Rig Veda 10.99.8: Mandala 10, Sukta 99, Mantra 8

Sukta 10.99

Devata: Indraic power associated with Soma and the śyena motif

Samhita Patha (Devanagari)

सो अभ्रियो न यवस उदन्यन्क्षयाय गातुं विदन्नो अस्मे । उप यत्सीददिन्दुं शरीरैः श्येनोऽयोपाष्टिर्हन्ति दस्यून् ॥

Transliteration

só abhriyó ná yávasa udanyán kṣáyāya gātúṃ vidán no asmè | úpa yát sī́dad índuṃ śárīraiḥ śyénó 'yopā́ṣṭir hanti dásyūn ||

Translation

മേച്ചൽപ്പുല്ലിനായി ദാഹിക്കുന്ന മഴമേഘംപോലെ, അവൻ ഞങ്ങൾക്ക് വാസസ്ഥലത്തിലേക്കുള്ള (ക്ഷയ) പാത കണ്ടെത്തുന്നു. അവൻ ദേഹധാരിയായ ശക്തികളോടെ സോമത്തിനരികെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഇരുമ്പുനഖങ്ങളുള്ള ശ്യേനനെപ്പോലെ ദസ്യുക്കളെ അടിച്ചു വീഴ്ത്തുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभ्रियः: cloud(-like), cloud
• अभ्रियः: कर्तृ (सः के विशेषणरूपेण) / उपमान-पद
• Type: Noun/Adjective
• Root: अभ्रि (प्रातिपदिक; ‘अभ्र’/‘अभ्रि’ से)

• न: like, as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• यवसः: of grass, of fodder
• यवसः: सम्बन्ध (उपमान-सम्बन्ध) / विशेषण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: यवस् (प्रातिपदिक)

• उदन्यन्: seeking water / bringing water
• उदन्यन्: कर्तृ (सः के विशेषणरूपेण)
• Type: Verb (participle)
• Root: उदन्य (धातु/प्रातिपदिक-आधारित; ‘उदन्/उदक’ से ‘जलम् इच्छति/जलयुक्तः’)

• क्षयाय: for dwelling, for settlement
• क्षयाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: क्षय (प्रातिपदिक)

• गातुम्: path, way
• गातुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक)

• विदत्: found, discovered
• विदत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √विद् (विदँ ज्ञाने)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मे: among us, in us
• अस्मे: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उप: near, towards
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप

• यत्: when/that which
• यत्: सम्बन्ध (यदा-तदा प्रकारे) / कर्म (सीदद् इत्यस्य)
• Type: Pronoun (relative)
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सीदत्: sits down, settles
• सीदत्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √सद् (षदँ विशरणगत्यवसादने; ‘सीदति’ उपवेशन/अवसादन)

• इन्दुम्: Soma-drop, Soma
• इन्दुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• शरीरैः: with bodies, with forms
• शरीरैः: करण
• Type: Noun
• Root: शरीर (प्रातिपदिक)

• श्येनः: eagle, hawk
• श्येनः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: श्येन (प्रातिपदिक)

• अयोपाष्टिः: iron-weaponed / iron-clawed (one)
• अयोपाष्टिः: कर्तृ (श्येनः के विशेषण/अप्पोज़िशन)
• Type: Noun (compound)
• Root: अयस् + पाष्टि (समास; ‘अयस्’=लोह/अयस, ‘पाष्टि’=प्रहारक/आघातक/रक्षा-उपकरण)

• हन्ति: strikes, slays
• हन्ति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √हन् (हनँ हिंसागत्योः)

• दस्यून्: Dasyus, hostile foes
• दस्यून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दस्यु (प्रातिपदिक)