Sukta 110
Sukta 10.110
Agni Jātavedas
अयं सूक्तः जातवेदसमग्निं गृह्यं समिद्धं वह्निं प्रति केन्द्रितः—स होत्रा देवदूतश्च सन् मनुष्याणां हविर्भावं च संकल्पं च देवेभ्यो वहति। यज्ञोऽत्र ऋते नियतगतिरिव निरूप्यते, यत्र उषा-रात्र्यादयः परस्परपूरकाः शक्तयः कर्मणो लयम् अनुबध्नन्ति। अन्ते च देवानां भक्षणार्थं स्वाहाकृतं हविः समर्प्यते।
Mantras
Mantra 1
समिद्धो अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान्यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश्चिकित्वान्त्वं दूतः कविरसि प्रचेताः ॥
समिद्धोऽद्य मनुषो दुरोणे, हे जातवेदः, त्वं देवो देवान् यजसि। आ च वह मित्रम् महश्चिकित्वान्; त्वं हि दूतः कविरसि प्रचेताः, अस्माकं मनोवृत्तिं स्वर्गं प्रति वहसि।
Mantra 2
तनूनपात्पथ ऋतस्य यानान्मध्वा समञ्जन्त्स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिरुत यज्ञमृन्धन्देवत्रा च कृणुह्यध्वरं नः ॥
हे तनूनपात्, ऋतस्य पथः यानान् मध्वा समञ्जन् स्वदया—हे सुजिह्व। धीभिः मन्मानि रन्धय, उत यज्ञं वर्धय; नः अध्वरं देवत्रा च कृणुहि—अविघ्नं ऋतवन्तं च।
Mantra 3
आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्चा याह्यग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानामसि यह्व होता स एनान्यक्षीषितो यजीयान् ॥
हे अग्ने, आजुह्वान ईड्यो वन्द्यश्च, वसुभिः सजोषाः आगच्छ। त्वं देवानाम् यह्वः होता; ततः स्वेच्छया प्रेरितः एतान् यज—हे यजीयान्, यज्ञकर्मणि परमयोग्यः।
Mantra 4
प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोरस्या वृज्यते अग्रे अह्नाम् । व्यु प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो अदितये स्योनम् ॥
प्राचीनं बर्हिः पृथिव्याः प्रदिशा पूर्वाभिमुखं विस्तीर्यते, अह्नाम् उषसि अग्रे। तत् व्यु प्रथते वितरं वरीयः—देवेभ्यः अदितये च स्योनं सुखाधारं भवति।
Mantra 5
व्यचस्वतीरुर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर्द्वारो बृहतीर्विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः ॥
व्यचस्वतीः उर्वियाः द्वारः वि श्रयन्ताम्—पतिभ्यः न जनयः शुम्भमानाः। हे देवीर्द्वारः, बृहत्यः विश्वमिन्वाः, देवेभ्यः सुप्रायणा भवत।
Mantra 6
आ सुष्वयन्ती यजते उपाके उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे अधि श्रियं शुक्रपिशं दधाने ॥
यजते उपाके सुष्वयन्ती उषासा नक्ता च आ गत्वा, स्वे योनौ नि सदताम्। दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे, अधि श्रियं शुक्रपिशं च अस्मासु दधाने।
Mantra 7
दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता ॥
दैव्यौ होतारौ प्रथमा सुवाचौ मनुषो यजध्यै यज्ञं मिमानौ। विदथेषु कारुं प्रचोदयन्तौ प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्तौ॥
Mantra 8
आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु ॥
आ नो यज्ञं भारती तूयमेत्विळा मनुष्वदिह चेतयन्ती। तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं स्योनं सरस्वती स्वपसः सदन्तु॥
Mantra 9
य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा । तमद्य होतरिषितो यजीयान्देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान् ॥
य इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपैरपिंशद्भुवनानि विश्वा। तमद्य होतऋषितो यजीयान्देवं त्वष्टारमिह यक्षि विद्वान्॥
Mantra 10
उपावसृज त्मन्या समञ्जन्देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि । वनस्पतिः शमिता देवो अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन ॥
उपावसृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऋतुथा हवींषि। वनस्पतिः शमिता देवोऽग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन॥
Mantra 11
सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञमग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः ॥
सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञम् अग्निर्देवानामभवत्पुरोगाः। अस्य होतुः प्रदिश्यृतस्य वाचि स्वाहाकृतं हविरदन्तु देवाः॥
Frequently Asked Questions
Agni Jātavedas is the main deity—fire as the divine priest and messenger who carries offerings and prayers from humans to the gods.
They represent the sacrificial rhythm of time—dawn and twilight—supporting the rite’s proper order and helping ‘awaken’ and seat the sacrifice in harmony.
Svāhā is the consecrating exclamation that completes an offering; it marks the oblation as properly prepared so the gods may accept and partake of it.
Ask anything about Sukta 110 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.