Rig Veda Sukta 2
Mandala 1Sukta 29 Mantras

Sukta 2

Sukta 1.2

Rishi

Madhucchandas Vaiśvāmitra

Devata

Vāyu

Chandas

Gāyatrī

ഋഗ്വേദം 1.2 ഒരു പ്രാരംഭ സോമാർപ്പണ സൂക്തമാണ്; അതിൽ ആദ്യം വേഗശാലിയായ പ്രാണസ്വരൂപനായ വായുവിനെ യജ്ഞത്തിലേക്ക് വന്ന് ഒരുക്കിയ സോമം പാനം ചെയ്യാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആഹ്വാനം ദ്വന്ദ്വദേവതകളിലേക്കു വിപുലമാക്കി—വായു-ഇന്ദ്ര, ഒടുവിൽ മിത്ര-വരുണ—പ്രചോദിത ശക്തി, വിജയകരമായ ഊർജ്ജം, കൂടാതെ ഫലപ്രദമായ പവിത്രകർമ്മത്തിനാവശ്യമായ വിവേകപൂർണ്ണമായ ഋതക്രമം (ദക്ഷ) എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥

ഹേ വായു, ദർശനീയനും പ്രകാശമയനും മനോഹരനുമായവനേ, ഇവിടെ വരിക. ഈ സോമരസങ്ങൾ യഥാവിധി ഒരുക്കി ശുദ്ധമായി സംസ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവ പാനം ചെയ്ക; ഞങ്ങളുടെ ഹവം കേൾക്കുക—സത്യത്തിന്റെ പ്രാണത്തിലേക്ക് ഉയരുന്ന അന്തർവിളിയെ സ്വീകരിക്കണമേ.

Mantra 2

वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥

ഹേ വായു, ഉയർത്തപ്പെട്ട ഉക്തങ്ങളാൽ (സ്തുതിഗീതങ്ങളാൽ) അന്വേഷകർ നിനക്കു നേരെ ഉത്സുകരാകുന്നു; സോമം പിഴിഞ്ഞൊരുക്കിയ, പ്രകാശമുള്ള ദിനത്തെ അറിയുന്ന ജരിതാക്കൾ നിന്നെ സമീപത്തേക്ക് വിളിക്കുന്നു—ജാഗ്രതയായ പ്രാണത്തിലേക്കും അതിന്റെ വേഗമുള്ള പ്രേരണകളിലേക്കും.

Mantra 3

वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे । उरूची सोमपीतये ॥

ഹേ വായു, നിന്റെ വിശാലമായി പരന്നൊഴുകുന്ന ആനന്ദ-പാലിന്റെ ധാര ദാശുഷനിലേക്കു (ദാനകൻ/ആകാംക്ഷിയായ യജമാനൻ) എത്തുന്നു. പ്രകാശമയവും ദൂരവ്യാപിയുമായ അത് സോമപാനത്തിനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു—അന്തരംഗ രസാനന്ദം ഞങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയും വർധിക്കയും ചെയ്യേണ്ടതിന്.

Mantra 4

इन्द्रवायू इमे सुता उप प्रयोभिरा गतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥

ഹേ ഇന്ദ്രനും വായുവും, ആനന്ദശക്തികളാൽ വഹിക്കപ്പെടുന്ന ഈ സോമസുതകളുടെ അടുക്കൽ സമീപമായി വരുവിൻ. സോമബിന്ദുക്കൾ സത്യമായും നിങ്ങളെയേ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Mantra 5

वायविन्द्रश्च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू । तावा यातमुप द्रवत् ॥

ഹേ വായുവും ഇന്ദ്രനും, നിങ്ങൾ ഇരുവരും പിഴിഞ്ഞ സോമത്തെ ശ്രദ്ധിക്കുവിൻ; ഹേ വാജിനീവസൂ—സമൃദ്ധിയുടെയും ജയശക്തിയുടെയും അധിപന്മാരേ—നിങ്ങളിലേക്കു ഓടിവരുന്ന ഈ വേഗം ഒഴുകുന്ന ആനന്ദത്തോടു സമീപിക്കുവിൻ.

Mantra 6

वायविन्द्रश्च सुन्वत आ यातमुप निष्कृतम् । मक्ष्वित्था धिया नरा ॥

ഹേ വായുവും ഇന്ദ്രനും, സോമം പിഴിയുന്നവന്റെ അടുക്കൽ വേഗത്തിൽ വരുവിൻ; പുറത്തായി ഒരുക്കിയ അർപ്പണത്തോടു സമീപിക്കുവിൻ. ഹേ ഇരുവീര നരന്മാരേ, സത്യത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ജാഗ്രതധിയാൽ ഇങ്ങനെ വരുവിൻ.

Mantra 7

मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् । धियं घृताचीं साधन्ता ॥

ഞാൻ മിത്രനെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—പൂതദക്ഷൻ, ശുദ്ധവും നിർമലവുമായ ദക്ഷമുള്ളവൻ; വരുണനെയും—രിശാദസ്, ഹാനിയെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ. അവർ നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ഘൃതാചീ ധിയെ—പ്രകാശമുള്ള ഘൃതംപോലെ ഒഴുകുന്ന, നേരും ശുദ്ധവുമായ ചിന്താ-പ്രേരണയെ—സാധിപ്പിച്ചു പൂർത്തിയാക്കട്ടെ.

Mantra 8

ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा । क्रतुं बृहन्तमाशाथे ॥

ഋതത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ മിത്ര-വരുണർ—ഋതത്തെ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവർ, ഋതത്തെ സ്പർശിക്കുന്നവർ—നമുക്ക് ബൃഹന്ത ക്രതു, വിശാലവും പ്രകാശമയവുമായ സത്കർമ്മ-ഇച്ഛാശക്തി ദാനമാകട്ടെ; നമ്മുടെ അന്തർസത്ത ഋത-ചേതനയോടു ചേർന്ന് സമന്വയത്തിൽ നീങ്ങേണ്ടതിന്.

Mantra 9

कवी नो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षं दधाते अपसम् ॥

കവികളായ മിത്ര-വരുണർ—തുവിജാതാ, വിശാലമായി ജനിച്ചവർ; ഉരുക്ഷയാ, വിശാലമായ ആശ്രയവാസമുള്ളവർ—അപസ്, പ്രവർത്തിയുടെ സിദ്ധിക്കായി, നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ ദക്ഷത്തെ സ്ഥാപിക്കട്ടെ: ശരിയായ രൂപീകരണത്തിന്റെ വിവേകശക്തി.

Frequently Asked Questions

It is an invitatory Soma hymn: it calls Vāyu to come quickly, drink the prepared Soma, and attend to the worshipper’s prayer, ensuring the rite becomes effective.

In many Soma-pressing traditions Vāyu is treated as the first Soma-drinker; as breath and swift motion, he represents the immediate energizing of the sacrifice.

The closing prayer asks Mitra-Varuṇa to place dakṣa (right discernment and skilled ordering) in the worshipper so the ritual ‘work’ (apas) is properly formed and fulfilled.

Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App