Sukta 18

Mantra 1

तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥

ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ—ਇੰਦਰ ਦੀ—ਜਿਸ ਦਾ ਓਜ ਸਭ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟ ਕੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਆਹਵਾਨਿਤ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਜਿੱਤ, ਉਗ੍ਰ, ਸਹਿਨਸ਼ੀਲ—ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ—ਉਸ ਨੂੰ ਵਧਾ।

Mantra 2

स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥

ਉਹ ਯੋਧਮਾ, ਸਤਵਾ—ਰੋਕ ਬਣੀ ਗੰਢ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਟੱਕਰ ਦੇ ਸਮਰ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ; ਦਿਪਤ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਉਛਾਲ ਵਿੱਚ ਗੱਜਣ ਵਾਲਾ, ਋ਜੀਸ਼ੀ—ਸਿੱਧਾ ਦੌੜਾਉਣ ਵਾਲਾ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾ-ਧੂੜ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚਾਲਕ ਬਣਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਉਹ ਸਰਵ-ਵਿਜੇਈ ਸਹਾਇਕ ਵਜੋਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

Mantra 3

त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥

ਤੂੰ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਦਮਾਯ ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ; ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਰ੍ਯ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ, ਰਿਤੁ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲ: ਕੀ ਉਹ ਵੀਰ੍ਯ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਨਹੀਂ?

Mantra 4

सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਤੁਵਿਜਾਤ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਜਨਮ ਵਾਲੇ—ਤੇਰਾ ਬਲ ਮੈਂ ਇਉਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ: ਸਹ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਤੁਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੁਰ; ਉਗ੍ਰ ਦਾ ਉਗ੍ਰ, ਤਵਸ ਦਾ ਤਵੀਯ। ਅਰਧ੍ਰ—ਅਟੁੱਟ—ਰਧ੍ਰਤੁਰ, ਟੁੱਟੇ-ਵਿਕਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਬਣਿਆ।

Mantra 5

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

ਹੇ (ਇੰਦਰ), ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਟੱਲ ਰਹੇ—ਵਲ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਆਖਿਆ। ਹੇ ਅਦਭੁਤ-ਕਰਮੀ, ਜੋ ਅਚਲ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸੰਹਾਰ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਦਰਵਾਜ਼ੇ—ਉਸ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗਲੇ ਦੁਆਰ ਸਭ—ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸਤਾਰ ਦੇ।

Mantra 6

स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧੀਆਂ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਵਿਚਾਰਾਂ) ਨਾਲ ਹਵਨਯੋਗ ਹੈ; ਉਹ ਉਗ੍ਰ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਧਿਪਤਿਆ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤਾਨ-ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਵੰਸ਼-ਵਾਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਉਹ ਟਕਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ ਜੇਤੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Mantra 7

स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥

ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ; ਅਮਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਰ ਲੰਘ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ। ਦਿਉਮਨ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਯਸ਼), ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਅਤੇ ਰਾਇ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਖਾਰਥੀ ਹੈ; ਵੀਰਯ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਘਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਮੋਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਟੇਢਾ-ਮੇਢਾ—‘ਸੁਮੰਤੁ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ—ਉਸ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਚੁਮੁਰੀ ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਿਪ੍ਰੁ, ਸ਼ੰਬਰ, ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੀ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਨੂੰ ਉਲਟਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਕਰਾ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 9

उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥

ਉੱਠਦੀ ਲਹਿਰ ਵਰਗੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧ ਲਈ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਜ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰ; ਹੇ ਪੁਰੁਦਾਤਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਯਾਵਾਂ—ਕੌਸ਼ਲ-ਭਰੀ ਚੇਤਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ।

Mantra 10

अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥

ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁੱਕੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਰਕਸ਼ਸ-ਰੂਪ ਭੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ—ਭਿਆਨਕ ਅਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ। ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਰਾਹ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਕਰ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।

Mantra 11

आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ; ਹੇ ਬਹੁ-ਦਿਉਮਨ, ਜਿੱਤ-ਭਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ। ਹੇ ਸਹਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆ—ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਤਾਂ ਅਦੇਵ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਹਕ ਜਤਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਪੁਰੁਹੂਤ, ਰਾਹ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਭਾਲ।

Mantra 12

प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥

ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਤਪਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਤੂਵਿਦਿਉਮਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ; ਦਿਉ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਵੀ। ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ਤਰੂ ਹੈ, ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੋਈ ਮਾਪ; ਬਹੁ-ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ, ਅਤਿਬਲਵਾਨ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਕਾਇਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Mantra 13

प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥

ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਉਹ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਲਈ ਤੂੰ ਕੁਤਸ ਨੂੰ—ਆਯੁ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਅਤਿਥਿਗਵ ਨੂੰ—ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਹੇਠਾਂ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਧੀਰਜੀ ਬਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੂਰਵਯਾਣ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਗਿਆ।

Mantra 14

अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥

ਹੇ ਅਹਿਘਨੇ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ), ਹੇ ਦੇਵ—ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਕਵੀਆਂ ਵਿਚ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕਵੀ ਹੈਂ। ਦਬੇ ਹੋਏ ਤੇ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਥਾਂ (ਵਰਿਵੋ) ਬਣਾਂਦਾ ਹੈਂ—ਦਿਵ ਲਈ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵ ਲਈ—ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸ্তুਤੀ ਗਾਂਦੇ ਹਾਂ।

Mantra 15

अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥

ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਤੇਰੇ ਓਜ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਮਰ ਦੇਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਅਧੂਰਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ; ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਉਕਥ (ਸਤੁਤੀ-ਵਚਨ) ਜਨਮ ਦੇ।