Rig Veda 10.99.2: Mandala 10, Sukta 99, Mantra 2

Sukta 10.99

Devata: Indra (probable), with allied divine powers (sanīḷa)

Samhita Patha (Devanagari)

स हि द्युता विद्युता वेति साम पृथुं योनिमसुरत्वा ससाद । स सनीळेभिः प्रसहानो अस्य भ्रातुर्न ऋते सप्तथस्य मायाः ॥

Transliteration

sá hí dyutā́ viddhyutā́ veti sā́ma pṛthúṃ yónim asuratvā́ sasāda | sá sanī́ḷebhiḥ prasahā́nó asya bhrā́tur ná ṛté saptáthasya māyā́ḥ ||

Translation

കാരണം അവൻ ദ്യുതി, വിദ്യുതി എന്നിവയോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; സാമ (സ്തുതിഗാനം) സഹിതം വരുന്നു; അസുരത്വം—പ്രഭുത്വശക്തി—കൊണ്ട് അവൻ വിശാല യോനിയിൽ ആസനം ഏറ്റെടുത്തു. ഒരേ നീഡത്തിലുള്ള കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അവൻ പ്രബലമായി മേലിടുന്നു; ഏഴാമതായി ജനിച്ച സഹോദരന്റെ മായകൾ കൂടാതെ അല്ല.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हि: indeed/for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• द्युताः: (with) lights/splendours
• द्युताः: करण (साधन-भावे) / सहचर्य
• Type: Noun
• Root: द्युत् (प्रातिपदिक; ‘splendour/light’)

• विद्युताः: (with) lightnings
• विद्युताः: करण (साधन-भावे) / सहचर्य
• Type: Noun
• Root: विद्युत् (प्रातिपदिक; ‘lightning’)

• वेति: goes/pursues
• वेति: —
• Type: Verb
• Root: √वे (वेञ् गतौ/वयने; ‘to go, pursue’)

• साम: the sāman-chant
• साम: कर्म
• Type: Noun
• Root: सामन् (प्रातिपदिक; ‘Sāman-chant’)

• पृथुम्: broad, wide
• पृथुम्: कर्म (योनि-विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पृथु (विशेषण-प्रातिपदिक)

• योनिम्: womb/source/seat
• योनिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)

• असुरत्वा: by/with lordly (asura) power
• असुरत्वा: करण
• Type: Noun
• Root: असुरत्व (प्रातिपदिक; ‘asura-hood, lordly power’)

• ससाद: sat down upon/attained
• ससाद: —
• Type: Verb
• Root: √सद् (षदॢँ विशरणगत्यवसादने; ‘to sit down, settle, approach’)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सनीळेभिः: with those of the same nest/with his nest-mates
• सनीळेभिः: करण / सहचर्य
• Type: Adjective (used substantively) / Noun-compound
• Root: सनीळ (प्रातिपदिक; ‘having one nest/seat together’, ‘with common dwelling’)

• प्रसहानः: overpowering, prevailing
• प्रसहानः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Participle
• Root: प्र-√सह् (सहँ बलसहने; ‘to overpower, prevail’) → प्रसहान (वर्तमान-कृदन्त)

• अस्य: of him/this
• अस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भ्रातुः: of (his) brother
• भ्रातुः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)

• न: like/as
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निपात)

• ऋते: without/except
• ऋते: अपादान
• Type: Indeclinable
• Root: ऋते (अव्यय; ‘without, except’) < √ऋ (गतौ) से व्युत्पत्तिः (निरुक्त-परम्परा)

• सप्तथस्य: of the seven-pathed (one)
• सप्तथस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (genitive) / Noun-compound
• Root: सप्तथ (प्रातिपदिक; ‘having seven paths/ways’)

• मायाः: powers/arts/stratagems
• मायाः: कर्म (यदि ‘अतिक्रम्य/विना’ इत्यर्थे) / विधेय
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक; ‘power, artifice, wondrous skill’)