Adhyaya 41: Rite of the Varāha Dvādaśī Vow and an Exemplary Narrative on Expiation for Brahmin-Slaying

Verse 1

दुर्वासा उवाच । एवं माघे सिते पक्षे द्वादशीं धरणीभृतः । वराहस्य शृणुष्वाद्यां मुने परमधार्मिक ॥ ४१.१ ॥

ദുർവാസാ പറഞ്ഞു—ഹേ പരമധാർമ്മിക മുനേ! മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ഭൂമിയെ ധരിച്ച വരാഹന്റെ ദ്വാദശീ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം ഇന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 2

प्रागुक्तेन विधानेन सङ्कल्पस्नानमेव च । कृत्वा देवं समभ्यर्च्य एकादश्यां विचक्षणः ॥ ४१.२ ॥

മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം സങ്കൽപസ്നാനം ചെയ്ത് ദേവനെ യഥാവിധി ആരാധിച്ച്, വിവേകമുള്ള সাধകൻ ഏകാദശി ദിനത്തിൽ ഈ കർമ്മം ആചരിക്കണം।

Verse 3

धूपनैवेद्यगन्धैश्चार्चयित्वाऽच्युतं नरः । पश्चात्तस्याग्रतः कुम्भं जलपूर्णं तु विन्यसेत् ॥ ४१.३ ॥

ധൂപം, നൈവേദ്യം, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അച്യുതനെ ആരാധിച്ച ശേഷം, അവന്റെ മുമ്പിൽ ജലപൂർണ്ണമായ കുംഭം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 4

ॐ वाराहायेति पादौ तु माधवायेति वै कटिम् । क्षेत्रज्ञायेति जठरं विश्वरूपेत्युरो हरेः ॥ ४१.४ ॥

‘ഓം വാരാഹായ’ എന്നു പാദങ്ങളിൽ, ‘മാധവായ’ എന്നു കട്ടിയിൽ, ‘ക്ഷേത്രജ്ഞായ’ എന്നു ജഠരത്തിൽ, ‘വിശ്വരൂപ’ എന്നു ഹരിയുടെ ഉരസ്സിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 5

सर्वज्ञायेति कण्ठं तु प्रजानां पतये शिरः । प्रद्युम्नायेति च भुजौ दिव्यास्त्राय सुदर्शनम् । अमृतोद्भवाय शङ्खं तु एष देवर्चने विधिः ॥ ४१.५ ॥

‘സർവജ്ഞായ’ എന്നു കണ്ഠത്തിൽ, ‘പ്രജാനാം പതയേ’ എന്നു ശിരസ്സിൽ, ‘പ്രദ്യുമ്നായ’ എന്നു ഭുജങ്ങളിൽ; ദിവ്യാസ്ത്രമായ സുദർശനചക്രത്തിൽ, ‘അമൃതോദ്ഭവായ’ എന്നു ശംഖത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം। ഇതാണ് ദേവാർചനവിധി।

Verse 6

एवमभ्यर्च्य मेधावी तस्मिन्कुम्भे तु विन्यसेत् । सौवर्णं रौप्यताम्रं वा पात्रं विभवशक्तितः ॥ ४१.६ ॥

ഇങ്ങനെ ആരാധിച്ച ശേഷം വിവേകമുള്ള সাধകൻ ആ കുംഭത്തിൽ, തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, സ്വർണം അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളി അല്ലെങ്കിൽ ചെമ്പ് പാത്രം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 7

सर्वबीजैस्तु सम्पूर्णं स्थापयित्वा विचक्षणः । तत्र शक्त्या तु सौवर्णं वाराहं कारयेद्बुधः ॥ ४१.७ ॥

സകല ബീജങ്ങളോടും കൂടി വിധി പൂർണ്ണമായി സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, വിവേകി തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് സ്വർണമയ വരാഹവിഗ്രഹം നിർമ്മിപ്പിക്കണം।

Verse 8

दंष्ट्राग्रेणोद्धृतां पृथ्वीं सपर्वतवनद्रुमाम् । माधवं मधुहन्तारं वाराहं रूपमास्थितम् ॥ ४१.८ ॥

ദംഷ്ട്രയുടെ അഗ്രത്തിൽ പർവ്വതങ്ങളും വനങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളും സഹിതം ഭൂമിയെ ഉയർത്തി, മധുഹന്തനായ മാധവൻ വരാഹരൂപം സ്വീകരിച്ചു।

Verse 9

सर्वबीजभृते पात्रे रत्नगर्भं घटोपरि । स्थापयेत् परमं देवं जातरूपमयं हरिम् ॥ ४१.९ ॥

സകല ബീജങ്ങളും ഉള്ള പാത്രത്തിന്മേൽ, ഘടത്തിന്റെ മുകളിൽ രത്നഗർഭം സ്ഥാപിച്ച്, ജാതരൂപമയമായ പരമദേവൻ ഹരിയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം।

Verse 10

सितवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रं तु वै मुने । स्थाप्यार्च्चयेद्गन्धपुष्पैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः ॥ ४१.१० ॥

ഹേ മുനേ, രണ്ട് വെളുത്ത വസ്ത്രങ്ങളാൽ മൂടിയ താമ്രപാത്രം സ്ഥാപിച്ച്, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും വിവിധ ശുഭ നൈവേദ്യങ്ങളും കൊണ്ട് അർച്ചന ചെയ്യണം।

Verse 11

पुष्पमण्डलिकां कृत्वा जागरं तत्र कारयेत् । प्रादुर्भावान् हरेस्तत्र वाचयेद् भावयेद् बुधः ॥ ४१.११ ॥

പുഷ്പമണ്ഡലിക ഒരുക്കി അവിടെ ജാഗരണം നടത്തണം; അവിടെ ഹരിയുടെ പ്രാദുർഭാവങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യിപ്പിച്ച്, വിവേകി അവയെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 12

एवं सन्नियमस्यान्तं प्रभाते उदिते रवौ । शुचिः स्नात्वा हरिं पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४१.१२ ॥

ഇങ്ങനെ സൂര്യോദയം കഴിഞ്ഞ പ്രഭാതത്തിൽ നിയമത്തിന്റെ സമാപ്തി ചെയ്യണം. ശുദ്ധനായി സ്നാനം ചെയ്ത് ഹരിയെ പൂജിച്ച് ബ്രാഹ്മണനു നിവേദ്യം അർപ്പിക്കണം.

Verse 13

वेदवेदाङ्गविदुषे साधुवृत्ताय धीमते । विष्णुभक्ताय विप्रर्षे विशेषेण प्रदापयेत् ॥ ४१.१३ ॥

വേദവും വേദാംഗങ്ങളും അറിയുന്ന, സദാചാരമുള്ള, ധീമാനായ, വിഷ്ണുഭക്തനായ വിപ്രഋഷിക്കു പ്രത്യേകമായി ദാനം നൽകണം.

Verse 14

देवं सकुम्भं तं दत्त्वा हरिं वाराहरूपिणम् । ब्राह्मणाय भवेद्यद्धि फलं तन्मे निशामय ॥ ४१.१४ ॥

വരാഹരൂപധാരിയായ ഹരിയെ ആ ദേവതയെ കുംഭത്തോടുകൂടെ ബ്രാഹ്മണനു നൽകിയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഫലം എന്നിൽ നിന്നു കേൾക്കുക.

Verse 15

इह जन्मनि सौभाग्यं श्रीः कान्तिस्तुष्टिरेव च । दरिद्रो वित्तवान् सद्यः अपुत्रो लभते सुतम् । अलक्ष्मीर् नश्यते सद्यो लक्ष्मीः संविशते क्षणात् ॥ ४१.१५ ॥

ഈ ജന്മത്തിൽ തന്നേ സൗഭാഗ്യം—ശ്രീ, കാന്തി, തൃപ്തി—ലഭിക്കുന്നു. ദരിദ്രൻ ഉടൻ ധനവാനാകുന്നു; പുത്രനില്ലാത്തവന് പുത്രൻ ലഭിക്കുന്നു. അലക്ഷ്മി തൽക്ഷണം നശിച്ച്, ലക്ഷ്മി ക്ഷണത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു.

Verse 16

इह जन्मनि सौभाग्यं परलोके निशामय । अस्मिन्नर्थे पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ॥ ४१.१६ ॥

ഈ ജന്മത്തിൽ സൗഭാഗ്യം, പരലോകത്തിലും കൂടെ—കേൾക്കുക. ഈ വിഷയത്തിൽ പുരാതനമായ ഒരു ഇതിഹാസം, പഴയ പരമ്പര (ഞാൻ പറയുന്നു).

Verse 17

इह लोकेऽभवद् राजा वीरधन्वेति विश्रुतः । स कदाचिद् वनं प्रायान् मृगहेतोः परंतपः ॥ ४१.१७ ॥

ഈ ലോകത്തിൽ വീരധന്വൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരു രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ പരന്തപൻ ഒരിക്കൽ മൃഗവേട്ടയ്ക്കായി വനത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 18

व्यापादयन् मृगगणान् तत्रार्षिवनमध्यगः । जघान मृगरूपान् सोऽज्ञानतो ब्राह्मणान् नृपः ॥ ४१.१८ ॥

മൃഗക്കൂട്ടങ്ങളെ വേട്ടയാടി കൊല്ലുന്നതിനിടെ അവൻ ഋഷിവനത്തിന്റെ നടുവിലേക്ക് കടന്നു. അവിടെ രാജാവ് അജ്ഞാനവശാൽ മൃഗരൂപത്തിലുള്ള ബ്രാഹ്മണരെ വധിച്ചു.

Verse 19

भ्रातरस्तत्र पञ्चाशन्मृगरूपेण संस्थिताः । संवर्तस्य सुता ब्रह्मन् वेदाध्ययनतत्पराः ॥ ४१.१९ ॥

അവിടെ അമ്പത് സഹോദരന്മാർ മൃഗരൂപത്തിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അവർ സംവർതന്റെ പുത്രന്മാരും വേദാധ്യയനത്തിൽ തൽപരരുമായിരുന്നു.

Verse 20

सत्यतपा उवाच । कारणं किं समाश्रित्य ते चक्रुर्मृगरूपताम् । एतन्मे कौतुकं ब्रह्मन् प्रणतस्य प्रसीद मे ॥ ४१.२० ॥

സത്യതപാ പറഞ്ഞു—ഏത് കാരണത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് അവർ മൃഗരൂപം സ്വീകരിച്ചത്? ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, ഇതാണ് എന്റെ കൗതുകം; ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു, ദയവായി പ്രസാദിക്കണമേ.

Verse 21

दुर्वासा उवाच । ते कदाचिद्वनं याता दृष्ट्वा हरिणपोतकान् । जातमात्रान् स्वमात्रा तु विहीनान् दृश्य सत्तम । एकैकं जगृहुस्ते हि ते मृताः स्कन्धसंस्थिताः ॥ ४१.२१ ॥

ദുർവാസാ പറഞ്ഞു—അവർ ഒരിക്കൽ വനത്തിലേക്ക് പോയി. ഹേ സത്തമ, അവിടെ ജനിച്ചുമാത്രമായും സ്വന്തം മാതാവില്ലാത്തതുമായ മാൻകുഞ്ഞുങ്ങളെ കണ്ടു ഓരോന്നായി എടുത്തു; അവ (കുഞ്ഞുങ്ങൾ) അവരുടെ തോളുകളിൽ തന്നെയിരിക്കെ മരിച്ചുപോയി.

Verse 22

ततस्ते दुःखिताः सर्वे ययुः पितरमन्तिकम् । ऊचुश्च वचनं छेदं मृगहिंसामृते मुने ॥ ४१.२२ ॥

അപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും ദുഃഖിതരായി പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു; മുനിയോട് ‘മുറിക്കൽയും മൃഗഹിംസയും ഞങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു’ എന്നു വചനം പറഞ്ഞു.

Verse 23

ऋषिपुत्रका ऊचुः । जातमात्रा मृगाः पञ्च अस्माभिर्निहता मुने । अकामतस्ततोऽस्माकं प्रायश्चित्तं विधीयताम् ॥ ४१.२३ ॥

ഋഷിപുത്രന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ! പുതുതായി ജനിച്ച അഞ്ചു മൃഗങ്ങളെ ഞങ്ങൾ കൊന്നുപോയി. ഇത് അനവധാനം സംഭവിച്ചതാകയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം വിധിക്കണമേ.

Verse 24

संवर्त्त उवाच । मत्पिता हिंसकस्त्वासीदहं तस्माद्विशेषतः । भवन्तः पापकर्माणः संजाताः मम पुत्रकाः ॥ ४१.२४ ॥

സംവർത്ത്തൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ പിതാവ് ഹിംസകനായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ പ്രത്യേകമായി അങ്ങനെ ആയിത്തീർന്നു. അതിനാൽ നിങ്ങൾ എന്റെ പുത്രന്മാർ പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്നവരായി ജനിച്ചു.

Verse 25

इदानीं मृगचर्माणि परिधाय यतव्रताः । चरघ्वं पञ्चवर्षाणि ततः शुद्धा भविष्यथ ॥ ४१.२५ ॥

ഇപ്പോൾ മൃഗചർമ്മം ധരിച്ചു നിയന്ത്രിത വ്രതങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ച് അഞ്ചു വർഷം ജീവിക്കൂ; അതിനുശേഷം നിങ്ങൾ ശുദ്ധരാകും.

Verse 26

एवमुक्तास्तु ते पुत्रा मृगचर्मोपवीतिनः । वनं विविशुरव्यग्रा जपन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ४१.२६ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആ പുത്രന്മാർ മൃഗചർമ്മം ഉപവീതംപോലെ ധരിച്ചു, മനസ്സിൽ വ്യഗ്രതയില്ലാതെ വനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ശാശ്വത ബ്രഹ്മത്തെ നിരന്തരം ജപിച്ചു.

Verse 27

तथा वर्षे व्यतिक्रान्ते वीरधन्वा महीपतिः । तत्राजगाम यस्मिंस्ते चरन्ति मृगरूपिणः ॥ ४१.२७ ॥

പിന്നീട് ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവായ വീരധന്വാ, അവർ മാൻരൂപം ധരിച്ചു സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന ആ സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി।

Verse 28

ते चाप्येकतरॊर्मूले मृगचर्मोपवीतिनः । जपन्तः संस्थितास्ते हि राज्ञा दृष्ट्वा मृगा इति । मत्वा विद्धास्तु युगपन्मृतास्ते ब्रह्मवादिनः ॥ ४१.२८ ॥

അവരും ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിവേരിൽ മാൻതോൽ ധരിച്ചു ജപത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിന്നിരുന്നു. രാജാവ് അവരെ കണ്ടു ‘ഇവർ മാൻ’ എന്നു കരുതി ഒരുമിച്ച് അമ്പെയ്തപ്പോൾ, ആ ബ്രഹ്മവാദികൾ ഒരേ സമയം മരണപ്പെട്ടു।

Verse 29

तान् दृष्ट्वा तु मृतान् राजा ब्राह्मणान् संहितव्रतान् । भयेन वेपमानस्तु देवराताश्रमं ययौ । तत्रापृच्छद् ब्रह्मवध्याः ममायाता महामुने ॥ ४१.२९ ॥

ആ വ്രതനിഷ്ഠരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ മരിച്ചുകിടക്കുന്നതു കണ്ട രാജാവ് ഭയത്തോടെ വിറച്ച് ദേവരാതന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ചോദിച്ചു—“മഹാമുനേ, എനിക്കു ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം വന്നോ?”

Verse 30

अमूल्य तद्वधं वृत्तं कथयित्वा नराधिपः । भृशं शोकपरीतात्मा रुरोद भृशदुःखितः ॥ ४१.३० ॥

ഓ അമൂല്യാ! ആ വധത്തിന്റെ സംഭവവിവരം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞ് രാജാവ് ശോകത്തിൽ മുങ്ങിയ മനസ്സോടെ അത്യന്തം ദുഃഖിച്ചു കരഞ്ഞു।

Verse 31

स ऋषिर्देवरातस्तु रुदन्तं नृपसत्तमम् । उवाच मा भैर्नृपतेऽपनेष्यामि पातकम् ॥ ४१.३१ ॥

അപ്പോൾ ഋഷി ദേവരാതൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന രാജശ്രേഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ നൃപതേ, ഭയപ്പെടേണ്ട; നിന്റെ പാതകം ഞാൻ നീക്കാം।”

Verse 32

पाताले सुतलाख्ये च यथा धात्री निमज्जती । उद्धृता देवदेवेन विष्णुना क्रोडमूर्त्तिना ॥ ४१.३२ ॥

ധാത്രിയായ ഭൂമി പാതാളത്തിലെ സുതലമെന്ന ലോകത്തിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ദേവദേവനായ വിഷ്ണു വരാഹമൂർത്തിയായി അവളെ ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു।

Verse 33

तद्वद् भवन्तं राजेन्द्र ब्रह्मवध्यापरिप्लुतम् । उद्धरिष्यति देवोऽसौ स्वयमेव जनार्दनः ॥ ४१.३३ ॥

അതുപോലെ, ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ബ്രാഹ്മണവധപാപഭാരത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്ന നിന്നെ ആ ദേവൻ ജനാർദനൻ സ്വയം തന്നെ ഉദ್ಧരിക്കും।

Verse 34

एवमुक्तस्ततो राजा हर्षितो वाक्यमब्रवीत् । कतरेण प्रकारेण स मे देवः प्रसीदति । प्रसन्ने चाशुभं सर्वं येन नश्यति सत्तम ॥ ४१.३४ ॥

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു—ഹേ സത്തമാ, ഏതു രീതിയിലുള്ള ആചരണത്തിലൂടെ ആ ദേവൻ എനിക്കു പ്രസന്നനാകുന്നു? പ്രസന്നനായാൽ ഏതിനാൽ സർവ്വ അശുഭവും നശിക്കുന്നു?

Verse 35

दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन देवरात इमं व्रतम् । आचख्यौ सोऽपि तं कृत्वा भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान् ॥ ४१.३५ ॥

ദുർവാസാ പറഞ്ഞു—അവൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതിനാൽ മുനി ദേവരാതൻ ഈ വ്രതം വിശദീകരിച്ചു; അവനും അത് അനുഷ്ഠിച്ച് സമൃദ്ധമായ ഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു।

Verse 36

मृत्युकाले मुनिश्रेष्ठ सौवर्णेन विराजता । विमानेनागमत् स्वर्गमिन्द्रलोकं स पार्थिवः ॥ ४१.३६ ॥

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മരണസമയത്ത് ആ രാജാവ് സ്വർണ്ണപ്രഭയാൽ ദീപ്തമായ വിമാനത്തിൽ കയറി സ്വർഗ്ഗമായ ഇന്ദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 37

तस्येन्द्रस्त्वर्घ्यमादाय प्रत्युत्थानेन निर्ययौ । आयान्तमिन्द्रं दृष्ट्वा तु तमूचुर्विष्णुकिङ्कराः । न द्रष्टव्यो देवराजस्त्वद्धीनस्तपसा इति ॥ ४१.३७ ॥

അപ്പോൾ ഇന്ദ്രൻ അർഘ്യം എടുത്തുകൊണ്ട് ആദരപൂർവ്വമായ സ്വീകരണത്തിനായി പുറത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇന്ദ്രൻ വരുന്നതു കണ്ട വിഷ്ണുവിന്റെ കിങ്കരന്മാർ പറഞ്ഞു—“ദേവരാജന് ദർശനം നൽകരുത്; തപസ്സിന്റെ ബലത്തിൽ അവൻ നിന്റെ അധീനനാണ്.”

Verse 38

एवं सर्वे लोकपालाः निर्ययुस्तस्य तेजसा । प्रत्याख्याताश्च तैर्विष्णुकिंकरैर्हीनकर्मणः । एवं स सत्यलोकान्तं गतो राजा महामुने ॥ ४१.३८ ॥

ഇങ്ങനെ അവന്റെ തേജസ്സാൽ പരാജിതരായി എല്ലാ ലോകപാലകരും പിന്മാറി. വിഷ്ണുവിന്റെ കിങ്കരന്മാർ നീചകർമ്മം ചെയ്തവനെ നിരസിച്ചു. ഇപ്രകാരം, മഹാമുനേ, ആ രാജാവ് സത്യലോകത്തിന്റെ അതിരുവരെ എത്തി.

Verse 39

अपुनर्मारके लोके दाहप्रलयवर्ज्जिते । अद्यापि तिष्ठते देवैः स्तूयमानो महानृपः । प्रसन्ने यज्ञपुरुषे किं चित्रं येन तद्भवेत् ॥ ४१.३९ ॥

വീണ്ടും മരണമില്ലാത്തതും ദാഹപ്രളയം ഇല്ലാത്തതുമായ ആ ലോകത്തിൽ ആ മഹാരാജാവ് ഇന്നും ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ വസിക്കുന്നു. യജ്ഞപുരുഷൻ പ്രസന്നനായാൽ, ഇതു സംഭവിക്കുന്നതിൽ അത്ഭുതമെന്ത്?

Verse 40

इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदः । एकैका विधिनोपास्ता ददात्यमृतमुत्तमम् ॥ ४१.४० ॥

ഈ ജന്മത്തിലേ തന്നെ (ഈ ഉപാസന) സൗഭാഗ്യം, ആയുസ്സ്, ആരോഗ്യവും സമ്പത്തും നൽകുന്നു. ഓരോ അനുഷ്ഠാനവും വിധിപൂർവ്വം ചെയ്താൽ ഉത്തമ ‘അമൃതം’—അഥവാ പരമഫലം—പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 41

किं पुनर्वर्षसंपूर्णे स ददाति स्वकं पदम् । नारायणश्चतुर्मूर्तिः परार्ध्यं च न संशयः ॥ ४१.४१ ॥

കൂടാതെ ഒരു വർഷം പൂർണ്ണമായാൽ അവൻ തന്റെ സ്വന്തം പദം (സ്വധാമം) നൽകുന്നു. ചതുര്മൂർത്തിയായ നാരായണൻ പരമമൂല്യമുള്ള ഫലം നൽകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 42

यथैवोद्धृतवान् वेदान् मत्स्यरूपेण केशवः । क्षीराम्बुधौ मथ्यमाने मन्दरं धृतवान् प्रभुः । तद्वच्च कूर्मरूपाख्या द्वितीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४२ ॥

കേശവൻ മത്സ്യരൂപത്തിൽ വേദങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ചതുപോലെയും, ക്ഷീരസമുദ്രം മഥിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പ്രഭു മന്ദരപർവതം ധരിച്ചതുപോലെയും—അതുപോലെ, ഹേ വൈഷ്ണവീ, കൂർമരൂപം എന്നറിയപ്പെടുന്ന രണ്ടാം അവതാരത്തെ ദർശിക്കു।

Verse 43

यथा रसातलात् क्ष्मां च धृतवान् पुरुषोत्तमः । वराहरूपी तद्वच्च तृतीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४३ ॥

പുരുഷോത്തമൻ വരാഹരൂപം ധരിച്ചു രസാതലത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയെ ഉയർത്തിയതുപോലെ—അതുപോലെ, ഹേ വൈഷ്ണവീ, മൂന്നാം പ്രകടതയെ ദർശിക്കു।