
Sukta 9.109
Soma (Pavamāna), offered to Indra; also oriented to Mitra, Pūṣan, Bhaga
ఈ పవమాన సోమ స్తోత్రం, పీడించి వడపోతలో శుద్ధి చేయబడే “మధుర బిందువు”ను స్తుతిస్తుంది; ఆపై అది ఇంద్రునికి బలాన్ని ప్రసాదించే హవిస్సుగా సమర్పించబడుతూ, మిత్రుడు, పూషన్, భగులకు కూడా అంకితమవుతుంది. శ్లోకాలు సోమాన్ని నూతనజాతుడిగా, పింగళవర్ణుడిగా చిత్రించి, దేవతల కొరకు ప్రకాశింపజేయబడినవాడిగా వర్ణిస్తాయి; అతని స్వచ్ఛమైన శక్తి ఆనందం, బలం, జలాల విమోచనాన్ని కలిగిస్తుంది—సమృద్ధి మరియు అంతర్ముఖ స్పష్టతకు ప్రతీకలుగా.
Mantra 1
परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥
ఓ సోమా! ఆనందమధురుడవై, చుట్టూరా మరియు ముందుకు ముందుకు ప్రవహించు—ఇంద్రుని పరాక్రమం వైపు; మిత్రుని సౌహార్ద-వ్యవస్థకై, పూషణుని మార్గదర్శకత్వంకై, భగుని పంచిపెట్టే సమృద్ధికై।
Mantra 2
इन्द्रस्ते सोम सुतस्य पेयाः क्रत्वे दक्षाय विश्वे च देवाः ॥
ఓ సోమా! నీవు పిండబడిన (సుత) వేళ, ఇంద్రుడు నిన్ను పానము చేస్తాడు; సమస్త దేవతలూ కూడ—క్రతు (ఉన్నత సంకల్పశక్తి) కొరకు, దక్ష (ప్రకాశించే నైపుణ్యకర్మశక్తి) కొరకు।
Mantra 3
एवामृताय महे क्षयाय स शुक्रो अर्ष दिव्यः पीयूषः ॥
ఇట్లుగా, ఓ ప్రకాశవంతుడా! దివ్య పీయూషమై ప్రవహించు—అమరత్వం వైపునకూ, మహత్తర స్థిరనివాసం వైపునకూ; ఆ విశాల ఆత్మ-గృహంలో నిన్ను నీవే పొంగిపోసుకో।
Mantra 4
पवस्व सोम महान्त्समुद्रः पिता देवानां विश्वाभि धाम ॥
ఓ సోమా! నీవు పవిత్రుడవు కావు—మహాసముద్రంలా; దేవుల తండ్రివి, వారి సమస్త ధామాలను సర్వతో వ్యాపించి ఆవరించువాడవు. మా అంతరంలోనున్న అన్ని లోకాలను/ధామాలను నింపి, ధారించు.
Mantra 5
शुक्रः पवस्व देवेभ्यः सोम दिवे पृथिव्यै शं च प्रजायै ॥
ఓ సోమా! శుక్రుడై (దీప్తిమంతుడై) దేవుల కొరకు పవిత్రుడవు కావు. ప్రకాశమయమైన ద్యౌకూ విస్తారమైన పృథివీకూ శాంతిని చేకూర్చు; అలాగే ప్రజ/సంతతికి క్షేమాన్ని ప్రసాదించు.
Mantra 6
दिवो धर्तासि शुक्रः पीयूषः सत्ये विधर्मन्वाजी पवस्व ॥
నీవు ద్యౌను ధారించువాడవు; శుక్రుడవు, పీయూషస్వరూప అమృతము. సత్యంలో, ఓ విధర్మన్ (ఋతధర్మ స్థాపకా), వాజీ—బలసమృద్ధిని మోసేవాడవై—పవిత్రుడవు కావు.
Mantra 7
पवस्व सोम द्युम्नी सुधारो महामवीनामनु पूर्व्यः ॥
ఓ సోమా, నీవు పవిత్రుడవు కావు; ద్యుమ్నం (ప్రకాశ‑తేజస్సు) సమృద్ధిగా, సు‑ధార (శుభ ప్రవాహం) కలవాడవై. మహా‑సహాయకులను అనుసరించి, నీ ప్రాచీన మార్గమున వచ్చు.
Mantra 8
नृभिर्येमानो जज्ञानः पूतः क्षरद्विश्वानि मन्द्रः स्वर्वित् ॥
మానవ శక్తులచే నడిపింపబడి, ప్రకటనలో జన్మించి, శుద్ధుడై అతడు; మంద్రుడు (ఆనందమయుడు)గా, స్వర్విత్ (స్వర్/సూర్య‑లోకాన్ని తెలిసినవాడు)గా, సమస్తాన్ని ప్రవహింపజేస్తాడు.
Mantra 9
इन्दुः पुनानः प्रजामुराणः करद्विश्वानि द्रविणानि नः ॥
ఇందుః, తనను తాను పవిత్రం చేసుకుంటూ, మా ప్రజా/ప్రసవాలను విస్తరింపజేస్తూ, మా కొరకు సమస్త ద్రవిణం (ధన‑సంపద) కలుగజేయుగాక.
Mantra 10
पवस्व सोम क्रत्वे दक्षायाश्वो न निक्तो वाजी धनाय ॥
హే సోమా, పవమానుడై ప్రవహించు—క్రతు (జాగృత సంకల్పం) మరియు దక్ష (దీప్త నైపుణ్యం) కొరకు; సుసज्जిత అశ్వంలా నీవు వాజీగా ధనార్థం, ఆత్మ యొక్క సత్య ఐశ్వర్యం వైపు బలసంపదను మోసుకొని పో।
Mantra 11
तं ते सोतारो रसं मदाय पुनन्ति सोमं महे द्युम्नाय ॥
హే సోమా, నీ ఆ రసాన్ని సోతారులు (నిష్పేషకులు) మదార్థం శుద్ధి చేస్తారు—మహా ద్యుమ్నం (దీప్త కీర్తి) కొరకు; అంతరానందం మాలో విస్తారమైన కాంతిగా విరియునట్లు.
Mantra 12
शिशुं जज्ञानं हरिं मृजन्ति पवित्रे सोमं देवेभ्य इन्दुम् ॥
వారు పవిత్రంలో నవజాత శిశువైన—హరి (తామ్రవర్ణుడు)—వానిని దేవుల కొరకు శుభ్రపరుస్తారు; సోమం, ఇందు (దీప్త బిందువు)ను శుద్ధి చేస్తారు—ఆత్మశక్తుల కొరకు నిర్మలమైన శిశు-ఆనందం.
Mantra 13
इन्दुः पविष्ट चारुर्मदायापामुपस्थे कविर्भगाय ॥
ఇందుః (సోముడు) పవిత్రమై ప్రవేశించాడు—మదం (ఆనందోన్మాదం) కొరకు మనోహరుడు—అప్ (జల) ఒడిలో; కవి-స్వరూపుడై భగ (భాగ్య-దేవుడు) వైపు.
Mantra 14
बिभर्ति चार्विन्द्रस्य नाम येन विश्वानि वृत्रा जघान ॥
అతడు ఇంద్రుని మనోహర నామాన్ని ధరించుచున్నాడు; దానివలన అతడు సమస్త వృత్రులను జఘానము చేశాడు.
Mantra 15
पिबन्त्यस्य विश्वे देवासो गोभिः श्रीतस्य नृभिः सुतस्य ॥
అతనిని సమస్త దేవతలూ పానము చేస్తారు—గోభిః (కిరణాలు) చేత బలపరచబడిన, నృభిః (మానవ-శక్తులు) చేత సుత (పిండిన) సోముడు.
Mantra 16
प्र सुवानो अक्षाः सहस्रधारस्तिरः पवित्रं वि वारमव्यम् ॥
పిండబడి వెలువడిన ఆయన సహస్ర ధారలతో పవిత్రం (వడపోత) దాటి ప్రవహిస్తాడు; ఊన (గొర్రెబొచ్చు) వడపోతను విస్తరింపజేస్తాడు. ఆనంద-రసం అనేక తరంగాలుగా ఉప్పొంగి, శుద్ధి యొక్క సూక్ష్మ మార్గాలను తెరుస్తుంది.
Mantra 17
स वाज्यक्षाः सहस्ररेता अद्भिर्मृजानो गोभिः श्रीणानः ॥
ఆయన విజయబలాన్ని మోసేవాడు, సహస్ర-రేతా; జలములచే శుద్ధి చేయబడి, గో-రశ్ములచే బలపడి ప్రవహిస్తాడు. శుద్ధ జీవనంలో సోమ-శక్తి సారవంతమై, దీప్తిమంతమవుతుంది.
Mantra 18
प्र सोम याहीन्द्रस्य कुक्षा नृभिर्येमानो अद्रिभिः सुतः ॥
ఓ సోమా, ముందుకు సాగు—ఇంద్రుని కుక్షి వైపు; మానవ-శక్తులచే నడిపింపబడి, అద్రి (రాళ్లు) చేత పిండబడి. దీప్త బలాసనంలో ప్రవేశించు, అంతరంగ అడ్డంకులు చెదరిపోవునట్లు.
Mantra 19
असर्जि वाजी तिरः पवित्रमिन्द्राय सोमः सहस्रधारः ॥
సహస్రధారల విజేత సోముడు, ఇంద్రునికోసం పవిత్రం (వడపోత) దాటి ప్రవహించి విడుదల చేయబడెను.
Mantra 20
अञ्जन्त्येनं मध्वो रसेनेन्द्राय वृष्ण इन्दुं मदाय ॥
వారు అతనిని మధుర రసంతో అభిషేకిస్తారు—ఇంద్రుని మదానందార్థం, వృషభ-బలస్వరూపమైన సోమబిందువును.
Mantra 21
देवेभ्यस्त्वा वृथा पाजसेऽपो वसानं हरिं मृजन्ति ॥
దేవులకోసం జలాలు నిన్ను శుద్ధి చేస్తాయి—నీ ప్రకాశమయ పరాక్రమంతో నిన్ను ఆవరిస్తూ; హరి (తామ్ర-దీప్త)ని వారు మర్దించి నిర్మలపరుస్తారు.
Mantra 22
इन्दुरिन्द्राय तोशते नि तोशते श्रीणन्नुग्रो रिणन्नपः ॥
ఇందు (సోమ) ఇంద్రుని ఆనందింపజేస్తాడు; ఇంకా లోతైన తృప్తి-ఆనందంలో స్థిరపడతాడు. బలాన్ని కలిపి, ఉగ్ర శక్తి ‘ఆపః’ (జలతత్త్వం)ను చీల్చి—అంతరంలో స్వచ్ఛ ధారలను విడుదల చేస్తుంది.
It is a Soma Pavamāna hymn describing Soma being pressed and purified through the filter, then offered chiefly to Indra to increase strength and victory, while also supporting Mitra, Pūṣan, and Bhaga.
Because the freshly pressed Soma is treated as newly born in the ritual. When it is cleansed in the filter, it becomes bright and fit to be offered to the gods.
It is a Vedic image for removing obstruction and releasing life-giving flow—rain, rivers, wealth, and also inner clarity—through the empowered action that Soma gives to Indra.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.