Sukta 45
Sukta 9.45
Ascription varies; verify RV 9.45.1 in Anukramaṇī.
To be verified for RV 9.45.1.
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിയിൽ സോമൻ (ഇന്ദു) ചാലനിയിലൂടെ സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച്, ദേവന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന മദകരവും അന്തർദൃഷ്ടി നൽകുന്ന ആനന്ദമായി ഒഴുകണമെന്ന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾ ചാലനിയെ മറികടന്ന് മുന്നോട്ട് പാഞ്ഞുചെല്ലുന്ന സോമന്റെ വേഗം, പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ദ്രൻ അവനെ പാനം ചെയ്യുന്നത്, അതിന്റെ ഫലമായി ആരാധകരുടെ ജപത്തിന് ദൃഷ്ടിവിസ്താരവും വീരശക്തിയും വർധിക്കുന്നതും ഊന്നിപ്പറയുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
स पवस्व मदाय कं नृचक्षा देववीतये । इन्दविन्द्राय पीतये ॥
ഹേ ഇന്ദു! ഉണർത്തുന്ന മദത്തിനായി നീ പവിത്രനായി പ്രവഹിക്ക; ഹേ നൃചക്ഷ! ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദകരമായ വരവിനായി—ഇന്ദ്രൻ പാനം ചെയ്യാൻ നീ ഒഴുകുക, അങ്ങനെ ദീപ്തബലത്തിന്റെ അധിപനായ ഇന്ദ്രൻ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ശക്തിയാർജ്ജിക്കട്ടെ.
Mantra 2
स नो अर्षाभि दूत्यं त्वमिन्द्राय तोशसे । देवान्त्सखिभ्य आ वरम् ॥
ഹേ സോമ, ഞങ്ങൾക്കായി ദൂതകൃത്യത്തിലേക്ക് ഒഴുകിവരിക; നീ ഇന്ദ്രനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഹേ സഖാ, ദേവന്മാരെ സുഹൃത്തുകളായി ഞങ്ങളോടടുത്തുവരുത്തി, ദേവസംഗതിയിൽ തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരിക.
Mantra 3
उत त्वामरुणं वयं गोभिरञ्ज्मो मदाय कम् । वि नो राये दुरो वृधि ॥
കൂടാതെ ഹേ അരുണപ്രഭ, ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഗോ-കിരണങ്ങളാൽ മദത്തിനായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഞങ്ങൾക്കായി റായയുടെ വാതിലുകൾ തുറക്കുക; സമൃദ്ധി പ്രവേശിക്കുന്ന പാതകൾ വിശാലമാക്കുക.
Mantra 4
अत्यू पवित्रमक्रमीद्वाजी धुरं न यामनि । इन्दुर्देवेषु पत्यते ॥
അവൻ പവിത്രത്തെ അതിക്രമിച്ചു; പാതയിൽ ധുരം ഏറ്റെടുക്കുന്ന ശക്തനായ വാജിയെപ്പോലെ. ഇന്ദു ദേവന്മാരിൽ പ്രഭുത്വം നേടുന്നു.
Mantra 5
समी सखायो अस्वरन्वने क्रीळन्तमत्यविम् । इन्दुं नावा अनूषत ॥
സഖാക്കൾ ഒരുമിച്ച് മുഴങ്ങി; അന്തർവനത്തിൽ കളിക്കുന്ന ഇന്ദുവിനെ അവർ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു—ആടുപോലെയുള്ള തമസ്സിനെ അതിക്രമിച്ച് ക്രീഡിക്കുന്ന അവനെ; നാവുകളെപ്പോലെ അവർ അവനെ മുന്നോട്ട് വഹിച്ചു.
Mantra 6
तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे । इन्दो स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ആ ധാരയാൽ ശുദ്ധനായി ഒഴുകുക; അതു പാനം ചെയ്താൽ നീ വിശാലദർശിയാകുന്നു; ഹേ ഇന്ദോ, സ്തോത്രത്തിൽ സുവീര്യം—വീരബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണത—അർപ്പിക്ക.
Inside Sukta 45
How it unfolds
- Where it opens
A direct imperative to Soma: purify and flow for rapture and for the gods’ arrival—specifically for Indra to drink (RV 9.45.1).
- Development
Soma is portrayed as a powerful, swift racer; he passes beyond the filter and advances to divine lordship, indicating the triumph of purified essence (cf. RV 9.45.4).
- Climax
The hymn peaks in the idea that, once drunk, Soma becomes ‘wide-seeing’—transformative insight arising from the purified stream.
- Where it settles
It closes by asking Soma to bring su-vīrya (excellent heroic power) into the hymn itself, sealing the rite with strength and inspired speech (RV 9.45.6).
The deity: Soma Pavamāna, with Indra as chief drinker
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven through the sacrificial stream—transforming the pressed plant-juice into a divine oblation that invigorates the gods (especially Indra) and sustains ṛta through yajña.
- Inner significanceSoma symbolizes purified delight and inspired consciousness: when ‘drunk’ inwardly, it becomes clarity, widened perception, and courage—an uplift of the mind that empowers right action and victorious force.
The seer
- Ascription varies in tradition; to be verified from the Sarvānukramaṇī for RV 9.45.1This hymn belongs to the Soma Pavamāna collection (Maṇḍala 9), where many verses are attributed variably across recensions and anukramaṇī traditions; the focus is on Soma’s purification and empowerment of Indra and the seers.
Famous verses
indav indrāya pītaye
aty ū pavitram akramīt
pīto vicakṣase
Attributes of the deity
- Pavamāna (self-purifying through the filter)
- Indu (luminous drop/essence)
- Bestower of mada (ecstatic rapture)
- Giver of vi-cakṣaṇa (wide-seeing insight)
- Energizer of Indra (strength for victory)
- Swift, racing, overcoming the strainer (pavitram atikrānti)
Also by this seer
- Associated broadly with the Pavamāna (Soma-filtering) hymns of Rig Veda Maṇḍala 9
- Likely connected to the Soma-pressing liturgy where verses are reused across stotras/śastras (exact cross-attributions depend on anukramaṇī verification)
The rite, step by step
- Press Soma (savana) and mix/prepare the juice according to the rite
- Filter the Soma through the pavitra (wool/grass strainer) while chanting Pavamāna verses
- Invite the gods to ‘glad coming’ (devavīti) and direct the flow toward Indra’s drinking
- Offer the purified Soma into the appropriate cups/offerings and complete accompanying praises
- Conclude with a request for insight, heroic power, and success in the stotra
Offerings
- Purified Soma juice (Indu) as the principal oblation
- Accompanying libations in Soma cups (grahas) as per the Soma rite
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma as Pavamāna (the self-purifying Soma/Indu) as he flows through the filter; Indra is highlighted as the chief one who drinks Soma.
Pavamāna means “purifying” or “being purified,” referring to Soma as he is strained through the pavitra in the Soma ritual to become fit for offering and divine drinking.
It asks Soma to bring ecstatic inspiration and, when drunk, wide-seeing clarity, and to grant su-vīrya—strong heroic power—into the worshippers’ hymn and life.
Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
