Sukta 43
Sukta 10.43
Indra
Trishtubh (probable; requires verification)
अयं सूक्तः इन्द्रस्यैकतया स्तुतिं करोति—स सुमनाः दानशीलः संग्रामजयी च शक्तिः, यं ऋषेः प्रेरिताः धियः प्रेम्णा प्रियं परिष्वजमानाः सखाय इव उत्सुकतया अन्विच्छन्ति। इन्द्रं प्रति प्रार्थ्यते—स जनानां मध्ये चरत्व्, गो-धनादि समृद्धिं प्रत्यक्षां करोतु, च बलवता सोमाहुत्या उपासकं द्वेषोभ्यः परि रक्षन् जयाय नयतु। अन्ते सर्वतो रक्षणं प्रार्थ्यते—बृहस्पतिः सर्वतः पातु, इन्द्रश्च सखिभ्यः पथि ‘वरिवः’ (विस्तीर्णं स्थानम्) विवृणोतु।
Mantras
Mantra 1
अच्छा म इन्द्रं मतयः स्वर्विदः सध्रीचीर्विश्वा उशतीरनूषत । परि ष्वजन्ते जनयो यथा पतिं मर्यं न शुन्ध्युं मघवानमूतये ॥
अच्छा मे इन्द्रं मतयः स्वर्विदः सध्रीचीः विश्वा उशतीरनूषत। परि ष्वजन्ते जनयो यथा पतिं, मर्यं न शुन्ध्युं मघवानमूतये॥
Mantra 2
न घा त्वद्रिगप वेति मे मनस्त्वे इत्कामं पुरुहूत शिश्रय । राजेव दस्म नि षदोऽधि बर्हिष्यस्मिन्त्सु सोमेऽवपानमस्तु ते ॥
न घा त्वद् ऋगप वेति मे मनः; त्वे इत् कामं पुरुहूत शिश्रये। राजेव दस्म नि षदोऽधि बर्हिषि; अस्मिन् त्सु सोमेऽवपानम् अस्तु ते॥
Mantra 3
विषूवृदिन्द्रो अमतेरुत क्षुधः स इद्रायो मघवा वस्व ईशते । तस्येदिमे प्रवणे सप्त सिन्धवो वयो वर्धन्ति वृषभस्य शुष्मिणः ॥
विषूवृदिन्द्रो अमतेरुत क्षुधः; स इद्रायो मघवा वस्व ईशते। तस्येदिमे प्रवणे सप्त सिन्धवो; वयो वर्धन्ति वृषभस्य शुष्मिणः॥
Mantra 4
वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्त्सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः । प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतद्विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम् ॥
वयो न वृक्षं सुपलाशमासदन्; सोमास इन्द्रं मन्दिनश्चमूषदः। प्रैषामनीकं शवसा दविद्युतत्; विदत्स्वर्मनवे ज्योतिरार्यम्॥
Mantra 5
कृतं न श्वघ्नी वि चिनोति देवने संवर्गं यन्मघवा सूर्यं जयत् । न तत्ते अन्यो अनु वीर्यं शकन्न पुराणो मघवन्नोत नूतनः ॥
यथा कृतं न श्वघ्नी देवने विचिनोति, तथा मघवा सूर्यं जयति चेत् संवर्गं सर्वं द्रविणं जयति। न तेऽन्योऽनु वीर्यं शक्नोति, हे मघवन्—न पुराणो न नूतनः।
Mantra 6
विशंविशं मघवा पर्यशायत जनानां धेना अवचाकशद्वृषा । यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति स तीव्रैः सोमैः सहते पृतन्यतः ॥
विशंविशं मघवा पर्यशायते; वृषा जनानां धेनाः अवचाकशत्। यस्य शक्रः सवनेषु रण्यति, स तीव्रैः सोमैः सहते पृतन्यतः।
Mantra 7
आपो न सिन्धुमभि यत्समक्षरन्त्सोमास इन्द्रं कुल्या इव ह्रदम् । वर्धन्ति विप्रा महो अस्य सादने यवं न वृष्टिर्दिव्येन दानुना ॥
यथा आपः सिन्धुमभि समक्षरन्ति, तथा सोमास इन्द्रं कुल्या इव ह्रदम् अभि स्रवन्ति। विप्रा अस्य सादने महो वर्धयन्ति, यवं न वृष्टिर्दिव्येन दानुना।
Mantra 8
वृषा न क्रुद्धः पतयद्रजस्स्वा यो अर्यपत्नीरकृणोदिमा अपः । स सुन्वते मघवा जीरदानवेऽविन्दज्ज्योतिर्मनवे हविष्मते ॥
वृषा न क्रुद्धः स रजःस्वन्तरिक्षेषु पतयत्—योऽमा आपोऽर्यपत्नीः, यथोचिताधिपतियुक्ताः, अकरोत्। स मघवा सून्वते हविश्मते मनवे ज्योतिरविन्दत्—जीरदानवे स्थिरदानाय शीघ्रदानं ददत्।
Mantra 9
उज्जायतां परशुर्ज्योतिषा सह भूया ऋतस्य सुदुघा पुराणवत् । वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः स्वर्ण शुक्रं शुशुचीत सत्पतिः ॥
उज्जायतां परशुः—छेदनशक्तिः—ज्योतिषा सहोर्ध्वम्; भूयाद् ऋतस्य सु-दुघा पुराणवत्। वि रोचतामरुषो भानुना शुचिः; सत्पतिः स्वर्णं शुक्रमन्तः तेजः शुशुचीत।
Mantra 10
गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां यवेन क्षुधं पुरुहूत विश्वाम् । वयं राजभिः प्रथमा धनान्यस्माकेन वृजनेना जयेम ॥
गोभिष्टरेमामतिं दुरेवां—ज्योतिर्-गोभिः—तरेम; यवेन क्षुधं विश्वां, हे पुरुहूत, जयेयम्। वयं राजभिः प्रथमा धनानि जयेय; अस्माकेन सुव्यवस्थितेन वृजनेन जयेम।
Mantra 11
बृहस्पतिर्नः परि पातु पश्चादुतोत्तरस्मादधरादघायोः । इन्द्रः पुरस्तादुत मध्यतो नः सखा सखिभ्यो वरिवः कृणोतु ॥
बृहस्पतिः नः परितः पातु—पश्चात्, उत्तरतः, अधरात् च—अघायुभ्यः। इन्द्रः पुरस्तात् मध्यमतः च नः सखा सखिभ्यः वरिवः कृणोतु।
Frequently Asked Questions
It praises Indra as the generous, powerful protector who responds to sincere invocation and Soma offerings, granting victory over hostility and increasing prosperity. It also asks for safe passage and ‘wide space’ in life’s journey.
The image expresses closeness and trust: the worshipper’s thoughts cling to Indra with devotion and urgency, suggesting that divine help is sought with affectionate confidence, not only fear or formality.
The closing functions like a protective seal: Bṛhaspati is invoked for all-around guarding, while Indra is asked to lead from the front and create open, obstacle-free space (varivas) for the community.
Ask anything about Sukta 43 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.