
Sukta 1.3
Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.3 addressed to the Aśvins in this opening sequence)
Aśvinau (the Aśvins, dual divinity)
Gāyatrī (3 pādas × 8 syllables; typical for the opening hymns of Mandala 1)
ಋಗ್ವೇದ 1.3 ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಆಹ್ವಾನ–ಸ್ವಾಗತ ಸ್ತೋತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ವೇಗಶಾಲಿ, ಉಷಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಯಮಳ ದೇವತೆಗಳಾದ ಅಶ್ವಿನೌಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ—ಅರ್ಪಿತ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬಲ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲೆಂದು. ಸ್ತುತಿ ಮುಂದಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವೇ ದೇವಾಃ’ (ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು) ಎಂಬ ಸಮೂಹದತ್ತವೂ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ (ಧೀ) ಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸಿ, ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಅರ್ಪಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಳಗಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನಾಗಿಯೂ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಯಜ್ಞಕರ್ತ್ರೀಯರ ಇಷಃ (ಅರ್ಪಣೆಗಳು) ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುವ ಕೈಗಳಿರುವವರೇ, ಶುಭಸ್ಯ ಪತೀ (ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಆನಂದದ ಅಧಿಪತಿಗಳೇ), ಈ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿರಿ. ಪುರುಭುಜಾ (ವಿಶಾಲ ಭೋಗವಂತರೇ), ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿರಿ.
Mantra 2
अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया । धिष्ण्या वनतं गिरः ॥
ಹೇ ಅಶ್ವಿನೌ, ಪುರುದಂಸಸಾ (ಅನೇಕ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕೃತ್ಯಗಳಿರುವ) ನರಾ, ಶವೀರಯಾ ಧಿಯಾ (ಬಲಿಷ್ಠ, ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಬುದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ) ಬನ್ನಿರಿ. ಧಿಷ್ಣ್ಯಾ (ಋತಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ) ನೀವು ನಮ್ಮ ಗಿರಃ (ಪ್ರೇರಿತ ವಾಣಿ) ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿರಿ—ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ.
Mantra 3
दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः । आ यातं रुद्रवर्तनी ॥
ಹೇ ದಸ್ರಾ (ಅದ್ಭುತ-ಕರ್ಮಿಗಳು), ಯುವಾಕವಃ (ಯೌವನಬಲವುಳ್ಳವರೇ), ಹೇ ನಾಸತ್ಯೌ—ಸೋಮ ಸುತವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಬರ್ಹಿಷ್ (ಯಜ್ಞಾಸನ) ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ—ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ. ರುದ್ರವರ್ತನೀ (ರುದ್ರಶಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗಗಳು) ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆಮಾಡಿ ಬನ್ನಿರಿ; ಅದು ಒಳಗಡೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 4
इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः । अण्वीभिस्तना पूतासः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬಾ—ಹೇ ಚಿತ್ರಭಾನು, ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶಗಳ ತೇಜಸ್ವಿ. ಈ ಸೋಮಸುತಿಗಳು ನಿನಗಾಗಿ; ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಛನ್ನಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಂಡು, ನಿನ್ನ ಬಲದ ಪಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
Mantra 5
इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः । उप ब्रह्माणि वाघतः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಬಾ—ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ, ವಿಪ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತ—ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದವನ ಬಳಿಗೆ. ವಾಘತನ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳು (ಮಂತ್ರಗಳು) ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸು; ಋತದ ಬಲ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡಲಿ.
Mantra 6
इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः । सुते दधिष्व नश्चनः ॥
ಹೇ ಇಂದ್ರ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ—ತೂತುಜಾನ, ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟವನೇ—ಹೇ ಹರಿವಃ, ಕಪಿಲ ಅಶ್ವಗಳ ಸ್ವಾಮೀ, ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಣಿಗಳು (ಪ್ರಕಾಶಮಂತ್ರಗಳು) ಕಡೆಗೆ. ಸುತ ಸೋಮದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ಆನಂದದಾಯಕ ಬಲ ಮತ್ತು ವಿಜಯೀ ಪೂರ್ಣತೆಯ ಒಂದು ಅಣುವನ್ನಾದರೂ ಸ್ಥಾಪಿಸು.
Mantra 7
ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत । दाश्वांसो दाशुषः सुतम् ॥
ಹೇ ವಿಶ್ವದೇವರೇ, ಮಾನವ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವರೇ, ನಿಮ್ಮ ತ್ವರಿತ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬನ್ನಿರಿ. ದಾನಮಾಡುವ ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಪಿಷಿತ ಸೋಮ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ—ಅದನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ಅಂತರ್ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡಿರಿ.
Mantra 8
विश्वे देवासो अप्तुरः सुतमा गन्त तूर्णयः । उस्रा इव स्वसराणि ॥
ಹೇ ವಿಶ್ವದೇವರೇ, ಅಪ್ತುರ—ಜಲಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತರು, ತೂರ್ಣಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಷಿತ ಸೋಮದ ಬಳಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ; ಉಷಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಗೋವುಗಳು (ಕಿರಣಗಳು) ಸಹೋದರಿಯರಂತೆ ಒಂದೇ ಬೆಳಕಿನ ಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ.
Mantra 9
विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः । मेधं जुषन्त वह्नयः ॥
ಹೇ ವಿಶ್ವದೇವರೇ, ಅಸ್ರಿಧ—ಅವಿಫಲರು, ಏಹಿಮಾಯಾಸ—ಬರುವಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತರು, ಮತ್ತು ಅದ್ರುಹ—ವೈರರಹಿತರು, ನೀವು ಮೇಧಾ-ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸಿರಿ; ವಹ್ನಿ-ವಾಹಕರು ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಪ್ರೇರಿತ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿರಿ.
Mantra 10
पावका नः सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती । यज्ञं वष्टु धियावसुः ॥
ಪಾವಕಾ, ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಸರಸ್ವತೀ—ವಾಜಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ವಾಜಿನೀವತೀ—ಧಿಯಾವಸು (ಪ್ರಕಾಶಿತ ಧಿಯ ಧನ ಹೊಂದಿದವಳು) ದೇವಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಪೋಷಿಸಲಿ.
Mantra 11
चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् । यज्ञं दधे सरस्वती ॥
ಸೂನೃತಗಳ ಚೋದಯಿತ್ರೀ, ಸುಮತಿಗಳನ್ನು ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ಸರಸ್ವತೀ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Mantra 12
महो अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना । धियो विश्वा वि राजति ॥
ಮಹಾನ್ ಅರ್ಣಃ ಸರಸ್ವತೀ ಕೇತುವಿನಿಂದ ಪ್ರಚೇತಯತಿ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧಿಯಗಳು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತವೆ.
The Aśvins are twin Vedic gods known for swift arrival, healing, rescue, and bringing auspicious dawn-like brightness. In this hymn they are invited to accept offerings and increase the worshiper’s strength and well-being.
The hymn widens the invitation from the Aśvins to the entire divine assembly, asking all powers to come to the sacrifice and partake of the pressed Soma, supporting the rite and the human world.
Sarasvatī appears as the inspirer of insight: she awakens discernment (ketu) and makes inspired thoughts (dhī) shine. This shows the sacrifice aims not only at outer blessings but also inner clarity and illumination.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.