Rig Veda 1.3.6: Mandala 1, Sukta 3, Mantra 6
Sukta 1.3
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11; applied here to 1.3)
Devata: Indra (invoked in the Soma context as the breaker of obstacles and giver of force/joy)
Chandas: Gāyatrī (3 × 8 syllables; typical of early Indra/Soma invocations)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः । सुते दधिष्व नश्चनः ॥
Transliteration
índrā́ yā́hi tūtujā́na úpa bráhmāṇi harivaḥ | suté dadhisva naś cánāḥ ||
Translation
ഹേ ഇന്ദ്രാ, ഇവിടെ വരിക—തൂതുജാന, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് തള്ളപ്പെടുന്നവനേ—ഹേ ഹരിവഃ, കപില അശ്വങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഞങ്ങളുടെ ബ്രഹ്മാണികൾ (പ്രകാശമന്ത്രങ്ങൾ) ഭാഗത്തേക്ക്. സുത സോമത്തിൽ ഞങ്ങളിലേക്കു നിന്റെ ആനന്ദദായക ബലവും വിജയപൂർണ്ണതയും ഒരു അണുവെങ്കിലും സ്ഥാപിക്ക.
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
आhither, towards (us)
आ:
क्रियाविशेषण (दिशा/आगमन)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
याहिcome!
याहि:
क्रिया (आह्वान) — कर्ता: इन्द्र
TypeVerb
Rootया (धातु) ‘गच्छति’
तूतुजानःimpetuous, rushing on
तूतुजानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootतुद् (धातु) / तूतुजान (कृदन्त-प्रातिपदिक; तीव्रगमन/प्रेरणार्थे, वेदिक)
उपnear, up to
उप:
क्रियाविशेषण (सामीप्य/अभिमुखता)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
ब्रह्माणिthe hymns, sacred formulas
ब्रह्माणि:
कर्म (याहि—किम्? स्तोत्राणि/मन्त्रान् प्रति)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) ‘स्तोत्र/मन्त्र’
हरिवःO you of tawny steeds
हरिवः:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun (epithet used in vocative)
Rootहरिवस् (प्रातिपदिक) ‘हरि-अश्वयुक्त’ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
सुतेin the pressed Soma
सुते:
अधिकरण (स्थान/अवसर: ‘in/at the pressed soma’)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक) ‘सोमः निचोढितः’
दधिष्वplace (yourself), take your seat / bestow
दधिष्व:
क्रिया — कर्ता: इन्द्र; कर्म: (अर्थतः) ‘स्वं/पानम्/आत्मानम्’ इत्यादि अव्यक्तम्
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धत्ते/निधत्ते’
नःour
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम् ‘our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चनindeed, even
चन:
अव्यय-प्रयोग (बलप्रद)
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात; ‘अपि’/‘एव’ बलार्थक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
