Opening the text

Sukta 6.18
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.18)
Indra
Triṣṭubh
ఋగ్వేదం 6.18 భరద్వాజుని త్రిష్టుభ్ స్తోత్రం; అజేయుడైన, నిత్యం ఆహ్వానింపబడే వీరుడైన ఇంద్రుని స్తుతిని మరింత ఉద్ధీపింపజేస్తుంది. అతని శక్తి దాడులను ఛేదించి, కోటలతో బలపడిన శత్రువులను కూలదోస్తుంది. రాక్షసస్వరూప ప్రత్యర్థులు మరియు దృఢమైన దుర్గాలపై ఇంద్రుడు సాధించిన నిర్ణాయక విజయాలను ఇది స్మరిస్తూ, ఆ విశ్వవ్యాప్త బలాన్ని యజమాని ప్రస్తుత అవసరాలవైపు మళ్లిస్తుంది—బలం, రక్షణ, మరియు యజ్ఞం ద్వారా ఎల్లప్పుడూ నూతనంగా పుట్టే పవిత్ర వాక్కు (స్తోత్రవాణి) యొక్క సృష్టి.
Mantra 1
तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥
ఆయనను స్తుతించుడి—ఆ ఇంద్రుని—ఆయన ఓజస్సు సమస్త దాడులను జయించును; వెనుకడుగు వేయక గెలుచువాడు; బహుఆహూతుడు. ఈ గీతములచే అషాళ్హ—అజేయ—ఉగ్ర, సహనశీల, ప్రజల వృషభుని వృద్ధి చేయుడి.
Mantra 2
स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥
అతడు యుధ్మః—యుద్ధవీరుడు, సత్వా—బలవంతుడు, ఖజకృత్—అడ్డంకుల గుట్టను ఛేదించేవాడు, సమద్వా—సంఘర్షంలో విజేత; తువిమ్రక్షః—దీప్తిమయ విస్తృత తేజస్సు గలవాడు, నదనుమాన్—ఉప్పెనలో గర్జించేవాడు, ఋజీషీ—నేరుగా నడిపించే వాడు—మనుష్యుల పరిమితులను కదిలించే మహా-రేణుధారి (ధూళిని లేపే) చోదకుడవుతాడు. ప్రజల మధ్య అతడొక్కడే సర్వజయ సహాయకుడిగా నిలుస్తాడు.
Mantra 3
त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥
నీవే నిజంగా ఆ అదమాయః—అనియమ దస్యువులను అణచివేశావు; ఆర్యుని కోసం ప్రజలను ఒక్కడివై కాపాడావు. ఇంద్రా, ఋతు (సమయ-ధర్మం) ప్రకారం స్పష్టంగా పలుకు—ఆ వీర్యం (వీరశక్తి) నిజంగా నీదేనా, లేక అది అసలే లేనిదా?
Mantra 4
सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥
నిశ్చయంగా, తువిజాత—విస్తృత జన్మ గలవాడా, నీ సహః—బలం, సహిష్ఠ—అత్యంత సమర్థుడు, తుర—వేగవంతుడు, తురస్య—వేగవంతునికన్నా వేగవంతుడు అని నేను భావిస్తున్నాను. ఉగ్రస్య ఉగ్రం, తవసః తవీయః—మహాబలానికన్నా మహత్తర బలం నీవే; ఎందుకంటే అరధ్ర—అఖండుడు, రధ్రతుర—వికృత/భంగాన్ని ఛేదించేవాడిగా అవతరిస్తాడు.
Mantra 5
तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥
హే (ఇంద్రా), మీతో మా ఆ ప్రాచీన సఖ్యం నిలిచియుండుగాక—వల (గుహ/ఆవరణం)ను ఛేదిస్తూ అంగిరసులు ఇట్లా పలికిరి. హే అద్భుతకర్మా, అచలమైనదాన్నీ కదిలించువానిని సంహరించు; అతని దుర్గాల ముందువాకిళ్లు సహా అతని అన్ని ద్వారాలను విప్పి తెరచు.
Mantra 6
स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥
అతడు ధీ (ప్రేరిత ఆలోచన)లచే ఆహ్వేయుడు; అతడు ఉగ్రుడు, మహత్తర వృత్ర-తూర్య (వృత్రవధ మహాసమరం)లో అధిపత్యాన్ని కర్త. అతడు సంతాన-లాభం, వంశ-లాభం ప్రసాదించువాడు; అతడు వజ్రధారి, సమరాల్లో దూరవరకు విస్తరించే విజేతగా అవతరిస్తాడు.
Mantra 7
स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥
తన మహిమచే అతడు మనుష్యుల జన్మనూ మించిపోయెను; అమర్త్య నామముచే అతడు ఉప్పొంగి మరింత ఆవలికి దాటెను. ద్యుమ్న (దీప్తి-యశస్సు)చే, శవస్ (బలం)చే, రాయ (సమృద్ధి)చే—ఒకచోట నివసించువారిలో అతడే అత్యంత నరసముడు; వీర్యముచే అతడు సామాన్య గృహం (సహవాసం) కు నాయకుడు.
Mantra 8
स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥
ఆయన (ఇంద్రుడు) మోహపడని వాడు, వంకరబుద్ధి లేని వాడు—‘సుమంతు’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడు—చుమురి, ధుని లను సంహరించాడు. ఇంద్రుడు పిప్రు, శంబర, శుష్ణులను కూడా పడగొట్టాడు; ప్రాచీన పురాలను కూడా వాటి వినాశార్థం కూల్చివేశాడు.
Mantra 9
उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥
ఎత్తిపోతున్న ఉప్పొంగు వేగంతో, ప్రకాశవంతమైన ప్రశంసనీయ శక్తితో—వృత్రవధార్థం, హే ఇంద్రా, నీ రథంపై ఎక్కు. కుడిచేతిలో వజ్రాన్ని ధరించు; హే పురుదాత్రా (బహుదాతా), నీ మాయా (కౌశల-శక్తులు) తో ఆనందించి ముందుకు దూసుకుపో.
Mantra 10
अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥
ఎండిన అడవిని అగ్ని దహించునట్లు, హే ఇంద్రా, నీ హేతితో రక్షః (రాక్షస అంధకారం) ను దహించు—భయంకర అశని (వజ్రాఘాతం) వలె. గంభీరమైన, ఉన్నతమైన శక్తితో నీవు చీల్చివేస్తావు; నీవు మార్గం వేస్తావు, దుర్గమ మార్గాలను నలిపివేస్తావు.
Mantra 11
आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥
ఓ ఇంద్రా! సహస్ర మార్గాల ద్వారా నీ సమృద్ధితో మా వద్దకు రా; ఓ బహు-ద్యుతిమంతా, బహు వాజములతో (విజయశక్తులతో) ఇక్కడికి రా. ఓ సహసః-సూనో (బలపు కుమారా)! రా; ఎందుకంటే ఇప్పటికీ అదేవ (అధార్మిక) జనులు యాత్రామార్గంపై ప్రభుత్వం కోరుతున్నారు; ఓ పురుహూతా! మార్గగతిని నీవే నియంత్రించు.
Mantra 12
प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥
బలవంతుడూ ఉగ్రుడూ అయిన తువిద్యుమ్న (మహాద్యుతిమంతుడు) యొక్క విశాల మహిమ ముందుకు సాగుతుంది; ద్యౌ (ఆకాశం) మహిమ, పృథివీ (భూమి) మహిమ ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అతనికి శత్రువు లేదు; అతనికి ఎదురుగా కొలమానం లేదు; బహు-మాయావి, సర్వతో సహ్య (అపరాజేయ) అయిన అతనికి వ్యతిరేకంగా నిలిచే ప్రతిష్ఠ ఏదీ లేదు.
Mantra 13
प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥
ఈ రోజు నీ ఆ కార్యం ప్రకటమై సిద్ధమైంది—అతనికోసం నీవు కుత్సను, ఆయు-శక్తిని, అతిథిగ్వను (అతిథి-సేవకుడు/అతిథి-అన్వేషి) నియమించినప్పుడు. అనేక సహస్రాలను నీవు కిందికి తోసి, యుద్ధభూమిపై నొక్కివేశావు; ధృష్ట బలంతో తూర్వయాణను పైకి తీసుకొని ముందుకు నడిపించావు.
Mantra 14
अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥
హే అహిఘ్నే (వృత్రహన్) దేవా! నిన్ను అనుసరించి దేవతలందరూ కూడా ఆనందిస్తారు; హే దేవా, కవులలో నీవే అత్యంత ‘కవితమ’ (ద్రష్టా). నలిగిపోయి, అడ్డుపడినవానికి నీవు విశాలమైన అవకాశం (వరివస్) కల్పిస్తావు—దివ్యలోకార్థం, జనులార్థం, దేహధారిజీవార్థం—మేము నిన్ను స్తుతిస్తూ పాడుతున్నప్పుడు.
Mantra 15
अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥
అదనుసరించి, హే ఇంద్రా, ద్యావా-పృథివీ కూడా నీ ఆ ఓజస్సుకు లోబడి వెనుదిరుగుతాయి; అమర్త్య దేవశక్తులూ మార్గం ఇస్తాయి. నీలో ఉన్న అపూర్ణాన్ని సంపూర్ణం చేయి; యజ్ఞాల ద్వారా మరింత నూతనమైన ఉక్థం (స్తుతివాక్యం) జనింపజేయి.
It is a hymn praising Indra’s unbeatable strength and his victories over obstructing foes and fortified strongholds, asking him to protect and empower the worshippers through the sacrifice.
These names function as remembered examples of obstruction and hostility; by recalling Indra’s past triumphs, the hymn builds confidence that he will remove present obstacles too.
It means fresh, living praise and insight generated through yajña—renewed sacred speech that keeps the rite effective and the relationship with Indra vibrant.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.