
Sukta 9.46
Soma Pavamāna
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಪವಮಾನ ಸ್ತೋತ್ರವು ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ದೇವತೆಗಳ ಆಸ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ, ಹರಿಯುತ್ತಾ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಥನದ ದಂಡದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೋಮವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಒತ್ತಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು, ಅವನನ್ನು “ಹಸುಗಳು” (ಕಿರಣಗಳು/ಹಾಲು) ಜೊತೆಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಅವನ ಉಲ್ಲಾಸಕರ ವೀರ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ವಿಧಿವಿಧಾನಾತ್ಮಕವೂ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕವೂ ಆಗಿದೆ: ಯಜ್ಞವನ್ನು ಶಕ್ತಿಮಂತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಗೊಂಡ, ಉನ್ನತಗೊಂಡ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು.
Mantra 1
असृग्रन्देववीतयेऽत्यासः कृत्व्या इव । क्षरन्तः पर्वतावृधः ॥
ದೇವರ ಆಸ್ವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಉಕ್ಕಿ ಹೊರಟರು—ಈ ವೇಗಿಗಳು—ತಮ್ಮ ಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿತ ಚುರುಕು ಶಕ್ತಿಗಳಂತೆ; ಹರಿಯುತ್ತಾ ಅವರು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು—ಸ್ಥಿರ ಶಿಖರಗಳನ್ನು—ವರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 2
परिष्कृतास इन्दवो योषेव पित्र्यावती । वायुं सोमा असृक्षत ॥
ಪರಿಷ್ಕೃತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಇಂದುವಿನ ಹನಿಗಳು—ಪಿತೃಪಾರಂಪರ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ ಕನ್ಯೆಯಂತೆ—ವಾಯುವಿನ ಕಡೆಗೆ ತಾವೇ ಹರಿದುಬಿಟ್ಟವು; ಸೋಮಗಳು ವಾಯುವಿನತ್ತ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು.
Mantra 3
एते सोमास इन्दवः प्रयस्वन्तश्चमू सुताः । इन्द्रं वर्धन्ति कर्मभिः ॥
ಈ ಸೋಮ-ಇಂದುಗಳು ಯಜ್ಞದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರು; ಚಮೂಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೀಡಿಸಿ (ಸುತವಾಗಿ) ಇಡಲ್ಪಟ್ಟವರು—ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಇಂದ್ರನನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 4
आ धावता सुहस्त्यः शुक्रा गृभ्णीत मन्थिना । गोभिः श्रीणीत मत्सरम् ॥
ಇತ್ತ ಧಾವಿಸಿರಿ, ಸುಹಸ್ತ್ಯರೇ (ಕುಶಲಹಸ್ತರೇ); ಮಂಥಿನದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾದ (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೋಮವನ್ನು) ಹಿಡಿಯಿರಿ; ಗೋಭಿಃ (ಕಿರಣಗಳು/ಗೋ-ರಸ)ಗಳಿಂದ ಮತ್ಸರವನ್ನು (ಮದಮಯ ಆನಂದವನ್ನು) ಕಲಸಿ ಬಲಪಡಿಸಿರಿ.
Mantra 5
स पवस्व धनंजय प्रयन्ता राधसो महः । अस्मभ्यं सोम गातुवित् ॥
ಹೇ ಧನಂಜಯ! ನೀನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಹರಿದುಬಾ; ಮಹಾನ್ ರಾಧಸಃ (ದಾನ-ಸೌಭಾಗ್ಯ)ಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತರುವವನೇ—ಹೇ ಸೋಮ, ಗಾತುವಿತ್ (ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದವ), ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ (ಹರಿದುಬಾ).
Mantra 6
एतं मृजन्ति मर्ज्यं पवमानं दश क्षिपः । इन्द्राय मत्सरं मदम् ॥
ಈ ಸೋಮನು—ಮರ್ಜ್ಯ (ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ), ಪವಮಾನ (ಸ್ವಯಂ-ಶುದ್ಧನಾಗುವವ)—ದಶ ಕ್ಷಿಪಃ (ಹತ್ತು ವೇಗದ ಕೈಗಳು) ಮೃಜನ್ತಿ, ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಮತ್ಸರ (ಉಲ್ಲಾಸ) ಮತ್ತು ಮದ (ಮತ್ತತೆ) ಆಗಿ.
It describes Soma in the act of purification—rushing forth, being churned and strained, and becoming a bright, powerful drink offered to the gods, especially to Indra.
These are ritual images from Soma preparation: priests handle and churn the juice and mix it with milk (and poetically, with ‘rays’ of light) to strengthen its invigorating potency.
He symbolizes inner purification: raw energies and emotions are refined through discipline into a clear, luminous joy that supports strength, clarity, and inspired power.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.