Rig Veda 9.46.6: Mandala 9, Sukta 46, Mantra 6
Sukta 9.46
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Samhita Patha (Devanagari)
एतं मृजन्ति मर्ज्यं पवमानं दश क्षिपः । इन्द्राय मत्सरं मदम् ॥
Transliteration
etáṁ mṛ́janti márjyaṁ pávamānaṁ dáśa kṣípaḥ | índrāya matsaráṁ mádam ||
Translation
ഈ സോമനെ—മർജ്യം (ശുദ്ധീകരിക്കുവാൻ യോഗ്യം), പവമാനം (സ്വയം-ശുദ്ധനാകുന്നവൻ)—ദശ ക്ഷിപഃ (പത്ത് വേഗമുള്ള കൈകൾ) മൃജന્તિ, ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി മത്സര (ഉല്ലാസം)യും മദ (മത്തത)യും ആയി.
Word by Word
एतम्this (him/it)
एतम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृजन्तिthey cleanse/purify
मृजन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’
मर्ज्यम्to-be-cleansed, fit for purification
मर्ज्यम्:
Karma
TypeAdjective/Participle
Rootमृज् → मर्ज्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; यत्/ण्यत्-प्रत्ययार्थ ‘to be cleansed’)
पवमानम्the purifying one (Soma)
पवमानम्:
Karma
TypeParticiple (epithet)
Rootपू (धातु) ‘पवने/शोधने’ → पवमान (वर्तमान कृदन्त; आत्मनेपद-प्रयोगः)
दशten
दश:
Kartā (समूह-कर्तृविशेषणम्)
TypeNumeral
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
क्षिपःthe swift ones (the ten fingers/pressers)
क्षिपः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootक्षिप् (प्रातिपदिक; ‘क्षिप्/क्षिप्रा’ इत्यादि—‘swift/quick’ अर्थे; यहाँ ‘swift ones’ = fingers/pressing-hands)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
मत्सरम्intoxicating exhilaration / rousing stimulus
मत्सरम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्सर (प्रातिपदिक)
मदम्intoxication, exhilaration
मदम्:
Karma
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘intoxication, exhilaration’)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
