Rig Veda 10.110.1: Mandala 10, Sukta 110, Mantra 1

Sukta 10.110

Devata: Agni Jātavedas

Samhita Patha (Devanagari)

समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान्त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः ॥

Recitation with translationRig Veda 10.110.1

Transliteration

samíddho adyá mánuṣo duroṇé devó devā́ny ajasi jātávedaḥ | ā́ ca váha mitramahaś cikitvā́n tváṁ dūtáḥ kavír asi prá-cetāḥ ||

Translation

ഹേ ജാതവേദസ് അഗ്നേ! ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ വസതിയിൽ നീ സമിദ്ധനായി; ദൈവസ്വരൂപനായ നീ ദേവന്മാർക്കു യജ്ഞം അർപ്പിക്കുന്നു. മഹിമയുടെ മിത്രനെയും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക; കാരണം നീ ദൂതൻ, കവി-ഋഷി, പ്രചേതാഃ—വിശാലമായി ജാഗരൂകനായ ജ്ഞാനി—ഞങ്ങളുടെ ഇച്ഛയെ മേലോട്ടു വഹിക്കുന്നവൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• समिद्धः: kindled, well-lit
• समिद्धः: Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृपदस्य) / कर्तृविशेषण
• Type: Adjective/Participle
• Root: सम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त) अथवा समिध्- (प्रातिपदिक)

• अद्य: today, now
• अद्य: Adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• मनुषः: of Manu (of the man/ancestor Manu)
• मनुषः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘मनुष्यस्य/मनोर्’
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)

• दुरोणे: in the house, in the dwelling
• दुरोणे: Adhikaraṇa (देशाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दुरोण (प्रातिपदिक)

• देवः: the god (Agni)
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• देवान्: the gods
• देवान्: Karma
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• यजसि: you worship, you sacrifice to
• यजसि: (क्रिया) — कर्ता: त्वम्/देवः; कर्म: देवान्
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)

• जातवेदः: O Jātavedas (knower of births/possessor of all knowledge)
• जातवेदः: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative) / Epithet
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक; अग्नेः नाम)

• आ: hither, towards (here)
• आ: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• वह: carry/bring!
• वह: (क्रिया) — कर्ता: त्वम्; कर्म: मित्रम्, अहः
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु)

• मित्रम्: Mitra
• मित्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• अहः: Day (the deity/Day)
• अहः: Karma (मित्रेण सह समुच्चितम्)
• Type: Noun
• Root: अहन्/अहः (प्रातिपदिक)

• चिकित्वान्: wise, discerning
• चिकित्वान्: Kartā (विशेषणरूपेण ‘त्वम्’)
• Type: Adjective/Participle
• Root: चित् (धातु) → चिकित्वस्/चिकित्वान् (कृदन्त; परिपूर्णबोधार्थ)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• दूतः: messenger
• दूतः: Kartā (उपपद/विशेषणरूपेण ‘त्वम्’)
• Type: Noun
• Root: दूत (प्रातिपदिक)

• कविः: seer, poet-sage
• कविः: Kartā (विशेषणरूपेण ‘त्वम्’)
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• असि: you are
• असि: (क्रिया) — कर्ता: त्वम्
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• प्रचेताः: fore-knowing, very wise, provident
• प्रचेताः: Kartā (विशेषणरूपेण ‘त्वम्’)
• Type: Noun/Adjective (epithet)
• Root: प्र-चेतस् (प्रातिपदिक)