
Sukta 6.18
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.18)
Indra
Triṣṭubh
ऋग्वेदस्य ६.१८ सूक्तं भारद्वाजस्य त्रिष्टुभ्छन्दसि रचितं, अजेयस्य बह्वाहूतस्य वीरस्येन्द्रस्य स्तुतिं तीव्रयति—यस्य बलं प्रहारान् भिनत्ति दुर्गाणि च शत्रून् च पातयति। तत्रासुरादिदैत्यविरोधिषु दुर्गेषु च इन्द्रस्य निर्णायकजयाः स्मार्यन्ते; अनन्तरं सा विश्वशक्तिः यजमानस्य वर्तमानावश्यकतायै प्रवर्त्यते—बलाय रक्षायै च, तथा यज्ञेन नित्यनव्या पवित्रा वाक् प्रसूयते इति।
Mantra 1
तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥
तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हम् उग्रं सहमानम् आभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥
Mantra 2
स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥
स युध्मः सत्वा खजकृत् समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमान् ऋजीषी। बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणाम् एकः कृष्टीनाम् अभवत् सहावा॥
Mantra 3
त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥
त्वं ह नु त्यददमायो दस्यून् एकः कृष्टीरवनोः आर्याय। अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत् ते इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः॥
Mantra 4
सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥
सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य। उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव॥
Mantra 5
तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥
तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे—इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः। हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तम्; ऋणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः॥
Mantra 6
स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥
स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये। स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु॥
Mantra 7
स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥
स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे। स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः॥
Mantra 8
स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥
यः स यो न मुह्यति न मिथुर्जनः—सुमन्तुनामा—चुमुरिं धुनिं च जघान। इन्द्रः पिप्रुं शम्बरं शुष्णं च निनाय; पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् पातयामास।
Mantra 9
उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥
उदावताऽपि त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय, हे इन्द्र, रथं तिष्ठ। दक्षिणतरे हस्ते वज्रं धिष्व; पुरुदत्र, मायाभिः प्र मन्दस्व।
Mantra 10
अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥
अग्निरिव शुष्कं वनं दहन्, हे इन्द्र, हेत्या रक्षो निःधक्ष्यशनिरेव भीमा। गम्भीरया ऋष्वया शक्त्या यः रुरोज; अध्वानं नयति, दुरितानि दम्भयति च।
Mantra 11
आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥
आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक्। याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः॥
Mantra 12
प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥
प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः। नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः॥
Mantra 13
प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥
प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै। पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ॥
Mantra 14
अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥
अनु त्वा अहिघ्ने, अध देव देवाः सर्वे मदन्ति; त्वयि कवीतमं कवीनााम्। त्वं यत्र बाधिताय पीडिताय च वरिवः करोṣi—दिवे जनाय तन्वे च—वयं त्वां गृणानाः।
Mantra 15
अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥
अनु तत् द्यावापृथिवी तव ओजः जिहते, इन्द्र; अमर्त्या देवाः अपि। यत्ते अस्ति अकृतं तद् कृत्नं कृधि; यज्ञैः नवीयोऽउक्थं जनयस्व।
It is a hymn praising Indra’s unbeatable strength and his victories over obstructing foes and fortified strongholds, asking him to protect and empower the worshippers through the sacrifice.
These names function as remembered examples of obstruction and hostility; by recalling Indra’s past triumphs, the hymn builds confidence that he will remove present obstacles too.
It means fresh, living praise and insight generated through yajña—renewed sacred speech that keeps the rite effective and the relationship with Indra vibrant.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.