Sukta 46
Sukta 9.46
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിഗാനം ശുദ്ധീകരണപ്രക്രിയയിൽ സോമൻ ഉന്മേഷത്തോടെ മുന്നേറി, ദേവന്മാരുടെ ആസ്വാദനത്തിനായി വേഗത്തിൽ പായുകയും, ഒഴുകുമ്പോൾ ദീപ്തിമാനമായ ശക്തി സമ്പാദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. മഥനദണ്ഡംകൊണ്ട് പ്രകാശമുള്ള സോമനെ പിടിച്ച് പിഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധീകരിക്കൽ, അവനെ “പശുക്കൾ” (കിരണങ്ങൾ/പാൽ) എന്നിവയുമായി കലർത്തൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി അവന്റെ ഉന്മാദകരമായ വീര്യം ഒരുക്കൽ എന്നിവയെ ഇത് സജീവമായി വരച്ചുകാട്ടുന്നു. ലക്ഷ്യം ആചാരപരവും പ്രതീകാത്മകവും ആണ്: യജ്ഞത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട, ഉയർത്തപ്പെട്ട ചൈതന്യം പ്രകടമാക്കുകയും ചെയ്യുക.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
असृग्रन्देववीतयेऽत्यासः कृत्व्या इव । क्षरन्तः पर्वतावृधः ॥
ദേവന്മാരുടെ ആസ്വാദനത്തിനായി അവർ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു—ഈ വേഗവാന്മാർ—തങ്ങളുടെ കൃത്യത്തിൽ നിയുക്തമായ സജീവശക്തികളുപോലെ; ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കെ അവർ പർവ്വതങ്ങളെ—സ്ഥിരമായ ഉയരങ്ങളെ—വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 2
परिष्कृतास इन्दवो योषेव पित्र्यावती । वायुं सोमा असृक्षत ॥
പരിഷ്കൃതമായി സജ്ജമായ പ്രകാശമുള്ള ഇന്ദു-ബിന്ദുക്കൾ—പിതൃപരമ്പരയുടെ ശക്തിയാൽ സമൃദ്ധയായ കന്യയെപ്പോലെ—വായുവിലേക്കു തങ്ങളെത്തന്നെ ഒഴുക്കിവിട്ടു; സോമങ്ങൾ വായുവിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
Mantra 3
एते सोमास इन्दवः प्रयस्वन्तश्चमू सुताः । इन्द्रं वर्धन्ति कर्मभिः ॥
ഈ സോമ-ഇന്ദുക്കൾ യജ്ഞദ്രവ്യസമ്പന്നരാണ്; ചമൂപാത്രത്തിൽ പിഴിഞ്ഞ് (സുതമായി) വെച്ചവർ—കർമ്മങ്ങളാൽ ഇന്ദ്രനെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 4
आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गृभ्णीत मन्थिना । गोभिः श्रीणीत मत्सरम् ॥
ഇങ്ങോട്ടു ഓടിവരുവിൻ, സുഹസ്ത്യരേ (കൗശലഹസ്തരേ); മന്തിനാ (മഥനദണ്ഡം) കൊണ്ട് ശുക്രമായ (പ്രകാശമുള്ള സോമത്തെ) പിടിക്കുവിൻ; ഗോഭിഃ (കിരണങ്ങൾ/ഗോ-രസം) കൊണ്ട് മത്‌സരം (മദമയ ആനന്ദം) കലർത്തി ശക്തമാക്കുവിൻ.
Mantra 5
स पवस्व धनंजय प्रयन्ता राधसो महः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥
ഹേ ധനഞ്ജയ! നീ ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവരിക; മഹത്തായ രാധസഃ (ദാന-സൗഭാഗ്യങ്ങൾ) മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുവരുന്നവനേ—ഹേ സോമ, ഗാതുവിത് (മാർഗ്ഗവിദ്), ഞങ്ങൾക്കായി (ഒഴുകിവരിക).
Mantra 6
एतं मृजन्ति मर्ज्यं पवमानं दश क्षिपः । इन्द्राय मत्सरं मदम् ॥
ഈ സോമനെ—മർജ്യം (ശുദ്ധീകരിക്കുവാൻ യോഗ്യം), പവമാനം (സ്വയം-ശുദ്ധനാകുന്നവൻ)—ദശ ക്ഷിപഃ (പത്ത് വേഗമുള്ള കൈകൾ) മൃജന്തി, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി മത്സര (ഉല്ലാസം)യും മദ (മത്തത)യും ആയി.
Inside Sukta 46
How it unfolds
- Where it opens
Soma’s swift outflow begins—energetic, purposeful, rushing forth for the gods’ enjoyment (RV 9.46.1).
- Development
The hymn turns to the concrete liturgy: skilled hands run, seize the bright Soma, churn and mix him with go- to intensify his delight-giving power (RV 9.46.4).
- Climax
The concentrated image of purification peaks: Soma, fit to be cleansed, is vigorously purified by ‘ten swift hands,’ becoming Indra’s rapture and strength (RV 9.46.6).
- Where it settles
The hymn rests in the accomplished transformation—Soma’s cleansing is complete and his intoxicating, empowering essence is ready for divine reception and ritual efficacy.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionTransforms raw plant-juice into a consecrated, luminous essence that invigorates the gods, sustains ṛta (cosmic order), and empowers Indra for victorious action.
- Inner significanceThe purification of Soma mirrors the refinement of mind and vital force: impulses are ‘strained’ and clarified into a concentrated joy (matsara/mada) that supports courage, clarity, and inspired speech.
The seer
- AnirdeśyaThe focus is on the liturgy of purification rather than a personalized seer-signature.
Famous verses
असृग्रन्देववीतयेऽत्यासः कृत्व्या इव । क्षरन्तः पर्वतावृधः ॥आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गृभ्णीत मन्थिना । गोभिः श्रीणीत मत्सरम् ॥एतं मृजन्ति मर्ज्यं पवमानं दश क्षिपः । इन्द्राय मत्सरं मदम् ॥Attributes of the deity
- pavamāna (self-purifying/flowing)
- śukra (bright, radiant)
- marjya (fit to be cleansed)
- indriya-vardhana (strengthening Indra/heroic power)
- rasa (sap/essence)
- pavitra-gāmin (moving through the filter)
Also by this seer
- Associated broadly with the Mandala 9 Pavamāna cycle (Soma purification hymns) used in Soma-pressing liturgy.
- The diction and imagery align with the Pavitra (filter) and Adhvaryu/pressing operations typical of RV 9 rather than a distinct family style.
The rite, step by step
- Press the Soma plant to express the juice (savana context).
- Agitate/churn with the manthana/manthin (churning staff) to release and aerate the juice (RV 9.46.4).
- Strain through the pavitra (filter) and cleanse repeatedly—‘ten swift hands’ imagery for coordinated priestly action (RV 9.46.6).
- Mix/fortify with go- (commonly milk; also ‘rays’ as a poetic double sense) to strengthen the matsara (exhilarating potency) (RV 9.46.4).
- Offer the purified Soma in libation, especially oriented to Indra’s empowerment (RV 9.46.6).
Offerings
- Purified Soma juice (pavamāna soma)
- Milk/curd admixture (go-)
- Libations to Indra and the gods
Frequently Asked Questions
It describes Soma in the act of purification—rushing forth, being churned and strained, and becoming a bright, powerful drink offered to the gods, especially to Indra.
These are ritual images from Soma preparation: priests handle and churn the juice and mix it with milk (and poetically, with ‘rays’ of light) to strengthen its invigorating potency.
He symbolizes inner purification: raw energies and emotions are refined through discipline into a clear, luminous joy that supports strength, clarity, and inspired power.
Ask anything about Sukta 46 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
