Sukta 2
Sukta 1.2
Madhucchandas Vaiśvāmitra
Vāyu
Gāyatrī
ഋഗ്വേദം 1.2 ഒരു പ്രാരംഭ സോമാർപ്പണ സൂക്തമാണ്; അതിൽ ആദ്യം വേഗശാലിയായ പ്രാണസ്വരൂപനായ വായുവിനെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വന്ന് ഒരുക്കിയ സോമം പാനം ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആഹ്വാനം ദ്വന്ദ്വദേവതകളിലേക്കു വിപുലമാക്കി—വായു-ഇന്ദ്ര, ഒടുവിൽ മിത്ര-വരുണ—പ്രചോദിത ശക്തി, വിജയകരമായ ഊർജ്ജം, കൂടാതെ ഫലപ്രദമായ പവിത്രകർമ്മത്തിനാവശ്യമായ വിവേകപൂർണ്ണമായ ഋതക്രമം (ദക്ഷ) എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥
ഹേ വായു, ദർശനീയനും പ്രകാശമയനും മനോഹരനുമായവനേ, ഇവിടെ വരിക. ഈ സോമരസങ്ങൾ യഥാവിധി ഒരുക്കി ശുദ്ധമായി സംസ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ പാനം ചെയ്ക; ഞങ്ങളുടെ ഹവം കേൾക്കുക—സത്യത്തിന്റെ പ്രാണത്തിലേക്ക് ഉയരുന്ന അന്തർവിളിയെ സ്വീകരിക്കണമേ.
Mantra 2
वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥
ഹേ വായു, ഉയർത്തപ്പെട്ട ഉക്തങ്ങളാൽ (സ്തുതിഗീതങ്ങളാൽ) അന്വേഷകർ നിനക്കു നേരെ ഉത്സുകരാകുന്നു; സോമം പിഴിഞ്ഞൊരുക്കിയ, പ്രകാശമുള്ള ദിനത്തെ അറിയുന്ന ജരിതാക്കൾ നിന്നെ സമീപത്തേക്ക് വിളിക്കുന്നു—ജാഗ്രതയായ പ്രാണത്തിലേക്കും അതിന്റെ വേഗമുള്ള പ്രേരണകളിലേക്കും.
Mantra 3
वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे । उरूची सोमपीतये ॥
ഹേ വായു, നിന്റെ വിശാലമായി പരന്നൊഴുകുന്ന ആനന്ദ-പാലിന്റെ ധാര ദാശുഷനിലേക്കു (ദാനകൻ/ആകാംക്ഷിയായ യജമാനൻ) എത്തുന്നു. പ്രകാശമയവും ദൂരവ്യാപിയുമായ അത് സോമപാനത്തിനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു—അന്തരംഗ രസാനന്ദം ഞങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും വർധിക്കയും ചെയ്യേണ്ടതിന്.
Mantra 4
इन्द्रवायू इमे सुता उप प्रयोभिरा गतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥
ഹേ ഇന്ദ്രനും വായുവും, ആനന്ദശക്തികളാൽ വഹിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സോമസുതകളുടെ അടുക്കൽ സമീപമായി വരുവിൻ. സോമബിന്ദുക്കൾ സത്യമായും നിങ്ങളെയേ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
Mantra 5
वायविन्द्रश्च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू । तावा यातमुप द्रवत् ॥
ഹേ വായുവും ഇന്ദ്രനും, നിങ്ങൾ ഇരുവരും പിഴിഞ്ഞ സോമത്തെ ശ്രദ്ധിക്കുവിൻ; ഹേ വാജിനീവസൂ—സമൃദ്ധിയുടെയും ജയശക്തിയുടെയും അധിപന്മാരേ—നിങ്ങളിലേക്കു ഓടിവരുന്ന ഈ വേഗം ഒഴുകുന്ന ആനന്ദത്തോടു സമീപിക്കുവിൻ.
Mantra 6
वायविन्द्रश्च सुन्वत आ यातमुप निष्कृतम् । मक्ष्वित्था धिया नरा ॥
ഹേ വായുവും ഇന്ദ്രനും, സോമം പിഴിയുന്നവന്റെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ വരുവിൻ; പുറത്തായി ഒരുക്കിയ അർപ്പണത്തോടു സമീപിക്കുവിൻ. ഹേ ഇരുവീര നരന്മാരേ, സത്യത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജാഗ്രതധിയാൽ ഇങ്ങനെ വരുവിൻ.
Mantra 7
मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् । धियं घृताचीं साधन्ता ॥
ഞാൻ മിത്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—പൂതദക്ഷൻ, ശുദ്ധവും നിർമലവുമായ ദക്ഷമുള്ളവൻ; വരുണനെയും—രിശാദസ്, ഹാനിയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. അവർ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഘൃതാചീ ധിയെ—പ്രകാശമുള്ള ഘൃതംപോലെ ഒഴുകുന്ന, നേരും ശുദ്ധവുമായ ചിന്താ-പ്രേരണയെ—സാധിപ്പിച്ചു പൂർത്തിയാക്കട്ടെ.
Mantra 8
ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा । क्रतुं बृहन्तमाशाथे ॥
ഋതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മിത്ര-വരുണർ—ഋതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവർ, ഋതത്തെ സ്പർശിക്കുന്നവർ—നമുക്ക് ബൃഹന്ത ക്രതു, വിശാലവും പ്രകാശമയവുമായ സത്കർമ്മ-ഇച്ഛാശക്തി ദാനമാകട്ടെ; നമ്മുടെ അന്തർസത്ത ഋത-ചേതനയോടു ചേർന്ന് സമന്വയത്തിൽ നീങ്ങേണ്ടതിന്.
Mantra 9
कवी नो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षं दधाते अपसम् ॥
കവികളായ മിത്ര-വരുണർ—തുവിജാതാ, വിശാലമായി ജനിച്ചവർ; ഉരുക്ഷയാ, വിശാലമായ ആശ്രയവാസമുള്ളവർ—അപസ്, പ്രവർത്തിയുടെ സിദ്ധിക്കായി, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദക്ഷത്തെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ: ശരിയായ രൂപീകരണത്തിന്റെ വിവേകശക്തി.
Frequently Asked Questions
It is an invitatory Soma hymn: it calls Vāyu to come quickly, drink the prepared Soma, and attend to the worshipper’s prayer, ensuring the rite becomes effective.
In many Soma-pressing traditions Vāyu is treated as the first Soma-drinker; as breath and swift motion, he represents the immediate energizing of the sacrifice.
The closing prayer asks Mitra-Varuṇa to place dakṣa (right discernment and skilled ordering) in the worshipper so the ritual ‘work’ (apas) is properly formed and fulfilled.
Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
