Rig Veda Sukta 18
Mandala 6Sukta 1815 Mantras

Sukta 18

Sukta 6.18

Rishi

Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.18)

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh

ഋഗ്വേദം 6.18 ഭരദ്വാജന്റെ ത്രിഷ്ടുഭ് സ്തോത്രമാണ്; അജേയനും നിരന്തരം ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന വീരചാമ്പ്യനും ആയ ഇന്ദ്രനെ ഇത് ശക്തമായി പുകഴ്ത്തുന്നു. അവന്റെ ശക്തി ആക്രമണങ്ങളെ തകർക്കുകയും കോട്ടകളാൽ സംരക്ഷിതരായ ശത്രുക്കളെ മറിച്ചിടുകയും ചെയ്യുന്നു. ദൈത്യസ്വഭാവമുള്ള വൈരികളും അവരുടെ ദുർഗങ്ങളും നേരെ ഇന്ദ്രൻ നേടിയ നിർണായക ജയങ്ങൾ ഇത് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; പിന്നെ ആ സർവ്വലോകീയ പരാക്രമത്തെ യജമാനന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ആവശ്യങ്ങളിലേക്കു—ബലം, സംരക്ഷണം, യജ്ഞത്തിലൂടെ എപ്പോഴും പുതുതായി ജനിക്കുന്ന പവിത്രവാകിന്റെ സൃഷ്ടി—തിരിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥

അവനെ സ്തുതിക്ക—ഇന്ദ്രനെ—എല്ലാ ആക്രമണങ്ങളെയും ജയിക്കുന്ന ഓജസ്സുള്ളവനെ, പിന്നോട്ടു തള്ളപ്പെടാതെ വിജയം നേടുന്നവനെ, ഏറെ ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നവനെ. ഈ ഗീരുകളാൽ അജേയനും ഉഗ്രനും സഹിഷ്ണുവുമായ—ജനങ്ങളുടെ വൃഷഭനായ—അവനെ വർധിപ്പിക്ക.

Mantra 2

स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥

അവൻ യോധ്മഃ, സത്വാ—തടസ്സമാകുന്ന കട്ടയെ തകർക്കുന്നവൻ, സമരത്തിൽ ജയിക്കുന്നവൻ; ദീപ്തബലത്തിൽ വിശാലൻ, ഉയർച്ചയുടെ പ്രളയത്തിൽ ഗർജ്ജിക്കുന്നവൻ, ഋജീഷീ—നേരെ ഓടിപ്പിക്കുന്നവൻ—മനുഷ്യരുടെ പരിധികളെ കുലുക്കുന്ന മഹാധൂളി-ഉയർത്തുന്ന ചലകനായി. ജനങ്ങളിൽ ഏകാകിയായി അവൻ സർവ്വവിജയ സഹായിയായി നിലകൊണ്ടു.

Mantra 3

त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥

നീ തന്നേ അദമായ ദസ്യുക്കളെ കീഴടക്കി; ഏകാകിയായി ആര്യനുവേണ്ടി ജനങ്ങളെ കാത്തു. ഇന്ദ്രാ, ഋതുവിനൊത്തു പ്രസ്താവിക്ക: ആ വീര്യം സത്യത്തിൽ നിന്റേതോ, അല്ലെങ്കിൽ അതൊട്ടുമില്ലയോ?

Mantra 4

सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥

നിശ്ചയമായി, തുവിജാത—വിശാലജന്മനായ—നിന്റെ ബലം ഞാൻ ഇങ്ങനെ കരുതുന്നു: സഹത്തിൽ സഹിഷ്ഠൻ, തുരതയിൽ തുരൻ; ഉഗ്രത്തിന്റെ ഉഗ്രം, തവസിന്റെ തവീയസ്. അരധ്ര—അഖണ്ഡൻ—രധ്രതുരൻ, വക്രവും ഭംഗപ്പെട്ടതുമായതിനെ ഭംഗിക്കുന്നവൻ, ആയി ഭവിച്ചു.

Mantra 5

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

ഹേ (ഇന്ദ്ര), നിനക്കൊപ്പമുള്ള ഞങ്ങളുടെ ആ പുരാതന സഖ്യം നിലനില്ക്കട്ടെ—വലനെ പ്രഹരിക്കുമ്പോൾ അങ്ഗിരസർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു. ഹേ അത്ഭുതകർമ്മാ, അചലത്തെയും കുലുക്കുന്നവനെ നീ സംഹരിക്ക; അവന്റെ എല്ലാ വാതിലുകളും—അവന്റെ കോട്ടകളുടെ മുൻവശ ദ്വാരങ്ങളൊക്കെയും—വ്യാപിപ്പിച്ച് തുറക്കുക.

Mantra 6

स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥

കാരണം അവൻ ധീകളാൽ (പ്രേരിത ചിന്തകളാൽ) ഹവ്യനീയൻ; അവൻ ഉഗ്രൻ, മഹത്തായ വൃത്ര-യുദ്ധത്തിൽ ആധിപത്യം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ. അവൻ സന്താനസിദ്ധിയും വംശവർദ്ധനയും നൽകുന്നു; വജ്രധാരി അവൻ സമരങ്ങളിൽ ദൂരവരെ വ്യാപിക്കുന്ന വിജയിയായി മാറുന്നു.

Mantra 7

स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥

അവൻ തന്റെ മഹിമയാൽ മനുഷ്യരുടെ ജനനത്തെയും മറികടന്നു; അമർത്ത്യ നാമത്താൽ അവൻ അതീതമായി കുതിച്ചു. ദ്യുമ്നം (പ്രകാശമയ യശസ്), ശവസ് (ബലം) 그리고 റായ് (സമൃദ്ധി) എന്നിവകൊണ്ട്, ഒരുമിച്ച് വസിക്കുന്നവരിൽ അവൻ ഏറ്റവും പുരുഷോചിതൻ; വീര്യത്താൽ അവൻ പൊതുവീടിനെ നയിക്കുന്നു.

Mantra 8

स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥

മോഹിതനോ വക്രനോ അല്ലാത്ത മനുഷ്യൻ—‘സുമന്തു’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധൻ—അവനുവേണ്ടി ഇന്ദ്രൻ ചുമുരിയെയും ധുനിയെയും സംഹരിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ പിപ്രുവിനെയും ശംബരനെയും ശുഷ്ണനെയും കൂടി വീഴ്ത്തി; പുരാതന ദുർഗ്ഗങ്ങളെയും തകർക്കുവാൻ അവയുടെ പതനം വരുത്തി.

Mantra 9

उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥

ഉയർത്തുന്ന പ്രചോദനത്തോടും, ദീപ്തവും പ്രശംസനീയവുമായ തേജസ്സോടും കൂടി, ഹേ ഇന്ദ്രാ, വൃത്രവധത്തിനായി രഥത്തിൽ आरोഹിക്ക. വലങ്കയ്യിൽ വജ്രം ധരിക്ക; ഹേ പുരുദാത്രാ, നിന്റെ മായകൾ—കൗശലസമ്പന്നമായ ബോധശക്തികൾ—കൊണ്ട് ആനന്ദിച്ച് മുന്നോട്ട് പ്രചോദിപ്പിക്ക.

Mantra 10

अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥

ഉണങ്ങിയ കാടിനെ അഗ്നി ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ ആയുധത്താൽ രക്ഷസ്സ്വരൂപമായ ഭക്ഷക അന്ധകാരത്തെ ദഹിപ്പിക്ക—ഭീകരമായ അശനിപോലെ. ആഴവും ഉയരവുമുള്ള ശക്തിയാൽ നീ തകർക്കുന്നു; നീ പാത തുറക്കുന്നു, ദുർഗ്ഗമമായ കടപ്പാടുകൾ ചതയ്ക്കുന്നു.

Mantra 11

आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥

ഹേ ഇന്ദ്രാ, നിന്റെ സമൃദ്ധിയോടെ ആയിരം പാതകളിലൂടെ ഞങ്ങളിലേക്കു വരിക; ഹേ മഹാദ്യുതിയുള്ളവനേ, ജയസമ്പന്നമായ ശക്തികളുടെ പ്രചുരതയോടെ ഇവിടെ വരിക. ഹേ സഹസന്റെ പുത്രാ, വരിക—ഇപ്പോൾ ദേവരഹിതനും യാത്രാമാർഗ്ഗത്തിൽ അധിപത്യം അവകാശപ്പെടുന്നു; ഹേ പുരുഹൂത, പാതയുടെ ഗതി നീ തന്നേ കൈക്കൊൾക.

Mantra 12

प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥

ബലവാനും ഉഷ്ണതേജസ്സുള്ളവനുമായ തുവിദ്യുമ്നന്റെ മഹത്വം മുന്നോട്ടു നീങ്ങുന്നു; ദ്യൗവിന്റെ മഹിമ മുഴങ്ങുന്നു, പൃഥിവിയുടെ മഹിമയും മുഴങ്ങുന്നു. അവനു ശത്രുവില്ല; അവനെതിരെ നിർത്താവുന്ന അളവുമില്ല; അനേക-മായകളുള്ള, അതിജയശാലിയായ അവനെ എതിർക്കാൻ യാതൊരു പ്രതിഷ്ഠയും നിലനിൽക്കില്ല.

Mantra 13

प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥

ഇന്ന് നിന്റെ ആ കര്‍മ്മം സഫലമായി: അവനുവേണ്ടി നീ കുത്സനെ—ആയു-ശക്തിയെ, അതിഥിഗ്വനെ—നിയോഗിച്ചപ്പോൾ. അനേകം ആയിരങ്ങളെ നീ അമർത്തി നിലത്തിലേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു; ധൈര്യബലത്തോടെ നീ തൂർവയാണനെ ഉയർത്തി നയിച്ചു.

Mantra 14

अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥

ഹേ അഹിഘ്നേ (വൃത്രഹൻ), ഹേ ദേവ—നിന്നെ അനുഗമിച്ച് ദേവന്മാരും ആനന്ദിക്കുന്നു; കവികളിൽ നീ ഏറ്റവും കവിതമൻ. പീഡിതനും വളഞ്ഞുമുട്ടിയവനും വേണ്ടി നീ വിശാലമായ ഇടം (വരിവോ) ഒരുക്കുന്നു—ദിവത്തിനായി, ജനങ്ങൾക്കായി, ദേഹധാരിയായ ജീവിക്കായി—ഞങ്ങൾ നിന്നെ സ്തുതിച്ചു പാടുമ്പോൾ.

Mantra 15

अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥

അതിനെ അനുഗമിച്ച്, ഹേ ഇന്ദ്ര, ദ്യാവാ-പൃഥിവി നിന്റെ ഓജസ്സിന് വഴങ്ങുന്നു; അമർത്ത്യ ദേവശക്തികളും പിന്മാറുന്നു. നിനക്കുള്ളിൽ ഉള്ള അപൂർണ്ണത്തെ പൂർണ്ണമാക്കുക; യജ്ഞങ്ങളാൽ കൂടുതൽ പുതുമയുള്ള ഉക്തം (സ്തുതി-വചനം) ജനിപ്പിക്കുക.

Frequently Asked Questions

It is a hymn praising Indra’s unbeatable strength and his victories over obstructing foes and fortified strongholds, asking him to protect and empower the worshippers through the sacrifice.

These names function as remembered examples of obstruction and hostility; by recalling Indra’s past triumphs, the hymn builds confidence that he will remove present obstacles too.

It means fresh, living praise and insight generated through yajña—renewed sacred speech that keeps the rite effective and the relationship with Indra vibrant.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App