
Sukta 1.3
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.3 addressed to the Aśvins in this opening sequence)
Aśvinau (the Aśvins, dual divinity)
Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables; typical for the opening hymns of Mandala 1)
ഋഗ്വേദം 1.3 ഒരു പ്രാരംഭ ഗായത്രി ഛന്ദസ്സിലുള്ള ക്ഷണവും സ്വാഗതവും നിറഞ്ഞ സ്തുതിയാണ്. പ്രഭാതത്തിന്റെയും രക്ഷയുടെയും വേഗമേറിയ ഇരട്ടദേവന്മാരായ അശ്വിനൗയെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വിളിച്ച്, അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സ് സ്വീകരിച്ച് ബലം, ആനന്ദം, സമൃദ്ധി എന്നിവ കൊണ്ടുവരണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഈ ആഹ്വാനം പിന്നീട് ‘വിശ്വേ ദേവാഃ’ (എല്ലാ ദേവന്മാർ) എന്ന സമുച്ചയത്തേക്കും വ്യാപിക്കുന്നു; അവസാനം പ്രചോദിതചിന്തയായ ധീയെ ഉണർത്തുന്ന ദീപ്തശക്തിയായി സരസ്വതിയെ ഉറപ്പിച്ച്, കർമ്മം പുറമേയുള്ള അർപ്പണമാത്രമല്ല, ഉള്ളിലെ വ്യക്തതയുടെ ഉണർവുമാകുന്നു.
Mantra 1
अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, യജ്വരിമാരുടെ ഇഷഃ (അർപ്പണങ്ങൾ) ലക്ഷ്യമാക്കി വേഗഹസ്തങ്ങളോടെ വരുന്നവരേ, ശുഭസ്യ പതീ (പ്രകാശമയ ആനന്ദത്തിന്റെ അധിപതികളേ), ഈ അർപ്പണങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് പോഷിപ്പിൻ. പുരുഭുജാ (വിശാലഭോഗികളേ), ഞങ്ങളോടു പ്രസന്നരായി ഞങ്ങളുടെ ശക്തി-സമൃദ്ധി വർധിപ്പിൻ.
Mantra 2
अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया । धिष्ण्या वनतं गिरः ॥
ഹേ അശ്വിനൗ, പുരുദംസസാ (അനേകം ഫലപ്രദ പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള) നരാ, ശവീരയാ ധിയാ (ബലവത്തും പ്രകാശമയവുമായ ബുദ്ധിയോടെ) വരുവിൻ. ധിഷ്ണ്യാ (ഋതകർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരരായ) നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ ഗിരഃ (പ്രേരിത വാക്കുകൾ) ഭാഗത്തേക്ക് ചായുവിൻ—അവയെ സ്വീകരിപ്പിൻ.
Mantra 3
दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः । आ यातं रुद्रवर्तनी ॥
ഹേ ദസ്രാ (അദ്ഭുത-കർമ്മികൾ), യുവാകവഃ (യൗവനബലമുള്ളവരേ), ഹേ നാസത്യൗ—സോമം സുതമായപ്പോൾയും ബർഹിഷ് (യജ്ഞാസനം) ഒരുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾയും—ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ. രുദ്രവർത്തനീ (രുദ്രശക്തിയുടെ പാതകൾ) വഴി ഇവിടെ യാത്രചെയ്തു വരുവിൻ; അത് ഉള്ളിൽ വഴിയെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ശുദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः । अण्वीभिस्तना पूतासः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, വരിക—ഹേ ചിത്രഭാനു, അനേകം പ്രകാശങ്ങളുള്ള ജ്വലിക്കുന്നവനേ. ഈ സോമസുതികൾ നിനക്കായി; സൂക്ഷ്മ ചാലനികളാൽ സർവ്വാംഗമായി ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, നിന്റെ ബലത്തിന്റെ പാനത്തിനായി സന്നദ്ധമാണ്.
Mantra 5
इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः । उप ब्रह्माणि वाघतः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, വരിക—ധിയാൽ പ്രേരിതനായി, വിപ്രന്റെ പ്രചോദനത്താൽ ഉത്തേജിതനായി—സോമം പിഴിഞ്ഞവന്റെ അടുക്കൽ. വാഘതന്റെ ബ്രഹ്മാണികൾ (മന്ത്രങ്ങൾ) അടുക്കൽ സമീപിക്ക; ഋതത്തിന്റെ ബലം ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിച്ച് പ്രവർത്തിക്കട്ടെ.
Mantra 6
इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः । सुते दधिष्व नश्चनः ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇവിടെ വരിക—തൂതുജാന, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് തള്ളപ്പെടുന്നവനേ—ഹേ ഹരിവഃ, കപില അശ്വങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഞങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മാണികൾ (പ്രകാശമന്ത്രങ്ങൾ) ഭാഗത്തേക്ക്. സുത സോമത്തിൽ ഞങ്ങളിലേക്കു നിന്റെ ആനന്ദദായക ബലവും വിജയപൂർണ്ണതയും ഒരു അണുവെങ്കിലും സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 7
ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत । दाश्वांसो दाशुषः सुतम् ॥
ഹേ വിശ്വദേവന്മാരേ, മനുഷ്യലോകങ്ങളെ ധരിക്കുന്നവരേ, നിങ്ങളുടെ വേഗമുള്ള സമൃദ്ധികളോടെ ഇവിടെ വരുവിൻ. ദാനം ചെയ്യുന്ന യജമാനനുവേണ്ടി പിഷിത സോമം ഒരുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു—അത് പാനം ചെയ്ത് അന്തർയജ്ഞത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുവിൻ.
Mantra 8
विश्वे देवासो अप्तुरः सुतमा गन्त तूर्णयः । उस्रा इव स्वसराणि ॥
ഹേ വിശ്വദേവന്മാരേ, അപ്തുര—ജലങ്ങളുടെ കര്മ്മത്തിൽ വേഗമുള്ളവരേ, തൂൺഗതിയിൽ പിഷിത സോമത്തിങ്കലേക്ക് വരുവിൻ; ഉഷസ്സിന്റെ ദീപ്തമായ പശുക്കൾ (കിരണങ്ങൾ) സഹോദരിമാരെന്നപോലെ ഒരേ പ്രകാശ-ലയത്തിൽ നീങ്ങുന്നതുപോലെ.
Mantra 9
विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः । मेधं जुषन्त वह्नयः ॥
ഹേ വിശ്വദേവന്മാരേ, അസ്രിധ—അവ്യർത്ഥർ, ഏഹിമായാസ—വരവിൽ വേഗമുള്ളവർ, അദ്രുഹ—വൈരരഹിതർ, നിങ്ങൾ മേധാ-യജ്ഞത്തിൽ ആസ്വദിക്കുവിൻ; വഹ്നി-വാഹകർ ഞങ്ങളിലെ പ്രചോദിത അർപ്പണം സ്വീകരിച്ച് പോഷിപ്പിൻ.
Mantra 10
पावका नः सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । यज्ञं वष्टु धियावसुः ॥
പാവകയായ, ഞങ്ങൾക്കായി സരസ്വതി—വാജങ്ങളാൽ സമൃദ്ധയായ, വാജിനീവതി—ധിയാവസു (പ്രകാശിത ധിയുടെ ധനം ഉള്ളവൾ) ദേവി യജ്ഞത്തെ രൂപപ്പെടുത്തി പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.
Mantra 11
चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् । यज्ञं दधे सरस्वती ॥
സൂനൃതകളുടെ ചോദയിത്രി, സുമതികളെ ചേതിപ്പിക്കുന്ന സരസ്വതി യജ്ഞത്തെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 12
महो अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना । धियो विश्वा वि राजति ॥
മഹാൻ അർണഃ സരസ്വതി കേതുവിനാൽ പ്രചേതയതി; എല്ലാ ധിയകളും വിരാജിക്കുന്നു.
The Aśvins are twin Vedic gods known for swift arrival, healing, rescue, and bringing auspicious dawn-like brightness. In this hymn they are invited to accept offerings and increase the worshiper’s strength and well-being.
The hymn widens the invitation from the Aśvins to the entire divine assembly, asking all powers to come to the sacrifice and partake of the pressed Soma, supporting the rite and the human world.
Sarasvatī appears as the inspirer of insight: she awakens discernment (ketu) and makes inspired thoughts (dhī) shine. This shows the sacrifice aims not only at outer blessings but also inner clarity and illumination.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.