Sukta 18

Mantra 1

तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥

त्याची स्तुती करा—त्या इंद्राची—ज्याचे ओज सर्व आघातांवर विजय मिळवते, जो मागे न हटता जिंकतो, जो बहु-आहूत आहे। या स्तुतिगीतांनी अषाढ—अजेय—उग्र, सहनशील, जनांचा वृषभ याला वाढवा।

Mantra 2

स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥

तो युध्मः—युद्धवीर, सत्वा—बलवान, खजकृत्—अडथळ्याचा ढिगारा फोडणारा, समद्वा—संघर्षात विजयी; तुविम्रक्ष—दीप्तिमय व्यापक तेज असलेला, नदनुमान्—उत्कट वेगात गर्जणारा, ऋजीषी—सरळ चालविणारा—मानवी मर्यादा हलविणारा महान्-रेणु (धूळ उडविणारा) प्रेरक होतो. लोकसमूहांत तो एकटाच सर्वजयी सहाय्यक म्हणून उभा राहतो.

Mantra 3

त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥

तूच खरोखर त्या अदमाय—अविध दस्यूंना दाबून टाकलेस; आर्याकरिता तू एकटाच लोकसमूहांचे रक्षण केलेस. हे इन्द्रा, ऋतु (योग्य काळ-धर्म) प्रमाणे स्पष्ट सांग—ते वीर्य (वीरशक्ती) खरेच तुझे आहे का, की ते मुळीच नाही?

Mantra 4

सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥

निश्चितच, तुविजात—विस्तृत जन्म असलेल्या, मी मानतो की तुझे सहः—बल, सहिष्ठ—अत्यंत समर्थ, तुर—वेगवान, तु॒रस्य—वेगवानातही वेगवान आहे. उग्राचे उग्र, तवसाचे तवीयः—महाबलाचेही महत्तर बल तूच आहेस; कारण अरध्र—अखंड, रध्रतुर—विकृत/भंग पाडणाऱ्याला फोडणारा असा होतो.

Mantra 5

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

हे (इंद्रा), तुझ्याशी आमचे ते प्राचीन सख्य टिकून राहो—वल (गुहा/आवरण) फोडताना अङ्गिरसांनी असे म्हटले. हे अद्भुतकर्मा, अचलालाही हलविणाऱ्याला तू ठार कर; आणि त्याच्या सर्व दुर्गांचे अग्र-द्वार, त्याची सर्व दारे उघडून टाक.

Mantra 6

स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥

तो धीं (प्रेरित विचार) यांनी आवाह्य आहे; तो उग्र आहे, महान वृत्र-तूर्य (वृत्र-वधाच्या महासंग्राम) मध्ये अधिपत्य घडविणारा आहे. तो संतान-लाभ व वंश-लाभ देतो; तो वज्री, समरांत दूरवर पसरलेला विजेता होतो.

Mantra 7

स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥

आपल्या महत्त्वाने त्याने मनुष्यांच्या जन्मालाही मागे टाकले; अमर्त्य नामाने तो उसळून पुढे, पलीकडे गेला. द्युम्न (दीप्त यश) ने, शवस् (बल) ने, आणि राय (समृद्धी) ने—एकत्र वसणाऱ्यांत तो परम-नर आहे; वीर्याने तो समान-गृह (सामायिक निवास) याचा अग्रणी ठरतो.

Mantra 8

स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥

तो (इंद्र) जो न मोहग्रस्त, न कुटिल—‘सुमन्तु’ या नावाने प्रसिद्ध—त्याने चुमुरी व धुनी यांचा वध केला. इंद्राने पिप्रु, शंबर, शुष्ण यांनाही पाडले; आणि प्राचीन पुरांनाही त्यांच्या उच्छेदासाठी कोसळवून दिले.

Mantra 9

उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥

उत्थानाच्या उधाणासह, तेजस्वी व स्तुत्य सामर्थ्यासह—वृत्रवधासाठी, हे इंद्रा, आपल्या रथावर आरूढ हो. उजव्या हातात वज्र धारण कर; हे पुरुदात्र (बहुदाता), आपल्या माया (कौशल्य-शक्ती) ने हर्षित होऊन पुढे झेपाव.

Mantra 10

अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥

जसा अग्नी कोरडे वन जाळून टाकतो, तसा, हे इंद्रा, आपल्या हतीने रक्षः (राक्षसी अंधार) भस्म कर—भीषण अशनी (वज्राघात) प्रमाणे. गभीर व उन्नत सामर्थ्याने तू फोडून टाकतोस; तू मार्ग निर्माण करतोस आणि दुर्गम वाटा चिरडून टाकतोस.

Mantra 11

आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥

हे इंद्रा! सहस्र मार्गांनी आपल्या समृद्धीसह आमच्याकडे ये; हे बहुद्युम्न (महादीप्तिमान), बहुवाजांनी (विजयी शक्तींनी) युक्त होऊन इथे ये. हे सहसः-सूनो (बलाचा पुत्रा)! ये, कारण आत्ताही अदेव (अधार्मिक) जन प्रवासमार्गावर स्वामित्व सांगतो; हे पुरुहूत! मार्गाची गती तूच अधीन कर.

Mantra 12

प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥

प्रबळ व उग्र, तुविद्युम्न (महादीप्तिमान) याची विशाल कीर्ती पुढे सरकते; द्यौ (आकाश) व पृथ्वी यांचा महिमा निनादतो. त्याच्यासाठी शत्रू नाही; त्याच्या विरुद्ध कोणतेही प्रतिमान नाही; बहुमायावी, सर्वथा सह्य (अपराजेय) अशा त्याच्या विरोधात टिकेल अशी कोणतीही प्रतिष्ठा नाही.

Mantra 13

प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥

आज तुझे ते कर्म प्रकट होऊन सिद्ध झाले—जेव्हा त्याच्यासाठी तू कुत्साला, आयु-शक्तीला, अतिथिग्वाला (अतिथी-सेवी/अतिथी-शोधी) नेमलेस. अनेक सहस्रांना तू खाली ढकललेस, रणभूमीवर दाबून टाकलेस; आणि धिटाईच्या बळाने तू तुर्वयाणाला वर उचलून पुढे नेलेस.

Mantra 14

अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥

हे अहिघ्ने (वृत्रहन्) देवा! तुझ्या पाठोपाठ सर्व देवही आनंदित होतात; हे देवा, कवींमध्ये तूच सर्वाधिक ‘कवितम’ (द्रष्टा) आहेस. जो दडपला गेला आहे व घेरला गेला आहे, त्याच्यासाठी तू विस्तीर्ण अवकाश (वरिवस्) निर्माण करतोस—दिव्यासाठी, जनांसाठी, आणि देहधारी जीवासाठी—आम्ही तुझे स्तवन गात असताना.

Mantra 15

अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥

त्याच्या पाठोपाठ, हे इंद्रा, द्यावा-पृथिवीही तुझ्या त्या ओजापुढे झुकतात; अमर्त्य देवशक्तीही वाट देतात. तुझ्यात जे अपूर्ण आहे ते पूर्ण कर; आणि यज्ञांच्या द्वारा अधिक नव्याचे उक्थ (स्तुति-वचन) उत्पन्न कर.