Rig Veda 6.18.4 — Mandala 6, Sukta 18, Mantra 4
Sukta 6.18
Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥
Transliteration
sád id dhi te tuvi-jā́tasya mányē sáhaḥ sahiṣṭha turatáḥ turásya | ugrám ugrásya távasas tavī́yo áradhrasya radhra-túro babhūva ||
Translation
നിശ്ചയമായി, തുവിജാത—വിശാലജന്മനായ—നിന്റെ ബലം ഞാൻ ഇങ്ങനെ കരുതുന്നു: സഹത്തിൽ സഹിഷ്ഠൻ, തുരതയിൽ തുരൻ; ഉഗ്രത്തിന്റെ ഉഗ്രം, തവസിന്റെ തവീയസ്. അരധ്ര—അഖണ്ഡൻ—രധ്രതുരൻ, വക്രവും ഭംഗപ്പെട്ടതുമായതിനെ ഭംഗിക്കുന്നവൻ, ആയി ഭവിച്ചു.
Word by Word
सत्indeed, truly
सत्:
—
TypeIndeclinable
Rootसत् (< अस् ‘to be’ का वर्तमान कृदन्त/प्रातिपदिक) अथवा अव्यय ‘सत्/सद्’ = ‘सचमुच’
इद्धिsurely, indeed (emphatic)
इद्धि:
—
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात) + हि (निपात)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुविजातस्यof the much-born / of the abundantly-born
तुविजातस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootतुवि-जात (प्रातिपदिक; ‘बहु/प्रचुर’ + ‘जात’ < √जन्)
मन्येI think, I deem
मन्ये:
कर्तृ (वक्ता ‘मैं’)
TypeVerb
Root√मन् (मन्यते) ‘to think, deem’
सहःmight, strength
सहः:
कर्म (मन्ये का ‘what I deem’) / विधेय-भाव
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सहिष्ठO most mighty
सहिष्ठ:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootसहिष्ठ (सहस् का अतिशय/श्रेष्ठतमा-रूप; superlative)
तुरतस्तुरस्यof the overcoming one, of the swift/overpowering
तुरतस्तुरस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootतुरत् (वर्तमान कृदन्त < √तुर्/√तॄ ‘to overcome, be swift/press on’) + तुर (प्रातिपदिक ‘swift, overcoming’)
उग्रम्fierce, formidable
उग्रम्:
कर्म/विशेष्य-विशेषण
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
उग्रस्यof the fierce one
उग्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
तवसःof strength, of might
तवसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootतवस् (प्रातिपदिक ‘strength, might’)
तवीयःstronger, more mighty
तवीयः:
विशेषण (बल का) / कर्म
TypeAdjective
Rootतवीयस् (तवस् का तुलनात्मक/वृद्धि-रूप; comparative)
अरध्रस्यof the unfailing, unbroken
अरध्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective
Rootअ-रध्र (निषेध + रध्र ‘failing, weak/defective’)
रध्रतुरःovercoming hindrance; vanquisher of the obstructive
रध्रतुरः:
कर्तृ (बभूव का) / विधेय
TypeAdjective
Rootरध्र-तुर (तुर ‘overcoming’ + रध्र ‘hindrance/defect’; ‘one who overcomes hindrance/weakness’)
बभूवhas become, became
बभूव:
क्रिया (मुख्य)
TypeVerb
Root√भू ‘to be, become’
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.