Rig Veda 7.93.4: Mandala 7, Sukta 93, Mantra 4

Sukta 7.93

Rishi: Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for Maṇḍala 7)

Devata: Indrāgnī (dual deity: Indra and Agni)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 7.93; verse length and cadence align with Triṣṭubh)

Samhita Patha (Devanagari)

गीर्भिर्विप्रः प्रमतिमिच्छमान ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम् । इन्द्राग्नी वृत्रहणा सुवज्रा प्र नो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः ॥

Transliteration

gīrbhir vipraḥ prámatiṃ icchámāna ī́ṭṭe rayíṃ yaśásaṃ pūrvabhā́jam | indrā́gnī vṛtrahanā suvajrā prá no návyebhis tirataṃ déṣṇaiḥ ||

Translation

ദർശനവാക്കുകളായ ഗീർഭികളാൽ വിപ്രൻ (ഋഷി), മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്ന പ്രജ്ഞ (പ്രമതി) തേടി, സ്തുതിച്ചു വിളിക്കുന്നു—യശസ്സുള്ള, ദീപ്തമായ റയി (സമൃദ്ധി), പുരാതന പങ്കായി ലഭിക്കുന്നതിനെ. ഹേ ഇന്ദ്രാ-അഗ്നി, വൃത്രഹണന്മാരേ, സുവജ്രധാരികളേ, നിങ്ങളുടെ സദാ നവീന ദാനങ്ങളാൽ ഞങ്ങളെ കടത്തിപ്പാറിപ്പിക്കണമേ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• गीर्भिः: with hymns / by praises
• गीर्भिः: करण
• Type: Noun
• Root: गीर् (स्त्री. प्रातिपदिक ‘गीर्’ < √गॄ/गिर् ‘स्तुति/वाणी’)

• विप्रः: the inspired poet / sage
• विप्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: विप्र (पुं. प्रातिपदिक)

• प्रमतिम्: wisdom / right thought / insight
• प्रमतिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: प्रमति (स्त्री. प्रातिपदिक)

• इच्छमानः: desiring / seeking
• इच्छमानः: कर्तृ (विप्रः-विशेषणम्)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √इष्/इच्छ् (धातु ‘इच्छति’) → इच्छमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ-प्रत्यय/आत्मनेपदीय वर्तमान कृदन्त)

• ईट्टे: praises / worships
• ईट्टे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ईड् (ईळ्) ‘स्तौति/यजते’

• रयिम्: wealth
• रयिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रयि (पुं. प्रातिपदिक)

• यशसम्: glorious / famed
• यशसम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यशस् (नपुं./पुं. प्रातिपदिक; यहाँ विशेषणरूपेण)

• पूर्वभाजम्: having an earlier share / allotted beforehand
• पूर्वभाजम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व-भाज् (समास; ‘पूर्व’ + भाज्/भाज ‘भाग/भाजन’) → पूर्वभाज (विशेषण)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्बोधन
• Type: Noun (dual deity)
• Root: इन्द्र + अग्नि (द्वन्द्व-समास; देवताद्वय)

• वृत्रहणा: O slayers of Vṛtra
• वृत्रहणा: सम्बोधन (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: वृत्र-हन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘वृत्रं हन्ति’) → वृत्रहन्

• सुवज्रा: O having good/strong thunderbolts
• सुवज्रा: सम्बोधन (विशेषण)
• Type: Adjective (epithet)
• Root: सु-वज्र (कर्मधारय; ‘सु’ + वज्र) → सुवज्र

• प्र: forth / forward / strongly
• प्र: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• नः: of us / our
• नः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• नव्येभिः: with new (ones) / with fresh
• नव्येभिः: करण (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव्य (विशेषण प्रातिपदिक)

• तिरतम्: cross over / carry through
• तिरतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तिरति ‘crosses, overcomes’)

• दे॒ष्णैः: by gifts / by offerings
• दे॒ष्णैः: करण
• Type: Noun
• Root: दे॒ष्णा (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘दान/दक्षिणा/उपहार’ प्रकारः)