Sukta 18

Mantra 1

तमु ष्टुहि यो अभिभूत्योजा वन्वन्नवातः पुरुहूत इन्द्रः । अषाळ्हमुग्रं सहमानमाभिर्गीर्भिर्वर्ध वृषभं चर्षणीनाम् ॥

તેનું સ્તુતિ કર—ઇન્દ્રનું—જેનું ઓજ સર્વ આક્રમણોને જીતી લે છે, જે અડગ રહી વિજય પામે છે, બહુ આહ્વાનિત. આ ગીરો દ્વારા અજય, ઉગ્ર, સહનશીલ—જનસમુદાયોના વૃષભ—તેને વધાર.

Mantra 2

स युध्मः सत्वा खजकृत्समद्वा तुविम्रक्षो नदनुमाँ ऋजीषी । बृहद्रेणुश्च्यवनो मानुषीणामेकः कृष्टीनामभवत्सहावा ॥

સ યોધ્મઃ, સત્વા—અવરોધક ગાંઠને ચીરનાર, સમરમાં વિજયી; તેજસ્વી પ્રભામાં વિશાળ અને ઉછાળમાં ગર્જનારો, ઋજીષી—સીધો દોડાવનાર—એ માનવોની મર્યાદાઓને હલાવનાર મહાધૂળિ-ઉઠાવનાર બન્યો. પ્રજાઓમાં એકલો જ તે સર્વવિજયી સહાયક તરીકે ઊભો રહ્યો.

Mantra 3

त्वं ह नु त्यददमायो दस्यूँरेकः कृष्टीरवनोरार्याय । अस्ति स्विन्नु वीर्यं तत्त इन्द्र न स्विदस्ति तदृतुथा वि वोचः ॥

તું જ ખરેખર અદમાય દસ્યુઓને વશ કર્યાં; એકલો જ આર્ય માટે પ્રજાઓનું રક્ષણ કર્યું. ઇન્દ્ર, ઋતુ પ્રમાણે સ્પષ્ટ કહો: શું એ વીર્ય ખરેખર તારું છે, કે પછી એ સર્વથા નથી?

Mantra 4

सदिद्धि ते तुविजातस्य मन्ये सहः सहिष्ठ तुरतस्तुरस्य । उग्रमुग्रस्य तवसस्तवीयोऽरध्रस्य रध्रतुरो बभूव ॥

નિશ્ચયે, તુવિજાત—વિસ્તૃત જન્મ ધરાવનાર—તારો બળ હું એમ જ માનું છું: સહમાં સહિષ્ઠ, તુરતામાં તુર; ઉગ્રના ઉગ્ર, તવસના તવીય. અર્ધ્ર—અખંડ—એ રધ્રતુરો—વાંકાં-ભંગાયેલા ને ભંગ કરનાર—બન્યો.

Mantra 5

तन्नः प्रत्नं सख्यमस्तु युष्मे इत्था वदद्भिर्वलमङ्गिरोभिः । हन्नच्युतच्युद्दस्मेषयन्तमृणोः पुरो वि दुरो अस्य विश्वाः ॥

હે (ઇન્દ્ર) તારા સાથે અમારું તે પ્રાચીન સખ્ય અવિચલ રહે—વલને આઘાત કરતાં અંગિરસોએ આમ કહ્યું. હે અદ્ભુતકર્મા, અચલને પણ ચલાવનારને તું સંહાર; અને તેની સર્વ દુઆરો—તેના દુર્ગોના સર્વ મોખરાં દ્વાર—વિસ્તારીને ખોલી દે.

Mantra 6

स हि धीभिर्हव्यो अस्त्युग्र ईशानकृन्महति वृत्रतूर्ये । स तोकसाता तनये स वज्री वितन्तसाय्यो अभवत्समत्सु ॥

કારણ કે તે ધીઓ (પ્રેરિત વિચારો) દ્વારા હવનીય છે; તે ઉગ્ર છે, મહાન વૃત્ર-યુદ્ધમાં અધિપત્ય રચનાર છે. તે સંતાન-પ્રાપ્તિ અને વંશ-વૃદ્ધિ આપે છે; વજ્રધારી તે સમરોમાં દુર સુધી વિસ્તરતો વિજયી બને છે.

Mantra 7

स मज्मना जनिम मानुषाणाममर्त्येन नाम्नाति प्र सर्स्रे । स द्युम्नेन स शवसोत राया स वीर्येण नृतमः समोकाः ॥

તે પોતાની મહિમાથી મનુષ્યોના જન્મને પણ વટાવી ગયો; અમર્ત્ય નામથી તે આગળ ધસી નીકળ્યો. દ્યુમ્ન (પ્રકાશમય યશ), શવસ (બળ) અને રાય (સમૃદ્ધિ) વડે, એકસાથે વસનારાઓમાં તે સર્વથી વધુ પુરુષાર્થવાન છે; વીર્યથી તે સામૂહિક ગૃહનું નેતૃત્વ કરે છે.

Mantra 8

स यो न मुहे न मिथू जनो भूत्सुमन्तुनामा चुमुरिं धुनिं च । वृणक्पिप्रुं शम्बरं शुष्णमिन्द्रः पुरां च्यौत्नाय शयथाय नू चित् ॥

જે મનુષ્ય ન તો મોહગ્રસ્ત છે, ન વાંકાચૂકો—‘સુમંતુ’ નામે પ્રસિદ્ધ—તેને ઇન્દ્રે ચુમુરી અને ધુનિનો સંહાર કર્યો. ઇન્દ્રે પિપ્રુ, શમ્બર, શુષ્ણને પણ પાડી દીધા; અને પ્રાચીન દુર્ગો સુધીને ઉથલાવવા માટે તેમનો પતન કરાવ્યો.

Mantra 9

उदावता त्वक्षसा पन्यसा च वृत्रहत्याय रथमिन्द्र तिष्ठ । धिष्व वज्रं हस्त आ दक्षिणत्राभि प्र मन्द पुरुदत्र मायाः ॥

ઉદ્વેગભર્યા ઉછાળ સાથે, તેજસ્વી અને પ્રશંસનીય બળ સાથે, હે ઇન્દ્ર, વૃત્રવધ માટે રથ પર આરોહણ કર. જમણા હાથમાં વજ્ર ધારણ કર; હે પુરુદાત્ર, તારી માયાઓ—કૌશલ્યભરી ચેતન શક્તિઓ—સાથે આનંદિત થઈ આગળ ધસી જા.

Mantra 10

अग्निर्न शुष्कं वनमिन्द्र हेती रक्षो नि धक्ष्यशनिर्न भीमा । गम्भीरय ऋष्वया यो रुरोजाध्वानयद्दुरिता दम्भयच्च ॥

જેમ અગ્નિ સૂકા વનમાં દહન કરે તેમ, હે ઇન્દ્ર, તારા હથિયારથી રક્ષસરૂપ ભક્ષક અંધકારને ભસ્મ કર—ભયંકર અશનિ સમાન. ગહન અને ઊંચી શક્તિથી તું ચીર ફાડી દે છે; તું માર્ગ બનાવે છે અને દુર્ગમ માર્ગોને કચડી નાખે છે.

Mantra 11

आ सहस्रं पथिभिरिन्द्र राया तुविद्युम्न तुविवाजेभिरर्वाक् । याहि सूनो सहसो यस्य नू चिददेव ईशे पुरुहूत योतोः ॥

હે ઇન્દ્ર, તું તારી સમૃદ્ધિ સાથે હજાર માર્ગોથી અમારી તરફ આવ; હે બહુ-દ્યુતિમાન, વિજયી બળોની પ્રચુરતા સાથે અહીં આવ. હે સહસના પુત્ર, આવ—કારણ કે હવે તો દેવવિહોણો પણ યાત્રાના માર્ગ પર અધિકાર જમાવે છે; હે પુરુહૂત, માર્ગની દિશા તું જ સંભાળ.

Mantra 12

प्र तुविद्युम्नस्य स्थविरस्य घृष्वेर्दिवो ररप्शे महिमा पृथिव्याः । नास्य शत्रुर्न प्रतिमानमस्ति न प्रतिष्ठिः पुरुमायस्य सह्योः ॥

બળવાન અને તપ્ત એવા તુવિદ્યુમ્નનું મહાન તેજ આગળ વધે છે; દ્યૌનું મહિમા ગુંજે છે અને પૃથ્વીનું પણ મહિમા ગુંજે છે. તેના માટે ન શત્રુ છે, ન તેની સામે કોઈ માપ છે; બહુ-માયી, અપરાજેય એવા તેના વિરોધમાં કોઈ પ્રતિષ્ઠા ટકી શકતી નથી.

Mantra 13

प्र तत्ते अद्या करणं कृतं भूत्कुत्सं यदायुमतिथिग्वमस्मै । पुरू सहस्रा नि शिशा अभि क्षामुत्तूर्वयाणं धृषता निनेथ ॥

આજે તારો તે કર્મ પૂર્ણ થયું: જ્યારે તું તેના માટે કુત્સને—આયુ-શક્તિને, અતિથિગ્વને—સ્થાપ્યો. અનેક હજારોને તું દબાવીને ક્ષેત્ર પર નીચે ઠેલ્યા; અને તું તૂર્વયાણને ધૈર્યભર્યા બળથી ઉપર લઈ ગયો.

Mantra 14

अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन्विश्वे कवितमं कवीनाम् । करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥

હે અહિઘ્ને (વૃત્રહન), હે દેવ—તારા અનુસરણમાં સર્વ દેવો પણ આનંદિત થાય છે; કવિઓમાં તું સર્વોત્તમ કવિ છે. દબાયેલા અને ઘેરાયેલા માટે તું વિશાળ અવકાશ (વરિવો) ઊભો કરે છે—દિવ માટે, જન માટે, અને દેહધારી જીવ માટે—જ્યારે અમે તારી સ્તુતિ ગાઈએ છીએ.

Mantra 15

अनु द्यावापृथिवी तत्त ओजोऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः । कृष्वा कृत्नो अकृतं यत्ते अस्त्युक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥

તે પછી, હે ઇન્દ્ર, દ્યાવા-પૃથિવી તારા બળને વશ થાય છે; અમર્ત્ય દેવશક્તિઓ પણ પછાત પડે છે. તારા અંદર જે અપૂર્ણ છે તેને પૂર્ણ કર; યજ્ઞો દ્વારા વધુ નવું ઉક્થ (સ્તુતિ-વચન) ઉત્પન્ન કર.