
Sukta 9.109
Soma (Pavamāna), offered to Indra; also oriented to Mitra, Pūṣan, Bhaga
ಈ ಪವಮಾನ ಸೋಮ ಸ್ತೋತ್ರವು ‘ಸಿಹಿ ಹನಿ’ಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ: ಅದನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ, ಶೋಧಕದ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿ—ಮಿತ್ರ, ಪೂಷನ್ ಮತ್ತು ಭಗನಿಗೂ ಸೇವಿಸುವಂತೆ—ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಋಚೆಗಳು ಸೋಮವನ್ನು ನವಜಾತನಾಗಿ, ಕಂದು-ಹಳದಿ ವರ್ಣದವನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ; ಅವನ ಶುದ್ಧೀಕೃತ ತೇಜಸ್ಸು ಆನಂದ, ಬಲ ಮತ್ತು ಜಲಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ತರುತ್ತದೆ—ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿ.
Mantra 1
परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥
ಓ ಸೋಮಾ! ಸರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿದುಬಾ; ಆನಂದಮಧುರನಾಗಿ ಇಂದ್ರನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿದುಬಾ—ಮಿತ್ರನ ಸೌಹಾರ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಪೂಷಣನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಹಾಗೂ ಭಗನ ವಿತರಿಸುವ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ.
Mantra 2
इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयाः क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ॥
ಓ ಸೋಮಾ! ನೀನು ಪೀಡಿಸಿ ಸುತವಾದಾಗ ಇಂದ್ರನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವನು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೂ ಸಹ—ಕ್ರತು (ಉನ್ನತ ಸಂಕಲ್ಪ)ಗಾಗಿ, ದಕ್ಷ (ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೌಶಲ್ಯ)ಗಾಗಿ.
Mantra 3
एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ॥
ಹೀಗೆ, ಓ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನೇ! ದಿವ್ಯ ಪೀಯೂಷ (ಅಮೃತ)ವಾಗಿ ಹರಿದುಬಾ—ಅಮೃತತ್ವದ ಕಡೆಗೂ ಮಹಾ ನಿವಾಸದ ಕಡೆಗೂ; ಆತ್ಮದ ವಿಶಾಲ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಸುರಿದುಕೊಡು.
Mantra 4
पवस्व सोम महान्त्समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಂತೆ ಮಹಾನ್ ಆಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ದೇವರ ಪಿತಾ, ಎಲ್ಲ ಧಾಮಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವವನೇ—ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಧರಿಸು.
Mantra 5
शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पृथिव्यै शं च प्रजायै ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶುಕ್ರೀರೂಪವಾಗಿ ದೇವರಿಗಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ದಿವ್ಯ ದ್ಯುಲೋಕಕ್ಕೂ ವಿಶಾಲ ಪೃಥಿವಿಗೂ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗೆ (ಕರ್ಮಸಂತತಿಗೆ) ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ನೀಡು.
Mantra 6
दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन्वाजी पवस्व ॥
ನೀನು ದ್ಯುಲೋಕದ ಧಾರಕನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪೀಯೂಷ (ಅಮೃತ)ನು; ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿಧರ್ಮನ್ (ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪಕ), ಬಲ-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊರುವವನಾಗಿ ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು.
Mantra 7
पवस्व सोम द्युम्नी सुधारो महामवीनामनु पूर्व्यः ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸು; ದ್ಯುಮ್ನಿ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ತೇಜಸ್ಸು)ಯಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ಸುಧಾರಾ (ಸುಪ್ರವಾಹ)ಯುಕ್ತನಾಗಿ; ಮಹಾಮವೀನ (ಮಹಾನ್ ಸಹಾಯಕ)ರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಪುರಾತನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಾ.
Mantra 8
नृभिर्येमानो जज्ञानः पूतः क्षरद्विश्वानि मन्द्रः स्वर्वित् ॥
ನೃಭಿಃ (ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳ) ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು, ಪವಿತ್ರನಾಗಿ—ಮಂದ್ರ (ಮಧುರ/ಆನಂದಮಯ) ಸೋಮನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಾರೆಯಾಗಿ ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸ್ವರ್ವಿತ್—ಸ್ವರ್ (ಸೂರ್ಯಲೋಕ)ವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವವನು, ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ತರುವವನು.
Mantra 9
इन्दुः पुनानः प्रजामुराणः करद्विश्वानि द्रविणानि नः ॥
ಇಂದು, ತನ್ನನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾ/ಪ್ರಜ್ಞಾ-ವೃದ್ಧಿ (ಪ್ರಜಾಮುರಾಣಃ)ಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದ್ರವಿಣ (ಧನ-ಸಂಪತ್ತು), ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಐಶ್ವರ್ಯ-ರಸಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 10
पवस्व सोम क्रत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ॥
ಓ ಸೋಮ, ಕ್ರತು (ಜಾಗೃತ ಸಂಕಲ್ಪ) ಮತ್ತು ದಕ್ಷ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ನಿಪುಣತೆ)ಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ ಹರಿದುಬಾ; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಶ್ವದಂತೆ, ಬಲದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಧನ—ಆತ್ಮನ ಸತ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನತ್ತ ವೇಗಿಸು.
Mantra 11
तं ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय ॥
ಓ ಸೋಮ, ನಿನ್ನ ಆ ರಸವನ್ನು ಸೋತಾರರು ಮದ (ಆನಂದೋನ್ಮಾದ)ಕ್ಕಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಮಹಾ ದ್ಯುಮ್ನ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕೀರ್ತಿ)ಗಾಗಿ—ಅಂತರಾನಂದವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ವಿಶಾಲ ತೇಜಸ್ಸಾಗಿ ಉದಯಿಸಲೆಂದು.
Mantra 12
शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम् ॥
ಅವರು ಪವಿತ್ರ (ಶೋಧಕ)ದಲ್ಲಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು—ಹರಿ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ)ಯನ್ನು—ಮೃಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ದೇವರಿಗಾಗಿ ಸೋಮ, ಇಂದು (ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಬಿಂದು)ವನ್ನು—ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಶೈಶವಾನಂದವನ್ನು.
Mantra 13
इन्दुः पविष्ट चारुर्मदायापामुपस्थे कविर्भगाय ॥
ಇಂದು (ಸೋಮ) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ—ಮದಕ್ಕಾಗಿ ಮನೋಹರ—ಜಲಗಳ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ; ಕವಿಯಂತೆ, ಭಗನ ಕಡೆಗೆ: ಆಧಾರರೂಪವಾದ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವ ಆನಂದವು ಭಾಗ್ಯ-ಹಿತದ ಪಾಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
Mantra 14
बिभर्ति चार्विन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वृत्रा जघान ॥
ಅವನು ಇಂದ್ರನ ಮನೋಹರ ನಾಮವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಎಲ್ಲ ವೃತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು: ಸೋಮನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಇಂದ್ರ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Mantra 15
पिबन्त्यस्य विश्वे देवासो गोभिः श्रीतस्य नृभिः सुतस्य ॥
ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ—ಮಾನವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಪಿಷಿತ (ಸುತ) ಮತ್ತು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೋಮನನ್ನು: ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಶುದ್ಧ ಆನಂದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬಲದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
Mantra 16
प्र सुवानो अक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यम् ॥
ಒತ್ತಿ ಹೊರತಂದ ಸೋಮನು ಸಾವಿರ ಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪವಿತ್ರ (ಛಾನಿ) ಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ; ಉಣ್ಣೆಯ ಛಾನಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆನಂದ-ರಸವು ಅನೇಕ ಅಲೆಗಳಾಗಿ ಹರಿದು, ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತದೆ.
Mantra 17
स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः ॥
ಅವನು ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯ ವಾಹಕನು; ಸಾವಿರ ಬೀಜಗಳವನು; ಹರಿಯುತ್ತಾನೆ—ನೀರಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಗೋ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪೋಷಿತನಾಗಿ. ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸೋಮ-ಶಕ್ತಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.
Mantra 18
प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥
ಹೇ ಸೋಮ, ಇಂದ್ರನ ಕುಕ್ಷಿಯ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಾಗು; ಮಾನವ-ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅದ್ರಿ (ಕಲ್ಲುಗಳು) ಯಿಂದ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟವನೇ. ಪ್ರಕಾಶಿತ ಬಲದ ಆಸನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು, ಅದು ಅಂತರಂಗದ ಅಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಲಿ.
Mantra 19
असर्जि वाजी तिरः पवित्रमिन्द्राय सोमः सहस्रधारः ॥
ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾದ ಸೋಮನು—ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯುಳ್ಳವನು—ಇಂದ್ರನಿಗಾಗಿ ಪವಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ದಾಟಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡನು; ಶುದ್ಧಾನಂದರಸವು ಪ್ರಕಾಶಿತ ಬಲವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಸತ್ಯದ ವೈಶಾಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
Mantra 20
अञ्जन्त्येनं मध्वो रसेनेन्द्राय वृष्ण इन्दुं मदाय ॥
ಅವರು ಅವನನ್ನು ಮಧುರ ಮಧು-ರಸದಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇಂದ್ರನ ಮದಕ್ಕಾಗಿ, ವೃಷಣ (ಬಲಿಷ್ಠ ವೃಷಭ-ಶಕ್ತಿ)ಗಾಗಿ, ಈ ಸೋಮ-ಬಿಂದು; ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಬಲವು ಉಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿ ಏಳಲೆಂದು.
Mantra 21
देवेभ्यस्त्वा वृथा पाजसेऽपो वसानं हरिं मृजन्ति ॥
ದೇವರಿಗಾಗಿ ಜಲಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ—ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಆವರಿಸಿ; ಅವರು ಹರಿಯನ್ನು (ತಾಮ್ರ-ಪ್ರಕಾಶವಂತನನ್ನು) ಮರ್ಜನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ದಿವ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಂಡ ಬಲವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೆಂದು.
Mantra 22
इन्दुरिन्द्राय तोशते नि तोशते श्रीणन्नुग्रो रिणन्नपः ॥
ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಇಂದು (ಸೋಮ) ಇಂದ್ರನನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾದ ಹರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಉಗ್ರ ಬಲವು ಜಲಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತೆರೆದು—ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma being pressed and purified through the filter, then offered chiefly to Indra to increase strength and victory, while also supporting Mitra, Pūṣan, and Bhaga.
Because the freshly pressed Soma is treated as newly born in the ritual. When it is cleansed in the filter, it becomes bright and fit to be offered to the gods.
It is a Vedic image for removing obstruction and releasing life-giving flow—rain, rivers, wealth, and also inner clarity—through the empowered action that Soma gives to Indra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.