Sukta 3
Sukta 1.3
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1-1.11; RV 1.3 addressed to the Aśvins in this opening sequence)
Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables; typical for the opening hymns of Mandala 1)
ఋగ్వేదం 1.3 ఒక ప్రాచీన గాయత్రీ ఆహ్వాన-స్వాగత స్తోత్రం. వేగవంతులైన, ఉషస్సు మరియు రక్షణకు ప్రసిద్ధులైన అశ్వినీదేవులను యజ్ఞానికి పిలిచి, సమర్పించిన హవిస్సులను స్వీకరించి బలం, ఆనందం, సమృద్ధిని ప్రసాదించమని కోరుతుంది. ఈ ఆహ్వానం తరువాత విశ్వేదేవాః (సర్వ దేవతలు) వరకు విస్తరించి, చివరికి సరస్వతీని ప్రేరిత ధీ (ప్రజ్ఞా/ప్రేరణాత్మక బుద్ధి)ని జాగృతం చేసే ప్రకాశమయ శక్తిగా ధృవీకరిస్తుంది—అందువల్ల ఈ కర్మ బాహ్య ఆహుతిగా మాత్రమే కాక అంతర్గత స్పష్టత-జాగరణగా కూడా మారుతుంది.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥
హే అశ్వినౌ, వేగవంతమైన చేతులుగలవారూ, ‘శుభ’—ప్రకాశమయ ఆనందానికి అధిపతులూ! యజమాని యొక్క ఈ ఇషలు—ఈ అర్పిత హవులు—స్వీకరించి పోషించండి. హే పురుభుజా (విస్తృత భోగసంపన్నులారా), మాపై ప్రసన్నులై మా బల-సమృద్ధిని పెంపొందించండి.
Mantra 2
अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया । धिष्ण्या वनतं गिरः ॥
హే అశ్వినౌ, అనేక ఫలప్రద కార్యాలుగల వీర నరులారా! బలమైన, ప్రకాశమయ ‘ధియా’ (బుద్ధి)తో రండి. హే ధిష్ణ్య (సత్కర్మంలో దృఢంగా స్థితులైనవారూ), మా ప్రేరిత ‘గిరః’ (స్తుతివాక్యాలు) వైపు వంగి—వాటిని స్వీకరించండి.
Mantra 3
दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः । आ यातं रुद्रवर्तनी ॥
హే దస్రా (అద్భుతకర్మకర్తలు) యువాకవః, హే నాసత్యౌ—సోమం సుతమై, బర్హిస్ (యజ్ఞాసనం) సిద్ధమైనప్పుడు—మా వద్దకు రండి. ‘రుద్రవర్తనీ’ మార్గాలపై ఇక్కడికి రండి—అంతరంలో మార్గాన్ని ప్రేరేపించి, అడ్డంకులను తొలగించి విస్తరించే రుద్రశక్తి మార్గాలపై.
Mantra 4
इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः । अण्वीभिस्तना पूतासः ॥
హే ఇంద్రా, చిత్రభానూ (అనేక కాంతులతో జ్వలించువాడా), రా. ఇవి నీకోసమే పిండిన సోమసుతాలు—సూక్ష్మ వడపోతలచే వడకట్టి, తమ సమస్త తత్త్వంలో శుద్ధమైనవి.
Mantra 5
इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः । उप ब्रह्माणि वाघतः ॥
హే ఇంద్రా, రా—ధియా (ప్రకాశమయమైన ఆలోచన) చేత ప్రేరితుడవై, విప్ర (ఋషి) ప్రేరణచే ఉత్సాహితుడై—సోమాన్ని పిండినవాని వద్దకు. వాఘత (యజ్ఞాకాంక్షి) యొక్క బ్రహ్మాణి (మంత్రాలు) సమీపానికి రా.
Mantra 6
इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः । सुते दधिष्व नश्चनः ॥
హే ఇంద్రా, తూతుజాన (వేగంగా ప్రేరితుడై) వచ్చి, హరివః (హరిత/తామ్ర అశ్వాల అధిపతీ), మా బ్రహ్మాణి (మంత్రాలు) సమీపానికి రా. సుత సోమంలో మా లోపల నీ ఆనందమయ బలంలోని కణమాత్రమైనా స్థాపించు.
Mantra 7
ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत । दाश्वांसो दाशुषः सुतम् ॥
మానవ లోకాలను ధారించే విశ్వదేవులారా, మీరందరూ ఇక్కడికి రండి. దాశ్వాన్ దాతకోసం ఈ సుత సోమం ఉంది—దానిని పానంచేసి మా అంతర్యజ్ఞాన్ని బలపరచండి.
Mantra 8
विश्वे देवासो अप्तुरः सुतमा गन्त तूर्णयः । उस्रा इव स्वसराणि ॥
జలకార్యంలో చురుకైన (అప్తుర) విశ్వదేవులారా, సుత సోమం వద్దకు త్వరగా రండి; ఒకే కాంతి-లయలో సోదరీలవలె కదిలే ఉస్రా-గావులు (కిరణాలు) లాగా.
Mantra 9
विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः । मेधं जुषन्त वह्नयः ॥
విశ్వదేవులు—అస్రిధ, ఎహి-మాయాస, అద్రుహ—మేధం (ప్రజ్ఞా-యజ్ఞం) లో ఆనందించుగాక; వహ్ని-వాహకులు మా ప్రేరిత అర్పణను స్వీకరించి దానిని పోషించుగాక.
Mantra 10
पावका नः सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । यज्ञं वष्टु धियावसुः ॥
పావకమైన సరస్వతి—మాకోసం—వాజములతో సమృద్ధిగా, వాజినీవతి; యజ్ఞాన్ని రూపుదిద్దీ పోషించుగాక—ఆమె ధియావసు, ప్రకాశమయ ధి (ప్రేరిత బుద్ధి) ఆమె ధనం.
Mantra 11
चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् । यज्ञं दधे सरस्वती ॥
సూనృతాల (సత్య-ప్రకాశ వాక్కు) ప్రేరయిత్రీ, సుమతుల (సద్‌భావ ప్రేరణల) చైతన్యకారిణి—సరస్వతి—యజ్ఞాన్ని ధరిస్తుంది, యజ్ఞాన్ని స్థాపిస్తుంది.
Mantra 12
महो अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना । धियो विश्वा वि राजति ॥
మహాన అర్ణః—సరస్వతి—కేతునా (వివేక-ధ్వజం) ద్వారా ప్రచేతయతి; సమస్త ధియలు సంపూర్ణ తేజస్సుతో విరాజిల్లుతాయి.
Inside Sukta 3
How it unfolds
- Where it opens
A direct invitation to the Aśvins—swift-handed, auspicious twin lords—to accept the sacrificer’s offerings and become pleased.
- Development
The hymn broadens from the twin helpers to a wider sacrificial assembly, drawing in the Viśve Devāḥ to participate in the Soma and uphold the human worlds.
- Climax
The culminating vision: Sarasvatī as the ‘great flood’ of plenitude who awakens by her banner of discernment, making inspired thoughts shine.
- Where it settles
The rite ends not merely with acceptance of offerings but with inner illumination—dhī clarified and radiant—implying successful communion and strengthened sacrifice.
The deity: Aśvinau
- Cosmic functionThey mediate the transition from night to day—guardians of dawn’s opening—restoring wholeness, rescuing from peril, and renewing vitality in the worlds of gods and humans.
- Inner significanceThey symbolize rapid aid and the ‘twin’ powers of illumination and life-force that restore the seeker—clarity with energy, discernment with effective action—so the aspirant can move from obscurity to awakening.
The seer
- Madhucchandas VaiśvāmitraVaiśvāmitra (Viśvāmitra-gotra / Kauśika lineage in later tradition) · Traditionally regarded as the seer of the opening sequence of the Rigveda (RV 1.1–1.11), shaping the inaugural tone of Vedic worship through concise Gāyatrī invocations and a strong emphasis on effective calling (āhvāna) and right offering (yajña).
Famous verses
dravatpāṇī (swift-handed)
viśve devāsa ā gata (O all gods, come here)
dhiyo viśvā vi rājati (all inspired thoughts shine forth)
Attributes of the deity
- Twin divinities (dual form)
- Swift-moving, quick to respond
- Healers and restorers
- Auspicious, bringers of joy and vitality
- Dawn-associated helpers of the sacrificer
- Beneficent patrons of abundance and protection
Also by this seer
- Traditionally attributed seer for RV 1.1–1.11 (early Mandala 1 hymns)
- Associated with the Vaiśvāmitra hymn-collection style of brief, potent invocations to deities of ritual power and dawn
The rite, step by step
- Prepare the sacrificial space and kindled fire (Agni) as the ritual gateway (context from the opening sequence of Mandala 1).
- Press/prepare Soma (or its ritual substitute in later practice) and set out offerings with purified intention.
- Invoke the Aśvins as swift, auspicious lords; request acceptance of the offered iṣ (nourishing oblation) and protection/strength.
- Extend the invitation to the Viśve Devāḥ (All the Gods) to partake of the pressed Soma and support the rite.
- Conclude by invoking Sarasvatī as inspirer of dhī (illumined thought), sealing the ritual with clarity and right guidance.
Offerings
- Soma (pressed juice)
- Iṣ / nourishing oblation (often ghee, milk, grains as ritual ‘food’ of the gods)
- Praise (stuti) as a verbal offering in Gāyatrī meter
Frequently Asked Questions
The Aśvins are twin Vedic gods known for swift arrival, healing, rescue, and bringing auspicious dawn-like brightness. In this hymn they are invited to accept offerings and increase the worshiper’s strength and well-being.
The hymn widens the invitation from the Aśvins to the entire divine assembly, asking all powers to come to the sacrifice and partake of the pressed Soma, supporting the rite and the human world.
Sarasvatī appears as the inspirer of insight: she awakens discernment (ketu) and makes inspired thoughts (dhī) shine. This shows the sacrifice aims not only at outer blessings but also inner clarity and illumination.
Ask anything about Sukta 3 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
