Opening the text

Sukta 7.34
Vasiṣṭha (Vasiṣṭhas)
Manīṣā (inspired thought) as a goddess-power; implicitly Sarasvatī/Vāc complex
Gāyatrī-like short verse (but exact meter uncertain from single pāda input; traditionally RV 7.34 is in Triṣṭubh/Jagatī mix—needs full hymn for confirmation)
Vasishtha is calling Manisha as a goddess in this hymn. Manisha means bright intelligence jo aapko sahi disha dikhaye. Wo kehte hain ki yeh buddhi sacrifice ko aage le jaye, jaise ek acchi gaadi chalti hai. Pehle wo soch aur bolne ki shakti ko saaf karte hain. Phir wo maangte hain ki ek chamakdar taakat unko dushmano se aur bimariyon se bachaye. Ant mein wo bahut saare devi devataon aur prakriti ki taakaton ko bulate hain. Sab milkar shanti dein, suraksha dein, aur hamesha ke liye kalyan dein.
Mantra 1
प्र शुक्रैतु देवी मनीषा अस्मत्सुतष्टो रथो न वाजी ॥
Bhagwan, hamari soch aage badhe. Woh soch chamakdar ho jaise rath taiyaar ho. Woh hamari puja ko aage le jaye.
Mantra 2
विदुः पृथिव्या दिवो जनित्रं शृण्वन्त्यापो अध क्षरन्तीः ॥
Rishiyon ne jana ki dharti aur aasmaan kahan se paida hue. Paani sunta hai aur phir bahne lagta hai. Woh apne asli srot ko jaanta hai.
Mantra 3
आपश्चिदस्मै पिन्वन्त पृथ्वीर्वृत्रेषु शूरा मंसन्त उग्राः ॥
Paani dharti ko bharta hai aur use sthir karta hai. Yudh mein veer sena himmat rakhti hai. Woh aage badhti hai aur shakti badhati hai.
Mantra 4
आ धूर्ष्वस्मै दधाताश्वानिन्द्रो न वज्री हिरण्यबाहुः ॥
Uske liye jeetne ki taqat rakh do. Jaise Indra apne bajra se dushmano ko maarta hai, waise hi woh bhi sona jaisi taqat wala hai. Usko woh energy do jo aage badhaye.
Mantra 5
अभि प्र स्थाताहेव यज्ञं यातेव पत्मन्त्मना हिनोत ॥
Yagya ke kaam mein aage badho, jaise subah suraj uthta hai. Khud chal ke yagya ko aage le jao, jaise koi musafir apna raasta pakad leta hai.
Mantra 6
त्मना समत्सु हिनोत यज्ञं दधात केतुं जनाय वीरम् ॥
Apni khud ki taqat se yagya ko aage badhao. Logon ke liye ek aisa nishaan khada karo jo unhe raasta dikhaye, ek aisa bal jo sabko lead kare.
Mantra 7
उदस्य शुष्माद्भानुर्नार्त बिभर्ति भारं पृथिवी न भूम ॥
Uski taqat se ek chamak uthti hai, jo dabti nahi hai. Woh bojh uthata hai jaise dharti sab kuch uthati hai, sab kaam aage chalata rehta hai.
Mantra 8
ह्वयामि देवाँ अयातुरग्ने साधन्नृतेन धियं दधामि ॥
Main devtaon ko bulata hoon, Agni, sab seedhe raaste aao. Sachchai ke saath kaam karke main apna mann theek lagata hoon.
Mantra 9
अभि वो देवीं धियं दधिध्वं प्र वो देवत्रा वाचं कृणुध्वम् ॥
Bhagwan ki baat ko apne andar basa lo. Apni zabaan ko devataon ki taraf karo. Jab tum aisa karte ho, to tumhari baat mein taakat aa jaati hai.
Mantra 10
आ चष्ट आसां पाथो नदीनां वरुण उग्रः सहस्रचक्षाः ॥
Varun bhagwan hazaron aankhon wale hain. Woh nadiyon ke raaste dekhte hain. Yeh nadiyan duniya mein bhi behti hain aur hamare andar bhi. Varun sab jagah nazar rakhte hain.
Mantra 11
राजा राष्ट्रानां पेशो नदीनामनुत्तमस्मै क्षत्रं विश्वायु ॥
Woh rajya ke raja hain aur nadiyon ka kaam sambhalte hain. Unki taakat sabse badi honi chahiye. Yeh taakat poori duniya ke liye hai. Sab kuch sahi chalta rahe.
Mantra 12
अविष्टो अस्मान्विश्वासु विक्ष्वद्युं कृणोत शंसं निनित्सोः ॥
Jab hamare upar koi aata hai, to hamare liye jeet bana do. Har jagah hamari jeet ho. Jo bhagwan ki baat bolna chahta hai, uski zabaan chamakdar ho.
Mantra 13
व्येतु दिद्युद्द्विषामशेवा युयोत विष्वग्रपस्तनूनाम् ॥
Dushmanon ke upar chamak fail jaaye. Jo bura hamare paas chipka hai, use har taraf se bhaga do. Hamare shareer se door kar do.
Mantra 14
अवीन्नो अग्निर्हव्यान्नमोभिः प्रेष्ठो अस्मा अधायि स्तोमः ॥
Agni ne humein raksha ki hai. Humne usey samarpit kiya aur namaskar kiya. Woh sabse pyaara hai, isliye humari prarthana usey hi hai.
Mantra 15
सजूर्देवेभिरपां नपातं सखायं कृध्वं शिवो नो अस्तु ॥
Devataon ke saath milkar Apam Napat ko apna dost bana lo. Woh humare liye accha ho aur khushi de.
Mantra 16
अब्जामुक्थैरहिं गृणीषे बुध्ने नदीनां रजस्सु षीदन् ॥
Main gaate huye paani ka saanp bula raha hoon. Woh nadiyon ke neeche baithta hai aur duniya ke khula jagah mein rehta hai.
Mantra 17
मा नोऽहिर्बुध्न्यो रिषे धान्मा यज्ञो अस्य स्रिधदृतायोः ॥
Ahi Budhnya humein takleef na de. Humari yagya sach aur sahi raste se na hat jaye.
Mantra 18
उत न एषु नृषु श्रवो धुः प्र राये यन्तु शर्धन्तो अर्यः ॥
In logon mein humara naam bana ho. Acche log aage badhein aur humein dhan aur sukh milein.
Mantra 19
तपन्ति शत्रुं स्वर्ण भूमा महासेनासो अमेभिरेषाम् ॥
Yeh log dushman ko aise jala dete hain jaise aasman se tej roshni aaye. Itni badi sena hai inki, aur inki taakat ke saamne koi nahi tik sakta.
Mantra 20
आ यन्नः पत्नीर्गमन्त्यच्छा त्वष्टा सुपाणिर्दधातु वीरान् ॥
Jab hamari patniyan hamare paas aayein, tab Tvashta hum mein taakat daale. Woh aisa kare ki hum andar se strong ban jaayein.
Mantra 21
प्रति नः स्तोमं त्वष्टा जुषेत स्यादस्मे अरमतिर्वसूयुः ॥
Tvashta hamari prarthana sun le. Humein aisa mann mile jo sahi cheez chahta hai, sachchi daulat, sachchi khushi.
Mantra 22
ता नो रासन्रातिषाचो वसून्या रोदसी वरुणानी शृणोतु । वरूत्रीभिः सुशरणो नो अस्तु त्वष्टा सुदत्रो वि दधातु रायः ॥
Jo devata dena jaante hain, woh humein daulat de. Varunani, yeh dono duniya, hamari pukar sun le. Woh humein bacha le taaki hum safe rahein. Tvashta, jo accha deta hai, woh humein poora dhan de.
Mantra 23
तन्नो रायः पर्वतास्तन्न आपस्तद्रातिषाच ओषधीरुत द्यौः । वनस्पतिभिः पृथिवी सजोषा उभे रोदसी परि पासतो नः ॥
Pahad humein dhan de, paani de. Jo denewale hain woh de, ped-paudhe de, aasman bhi de. Dharti aur jungle milke humein chaaron taraf se bacha lein. Dono duniya humara khayal rakhein.
Mantra 24
अनु तदुर्वी रोदसी जिहातामनु द्युक्षो वरुण इन्द्रसखा । अनु विश्वे मरुतो ये सहासो रायः स्याम धरुणं धियध्यै ॥
Dono duniya humare liye khul jayen, yeh dua hai. Varun saath chalein, woh chamakta hai aur Indra ka dost hai. Sab Marut humare saath aayen, woh bade balwan hain. Hum paisa aur samajh dono paa jayen, pakka ho.
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
Indra aur Varun, Mitra aur Agni, paani aur ped-paudhe, jungle ki taakat, yeh sab humare kaam se khush hon. Hum Marut ki sharan mein shaanti se rahen. Aap log hamesha hume achha rakhein.
Manīṣā is the divine power of inspired thought—clear intelligence that becomes effective speech and prayer. The hymn treats her like a goddess who can be invoked to guide the sacrifice.
It asks for right inspiration at the start of worship and for protection against hostility and affliction. It concludes by requesting peace and lasting well-being (svasti) from many divine powers.
The closing verse widens the blessing to include the full sacred ecology—major gods (Indra, Varuṇa, Mitra, Agni) and life-supporting powers (waters, herbs, forests). This expresses a complete request for shelter, health, and harmony for the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.