HomeRamayanaBala KandaSarga 48Shloka 26
Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

अहल्याशापवर्णनम्

The Account of Ahalyā’s Curse and the Deserted Hermitage near Mithilā

दृष्ट्वा सुरपतिस्त्रस्तो विवर्णवदनोऽभवत्।अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षं मुनिवेषधरं मुनि:।।।।दुर्वृत्तं वृत्तसम्पन्नो रोषाद्वचनमब्रवीत्।

dṛṣṭvā surapatis trasto vivarṇavadano ’bhavat |

atha dṛṣṭvā sahasrākṣaṃ muniveṣadharaṃ muniḥ ||

durvṛttaṃ vṛttasampanno roṣād vacanam abravīt |

သူ့ကိုမြင်သော် ဒေဝတို့၏ အရှင် ရှက္ရ (အိန္ဒြ) သည် ကြောက်လန့်၍ မျက်နှာအရောင်ဖျော့သွား၏။ ထို့နောက် သီလသမာဓိပြည့်စုံသော မုနိသည် “တစ်ထောင်မျက်စိရှိသူ” က မုနိဝတ်စုံဝတ်ကာ အကျင့်ပျက်ပြုနေသည်ကို မြင်၍ ဒေါသဖြင့် စကားဆို၏။

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund): 'having seen'
सुरपतिःlord of gods (Indra)
सुरपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुरपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः सुर + पति (षष्ठी-तत्पुरुषः)
त्रस्तःfrightened
त्रस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विवर्णवदनःpale-faced
विवर्णवदनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविवर्णवदन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः विवर्ण + वदन (कर्मधारयः)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund)
सहस्राक्षम्Indra
सहस्राक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः
मुनिवेषधरम्wearing an ascetic’s guise
मुनिवेषधरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमुनिवेषधर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः मुनिवेष + धर (उपपद-तत्पुरुषः: 'wearing sage’s guise')
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दुर्वृत्तम्ill-behaved
दुर्वृत्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदुर्वृत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः दुर् + वृत्त (कर्मधारयः)
वृत्तसम्पन्नःvirtuous/well-conducted
वृत्तसम्पन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृत्तसम्पन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः वृत्त + सम्पन्न (तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषः: 'endowed with conduct')
रोषात्from anger
रोषात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (हेतु), एकवचन
वचनम्words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अब्रवीत्spoke
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

On seeing him, the face of the Lord of the gods (Indra) turned pale with fear. Having seen the wicked Indra with a thousand-eyed in the guise of an ascetic the gentle sage Gautama got enraged and said:

I
Indra (Surapati, Sahasrākṣa)
G
Gautama

FAQs

Dharma condemns hypocrisy and disguise used for wrongdoing: wearing the marks of holiness while acting immorally is presented as especially blameworthy.

Indra, fleeing, encounters Gautama; Gautama recognizes Indra’s deceitful disguise and prepares to pronounce judgment.

Gautama’s moral discernment and commitment to righteous order—he reacts against deception that violates satya.