Sukta 99

Mantra 1

कं नश्चित्रमिषण्यसि चिकित्वान्पृथुग्मानं वाश्रं वावृधध्यै । कत्तस्य दातु शवसो व्युष्टौ तक्षद्वज्रं वृत्रतुरमपिन्वत् ॥

ਹੇ ਚਿਕਿਤ੍ਵਾਨ (ਜਾਣਨਹਾਰ), ਸਾਡੇ ਲਈ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਚਮਕਦਾ ਅਚੰਭਾ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਪૃਥੁਗ੍ਮਾਨ—ਵਿਸ਼ਾਲ-ਗਾਮੀ, ਅਤੇ ਵਾਸ਼੍ਰ—ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ—ਵਧੇ? ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਵ੍ਯੁਸ਼੍ਟੌ (ਪ੍ਰਭਾਤ-ਉਦਘਾਟਨ) ਵੇਲੇ ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਵਸ (ਬਲ) ਦਾ ਦਾਤਾ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਤਕਸ਼ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਧੱਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਤੁਰ—ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਿਨਾਸ਼ਕ—ਆਵਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰੇ?

Mantra 2

स हि द्युता विद्युता वेति साम पृथुं योनिमसुरत्वा ससाद । स सनीळेभिः प्रसहानो अस्य भ्रातुर्न ऋते सप्तथस्य मायाः ॥

ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦ੍ਯੁਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਸਾਮ (ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ) ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੁਰਤ੍ਵ—ਪ੍ਰਭੁਤਾ-ਸ਼ਕਤੀ—ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਆਸਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਨੀਡ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਕੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਸੱਤਵੇਂ ਜਨਮੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਮਾਯਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ।

Mantra 3

स वाजं यातापदुष्पदा यन्त्स्वर्षाता परि षदत्सनिष्यन् । अनर्वा यच्छतदुरस्य वेदो घ्नञ्छिश्नदेवाँ अभि वर्पसा भूत् ॥

ਉਹ ਵਾਜ (ਵਿਜੈ-ਬਲ) ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਕਰ ਕਦਮਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਦਾ ਹੋਇਆ; ਸ੍ਵਰ੍-ਲੋਕ (ਸੂਰਜ-ਲੋਕ) ਜਿੱਤ ਕੇ, ਲਾਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਆਸਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਤਦੁਰ—ਸੌ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦੁਰਗ—ਦਾ ਅਡੋਲ ਜਾਣਨਹਾਰ (ਵੇਦ) ਸ਼ਿਸ਼ਨਦੇਵ—ਕੁਦੈਵਾਂ—ਨੂੰ ਘਾਤ ਕਰ ਕੇ ਡਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦਿਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 4

स यह्व्योऽवनीर्गोष्वर्वा जुहोति प्रधन्यासु सस्रिः । अपादो यत्र युज्यासोऽरथा द्रोण्यश्वास ईरते घृतं वाः ॥

ਉਹ ਯਹ੍ਵ੍ਯ (ਵੇਗਵਾਨ) ਗਾਵਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਡੇਲਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਧਨ੍ਯ (ਯੁੱਧ) ਵਿਚ ਸਸ੍ਰਿ (ਦੌੜਦਾ) ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜੋਤਣ-ਯੋਗ ਰਥ ਹਨ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣੀ (ਹੌਦ/ਪਾਤ੍ਰ) ਵਿਚ ਅਸ਼ਵ ਹਨ, ਓਥੇ ਘ੍ਰਿਤ-ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਧਾਰਾਵਾਂ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Mantra 5

स रुद्रेभिरशस्तवार ऋभ्वा हित्वी गयमारेअवद्य आगात् । वम्रस्य मन्ये मिथुना विवव्री अन्नमभीत्यारोदयन्मुषायन् ॥

ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ—ਅਸ਼ਸਤਵ (ਜੋ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਨਹੀਂ) ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ—ਕੁਸ਼ਲ ਋ਭ੍ਵਾ ਗਯਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਵਮ੍ਰ (ਚੀਟੀ-ਟਿੱਬੇ) ਵਿਚਲੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਅੰਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਆ ਦਿੱਤਾ—ਚੁਰਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।

Mantra 6

स इद्दासं तुवीरवं पतिर्दन्षळक्षं त्रिशीर्षाणं दमन्यत् । अस्य त्रितो न्वोजसा वृधानो विपा वराहमयोअग्रया हन् ॥

ਉਸ ਨੇ ਹੀ ਦਾਸ ਨੂੰ—ਤੁਵੀਰਵ (ਉੱਚ ਗੱਜਣ ਵਾਲਾ)—ਛਡਕ੍ਸ਼ (ਛੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ) ਦਾ ਪਤੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ਾਣ (ਤਿੰਨ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ)—ਵਸ਼ ਵਿਚ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਤ ਬਲ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਪਾ (ਲੋਹੇ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ) ਅਗ੍ਰਯਾ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਵਰਾਹ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ।

Mantra 7

स द्रुह्वणे मनुष ऊर्ध्वसान आ साविषदर्शसानाय शरुम् । स नृतमो नहुषोऽस्मत्सुजातः पुरोऽभिनदर्हन्दस्युहत्ये ॥

ਉਹ ਉੱਪਰ ਉਠਦਾ ਹੋਇਆ, ਦ੍ਰੋਹੀ ਮਨੁੱਖ ਲਈ—ਹਮਲਾਵਰ ਲਈ—ਤੀਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਖਾਰਥੀ ਨਹੁਸ਼, ਸਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਸੁਜਾਤ; ਦਸ੍ਯੁ-ਹਤ੍ਯਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗ੍ਯ ਹੋ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ (ਪੁਰੋ) ਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 8

सो अभ्रियो न यवस उदन्यन्क्षयाय गातुं विदन्नो अस्मे । उप यत्सीददिन्दुं शरीरैः श्येनोऽयोपाष्टिर्हन्ति दस्यून् ॥

ਚਰਾਗਾਹ ਲਈ ਤਰਸਦੇ ਮੀਂਹ-ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਸੇਬੇ (ਕ੍ਸ਼ਯ) ਤੱਕ ਦਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਹਧਾਰੀ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਲੋਹੇ ਦੇ ਨਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਯੇਨ ਵਾਂਗ ਦਸ੍ਯੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਡਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Mantra 9

स व्राधतः शवसानेभिरस्य कुत्साय शुष्णं कृपणे परादात् । अयं कविमनयच्छस्यमानमत्कं यो अस्य सनितोत नृणाम् ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਛਲਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਕੁਤ੍ਸ ਲਈ ਸ਼ੁਸ਼੍ਣ ਨੂੰ ਕੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੁਆਮੀ, ਸਲਾਹਿਆ ਜਾ ਰਹੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਿਆ—ਅਤ੍ਕ ਨੂੰ—ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਿੱਤ (ਸਨਿਤ) ਦਾ ਜੇਤੂ ਹੈ।

Mantra 10

अयं दशस्यन्नर्येभिरस्य दस्मो देवेभिर्वरुणो न मायी । अयं कनीन ऋतुपा अवेद्यमिमीताररुं यश्चतुष्पात् ॥

ਇਹ ਪੁਰਖ-ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ—ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਅਦਭੁਤ, ਵਰੁਣ ਵਾਂਗ ਮਾਯਾਵਾਨ (ਕਾਰਜ-ਸਾਧਕ) ਅਧਿਪਤੀ—ਇਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਰਿਤੁਪਾ (ਰਿਤੂਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ) ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਪ ਕੇ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ।

Mantra 11

अस्य स्तोमेभिरौशिज ऋजिश्वा व्रजं दरयद्वृषभेण पिप्रोः । सुत्वा यद्यजतो दीदयद्गीः पुर इयानो अभि वर्पसा भूत् ॥

ਇਸ ਦੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਔਸ਼ਿਜ ਰਿਜ਼ਿਸ਼ਵਾਨ ਨੇ ਪਿਪ੍ਰੂ ਲਈ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵ੍ਰਜ (ਘੇਰਾ/ਬਾੜ) ਤੋੜ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਯਜਨੀਯ ਨੇ ਸੋਮ ਪੀੜ੍ਹ ਕੇ (ਸੁਤਵਾ) ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਧੀ/ਗੀਹ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ) ਨੂੰ ਚਮਕਾਇਆ; ਪੁਰਹ (ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ) ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Mantra 12

एवा महो असुर वक्षथाय वम्रकः पड्भिरुप सर्पदिन्द्रम् । स इयानः करति स्वस्तिमस्मा इषमूर्जं सुक्षितिं विश्वमाभाः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਤੇਰੇ ਧਾਰਣ ਅਤੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਵਮ੍ਰਕ (ਚੀਂਟੀ) ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਰੇਂਗ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਉਹ (ਇੰਦਰ), ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਲਈ ਸਵਸਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ਼ (ਪ੍ਰੇਰਣਾ), ਊਰਜ (ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਪਰਿਪੂਰਨਤਾ), ਸੁਕਸ਼ਿਤੀ (ਚੰਗਾ ਨਿਵਾਸ), ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।