင်ခဲ့ပြီး၊ ဒေဝရာဇာအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှုကြောင့် သဘောတူညီလေ၏။
Verse 20
अथाब्रवीत् नरश्रेष्ठ कृतार्थेनान्तरात्मना।।।कृतार्थाऽस्मि सुरश्रेष्ठ गच्छ शीघ्रमित: प्रभो।आत्मानं मां च देवेश सर्वदा रक्ष गौतमात्।।।
ထို့နောက် အတွင်းစိတ်၌ ဆန္ဒပြည့်စုံသဖြင့် သူမက ပြော၏— “အို နတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ကျွန်မသည် စိတ်ကျေနပ်၍ ကိစ္စပြီးမြောက်ပါပြီ။ အို ပရဘု၊ ဒီနေရာမှ အမြန်ထွက်ခွာပါ။ အို နတ်အရှင်ကြီး၊ ဂေါတမမှ အစဉ်အမြဲ မိမိကိုလည်းကောင်း၊ ကျွန်မကိုလည်းကောင်း ကာကွယ်ပေးပါ”။
Verse 21
अथाब्रवीत् नरश्रेष्ठ कृतार्थेनान्तरात्मना।1.48.20।।कृतार्थाऽस्मि सुरश्रेष्ठ गच्छ शीघ्रमित: प्रभो।आत्मानं मां च देवेश सर्वदा रक्ष गौतमात्।1.48.21।।
ထို့နောက် အတွင်းစိတ်၌ ဆန္ဒပြည့်စုံသဖြင့် သူမက ပြော၏— “အို နတ်တို့အနက် အမြင့်မြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ကျွန်မသည် ကိစ္စပြီးမြောက်၍ စိတ်ကျေနပ်ပါပြီ။ အို ပရဘု၊ ဒီနေရာမှ အမြန်ထွက်ခွာပါ။ အို နတ်အရှင်ကြီး၊ ဂေါတမမှ အစဉ်အမြဲ မိမိကိုလည်းကောင်း၊ ကျွန်မကိုလည်းကောင်း ကာကွယ်ပေးပါ”။
Verse 22
इन्द्रस्तु प्रहसन् वाक्यमहल्यामिदमब्रवीत्।सुश्रोणि परितुष्टोऽस्मि गमिष्यामि यथाऽगतम्।।।
အင်္ဒြာသည် ပြုံးရယ်လျက် အဟလျာအား ဤသို့ဆို၏— “အို ခါးတင်လှပသူ၊ ငါသည် အလွန်ကျေနပ်ပြီ။ ငါလာခဲ့သကဲ့သို့ ထိုလမ်းတူတူဖြင့် ပြန်ထွက်သွားမည်”။
Verse 23
एवं सङ्गम्य तु तया निश्चक्रामोटजात्तत:।।स सम्भ्रमात्त्वरन् राम शङ्कितो गौतमं प्रति।।।
ထို့သို့ သူမနှင့် ဆုံစည်းပြီးနောက် သူသည် ရွက်မိုးတဲကနေ အမြန်ထွက်လာ၏။ အို ရာမ၊ စိတ်လှုပ်ရှားကြောက်ရွံ့သဖြင့် သူသည် ဂေါတမကို စိုးရိမ်ကာ အလျင်အမြန် ပြေးထွက်သွားလေသည်။
Verse 24
गौतमं तं ददर्शाथ प्रविशन्तं महामुनिम्।देवदानवदुर्धर्षं तपोबलसमन्वितम्।।।।तीर्थेंदकपरिक्लिन्नं दीप्यमानमिवानलम्।गृहीतसमिधं तत्र सकुशं मुनिपुङ्गवम्।।।।
ထို့နောက် သူသည် ဝင်လာနေသော မဟာမုနိ ဂေါတမကို မြင်၏—နတ်နှင့် ဒါနဝတို့ကပင် မအနိုင်ယူနိုင်သူ၊ တပဿာ၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံသူ။ တီရ္ထရေဖြင့် စိုစွတ်လျက် မီးကဲ့သို့ တောက်ပနေပြီး၊ လက်၌ ဆမိဓ်မီးဖိုသစ်တံများနှင့် ကုရှမြက်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးသူ ဖြစ်လေသည်။
Verse 25
गौतमं तं ददर्शाथ प्रविशन्तं महामुनिम्।देवदानवदुर्धर्षं तपोबलसमन्वितम्।।1.48.24।।तीर्थेंदकपरिक्लिन्नं दीप्यमानमिवानलम्।गृहीतसमिधं तत्र सकुशं मुनिपुङ्गवम्।।1.48.25।।
ထို့နောက် သူသည် မဟာမုနိ ဂေါတမကို အာရှရမ်သို့ ဝင်လာသည်ကို မြင်၏—ဒေဝနှင့် အသူရတို့ပင် မတားဆီးနိုင်သည့် အရှင်၊ တပဿ၏ အင်အားဖြင့် ပြည့်စုံသူ။ တီရ္ထရေဖြင့် စိုစွတ်လျက် မီးကဲ့သို့ တောက်ပ၍၊ သမိဓာဖျင်နှင့် ကုရှမြက်ကို ကိုင်ဆောင်ထားသော မုနိတို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်၏။
Verse 26
दृष्ट्वा सुरपतिस्त्रस्तो विवर्णवदनोऽभवत्।अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षं मुनिवेषधरं मुनि:।।।।दुर्वृत्तं वृत्तसम्पन्नो रोषाद्वचनमब्रवीत्।
သူ့ကိုမြင်သော် ဒေဝတို့၏ အရှင် ရှက္ရ (အိန္ဒြ) သည် ကြောက်လန့်၍ မျက်နှာအရောင်ဖျော့သွား၏။ ထို့နောက် သီလသမာဓိပြည့်စုံသော မုနိသည် “တစ်ထောင်မျက်စိရှိသူ” က မုနိဝတ်စုံဝတ်ကာ အကျင့်ပျက်ပြုနေသည်ကို မြင်၍ ဒေါသဖြင့် စကားဆို၏။
Verse 27
मम रूपं समास्थाय कृतवानसि दुर्मते।।।।अकर्तव्यमिदं तस्माद्विफलस्त्वं भविष्यसि।
“အကြံဆိုးသူရေ! ငါ့ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ယူဆောင်ကာ မလုပ်သင့်သည့် အမှုကို လုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သင်သည် ‘အသီးမဖြစ်သူ’—ယောကျ်ားသတ္တိ ပျောက်ကွယ်၍ အကျိုးမဲ့သူ ဖြစ်လိမ့်မည်။”
Verse 28
गौतमेनैवमुक्तस्य सरोषेण महात्मना।।।।पेततुर्वृषणै भूमौ सहस्राक्षस्य तत्क्षणात्।
မဟာအတ္မာ ဂေါတမက ဒေါသဖြင့် ထိုသို့ မိန့်ဆိုသော် ထိုခဏချင်းပင် “တစ်ထောင်မျက်စိရှိသူ” (အိန္ဒြ) ၏ အဏ္ဍများသည် မြေပြင်ပေါ်သို့ ကျသွား၏။
Verse 29
तथा शप्त्वा स वै शक्रमहल्यामपि शप्तवान्।।।।इह वर्षसहस्राणि बहूनि त्वं निवत्स्यसि।वायुभक्षा निराहारा तप्यन्ती भस्मशायिनी।।।।अदृश्या सर्वभूतानां आश्रमेऽस्मिन्निवत्स्यसि।
ဤသို့ ရှက္ရ (အိန္ဒြ) ကို ကျိန်စာချပြီးနောက် မုနိသည် အဟလျာကိုလည်း ကျိန်စာချ၏—“ဤနေရာ၌ သင်သည် နှစ်တစ်ထောင်များစွာ နေထိုင်ရမည်။ လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ယူ၍ အစာမစားရ၊ ပြာပေါ်တွင် လဲလျောင်းကာ တပဿကို ခံယူရမည်။ သတ္တဝါအားလုံး၏ မျက်စိမှ မမြင်ရအောင် ဤအာရှရမ်၌ပင် နေရလိမ့်မည်။”
Verse 30
तथा शप्त्वा स वै शक्रमहल्यामपि शप्तवान्।।1.48.29।।इह वर्षसहस्राणि बहूनि त्वं निवत्स्यसि।वायुभक्षा निराहारा तप्यन्ती भस्मशायिनी।।1.48.30।।अदृश्या सर्वभूतानां आश्रमेऽस्मिन्निवत्स्यसि।
အကျင့်မမှန်သူရေ—ထိုသူကို ဧည့်ခံပူဇော်ခြင်းကြောင့် လောဘနှင့် မောဟကင်းစင်၍ ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ပြည့်ဝကာ၊ ငါ့အနီး၌ နေထိုင်လျက် မိမိ၏ မူလကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိမည်။
Verse 31
यदा चैतद्वनं घोरं रामो दशरथात्मज:।।।।आगमिष्यति दुर्धर्षस्तदा पूता भविष्यसि।
ဒဿရထ၏ မအနိုင်ယူနိုင်သော သားတော် သီရိရာမသည် ဤကြောက်မက်ဖွယ် တောအုပ်သို့ ဝင်ရောက်လာသည့်အခါ၊ ထိုအခါ သင်သည် သန့်စင်ပကတိ ဖြစ်လာမည်။
Verse 32
तस्यातिथ्येन दुर्वुत्ते लोभमोहविवर्जिता।।।।मत्सकाशे मुदा युक्ता स्वं वपुर्धारयिष्यसि।
အကျင့်မမှန်သူရေ—ထိုသူကို ဧည့်ခံပူဇော်ခြင်းကြောင့် လောဘနှင့် မောဟကင်းစင်၍ ဝမ်းမြောက်ပီတိဖြင့် ပြည့်ဝကာ၊ ငါ့အနီး၌ နေထိုင်လျက် မိမိ၏ မူလကိုယ်ခန္ဓာကို ပြန်လည်ရရှိမည်။
Verse 33
एवमुक्त्वा महातेजा गौतमो दुष्टचारिणीम्।।।।इममाश्रममुत्सृज्य सिद्धचारणसेविते।हिमवच्छिखरे पुण्ये तपस्तेपे महातपा:।।।।
ဤသို့ မိန့်ကြားပြီးနောက် တေဇောဓာတ်တောက်ပသော မဟာတပသီ ရသီဂေါတမသည် စစ်ဓာနှင့် ချာရဏတို့ လာရောက်ကာ ဆည်းကပ်နေသော ဤအာရှရမ်ကို စွန့်ခွာ၍၊ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော ဟိမဝတ်တောင်ထိပ်များသို့ သွားကာ ထိုနေရာ၌ တပသကို ဆက်လက်ကျင့်ကြံ하였다။
Frequently Asked Questions
The central dharma-crisis is deception used to violate ascetic household integrity: Indra assumes Gautama’s form to pursue desire, and Ahalyā knowingly consents. The narrative frames this as a breach of restraint and truthfulness, triggering consequences administered through Gautama’s ascetic authority.
Sarga 48 teaches that moral disorder produces lasting imprint (śāpa) requiring disciplined remediation (tapas), yet redemption remains possible through right conduct—here symbolized by atithi-dharma offered to Rāma, which converts a cursed space into a site of purification.
Key landmarks include Janaka’s Mithilā (praised by sages), the Mithilā grove containing Gautama’s deserted āśrama, and Himavat where Gautama resumes austerities. Culturally, the sarga emphasizes formal hospitality, sacrificial paraphernalia (samidh, kuśa), and the sanctity of āśrama life as a civilizational institution.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.