
Sukta 1.108
Indra-Agni (dual)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്ര–അഗ്നി എന്ന ഇരട്ടശക്തികളെ ഒരുമിച്ച് ആഹ്വാനിക്കുന്നു: അവരുടെ ദീപ്തമായ രഥത്തിൽ കൂടി വരികയും പുതുതായി പിഴിഞ്ഞ സോമം പാനം ചെയ്യികയും ചെയ്യണമെന്ന്. അവർ ആനന്ദിക്കുന്ന ഏത് മേഖലയിലായാലും—ഗൃഹത്തിൽ, പവിത്രവാക്യമായ ബ്രഹ്മനിൽ, അല്ലെങ്കിൽ രാജശക്തിയിൽ—അവിടെ നിന്നുതന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിക്കുന്നു; അവർ വിജയം, ഗോസമ്പത്ത്/ധനം, എല്ലാറ്റിലുമുള്ള സമൃദ്ധി എന്നിവ ദാനം ചെയ്യേണ്ടതിന്. അവസാനം പ്രാർത്ഥനയെ മറ്റു പോഷകദേവന്മാരിലേക്കും വിശ്വാധാരങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന ആശീർവാദം വരുന്നു (മിത്ര–വരുൺ, അദിതി, സിന്ധു, ഭൂമി, ദ്യൗസ്/സ്വർഗ്ഗം).
Mantra 1
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, നിങ്ങളുടെ അത്യന്തം ചിത്ര (പ്രകാശമയ) രഥം സർവ്വ ഭുവനങ്ങളെയും ദർശിക്കുന്നു—ആ രഥത്തിലേറി വരുവിൻ; ഒരേ രഥത്തിൽ ഒരുമിച്ച് നിലകൊണ്ട് വരുവിൻ; പിന്നെ സുത (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) സോമം പാനം ചെയ്യുവിൻ.
Mantra 2
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
ഈ സർവ്വ വിശ്വ-ഭുവനവും എത്ര വിശാലമാണോ—വ്യാപ്തിയിൽ വ്യാപകവും, പരിധിയിൽ വിശാലവും, ഗഹനവും—അത്ര വിശാലമായി ഈ സോമം പാനത്തിനായി ഉണ്ടായിരിക്കട്ടെ; ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, നിങ്ങളുടെ ഇരുവരുടെയും മനസ്സിന് മതിയാകുന്നത്ര, വേഗത്തിൽ (സുലഭമായി) ലഭ്യമാകട്ടെ.
Mantra 3
चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ! നേരായും ഏകോപിതവുമായ ഗതിയാൽ നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും സത്യമായി മംഗളകരമായ ശ്രേയസ് പ്രവർത്തിച്ചു; ഹേ വൃത്രഹനൗ, നിങ്ങൾ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, സധ്ര്യഞ്ച (സമപ്രേരണ)ത്തിൽ ഒരുമിച്ച് ഇരുന്ന്, സോമത്തിന്റെ വൃഷണ (വൃഷഭ-ബലം)കൊണ്ട് പുഷ്ടരാകുവിൻ; ഹേ രണ്ട് വീരന്മാരേ, കൂടുതൽ ബലവാന്മാരാകുവിൻ.
Mantra 4
समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥
അഗ്നികൾ ജ്വലിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, (ആഹ്വാനം) തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സമീപത്തേക്ക് വരുവിൻ; നന്നായി നയിച്ച സ്രുചകളാൽ വിരിച്ച ബർഹിഷ് (ആസനം) വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ചുറ്റും പരിഷിക്തമായ തീക്ഷ്ണ സോമങ്ങളോടെ, ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, സൗമനസ്യ—ആനന്ദകരമായ മനസ്സിന്റെ ഐക്യത്തിനായി—ഇവിടെ വരുവിൻ.
Mantra 5
यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ! നിങ്ങൾ നിർവഹിച്ച ഏതു ഏതു വീര്യപ്രവൃത്തികളോ, ഏതു ഏതു രൂപങ്ങളോ, ഏതു ഏതു വൃഷണ്യ (വൃഷഭ-ബലം)ങ്ങളോ; കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ പ്രാചീനമായ, ശിവ (മംഗളകരമായ) സഖ്യതകളോ—അവയൊക്കെയുടെ ബലത്തോടെ സുത (പിഴിഞ്ഞ) സോമം പാനം ചെയ്യുവിൻ.
Mantra 6
यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
നിങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ ആദ്യം ഇങ്ങനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു: ‘ഈ സോമം ഞങ്ങൾക്കായി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്; വൈരശക്തികളായ അസുരന്മാർ അതിനെ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് വഴിതിരിപ്പിക്കരുത്’—ആ സത്യമായ ശ്രദ്ധയിലേക്കു ഇവിടെ വരുവിൻ; പിന്നെ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മണിയിൽ (പ്രേരിത സ്തുതി-വാണിയിൽ), അല്ലെങ്കിൽ രാജശക്തിയിൽ—ഹേ യജത്രന്മാരേ! അവിടെ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ്, ഹേ രണ്ടു വൃഷണന്മാരേ (ബലവാന്മാരേ), ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ; പിന്നെ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 8
यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ, നിങ്ങൾ യദുക്കളോടും, തുർവശന്മാരോടും, ദ്രുഹ്യുക്കളോടും, അനുക്കളോടും, പൂരുക്കളോടും കൂടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ—അവിടെ നിന്ന് തിരിഞ്ഞ്, ഹേ രണ്ടു വൃഷണന്മാരേ (ബലവാന്മാരേ), ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ; പിന്നെ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 9
यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ! നിങ്ങൾ പൃഥിവിയുടെ അധമലോകത്തിൽ, മധ്യമലോകത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പരമലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ—അവിടെ നിന്നുതന്നെ, ഹേ രണ്ടു വൃഷണാ (വീരശക്തന്മാർ), ചുറ്റിവന്ന് ഇവിടെ വരിക; പിന്നെ സുത (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) സോമം പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 10
यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ! നിങ്ങൾ പൃഥിവിയുടെ പരമലോകത്തിൽ, മധ്യമലോകത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അധമലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ—അവിടെ നിന്നുതന്നെ, ഹേ രണ്ടു വൃഷണാ (വീരശക്തന്മാർ), ചുറ്റിവന്ന് ഇവിടെ വരിക; പിന്നെ സുത (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) സോമം പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 11
यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്രാഗ്നീ! നിങ്ങൾ ദിവിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെങ്കിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പൃഥിവിയിൽ, അല്ലെങ്കിൽ പർവതങ്ങളിൽ, ഔഷധികളിൽ, അപ്സു (ജലങ്ങളിൽ)—അവിടെ നിന്നുതന്നെ, ഹേ രണ്ടു വൃഷണാ (വീരശക്തന്മാർ), ചുറ്റിവന്ന് ഇവിടെ വരിക; പിന്നെ സുത (പിഴിഞ്ഞെടുത്ത) സോമം പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 12
यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ! സൂര്യന്റെ ഉദയത്തിൽ, ദ്യൗവിന്റെ മദ്ധ്യാകാശത്തിൽ, നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സ്വധാ-ശക്തിയാൽ നിങ്ങൾ ആനന്ദിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—അവിടെ നിന്നുതന്നെ, ഹേ ഇരുവീര വൃഷണന്മാരേ, ചുറ്റിവന്ന് ഇവിടെ എത്തുക; പിഴിഞ്ഞെടുത്ത (സുത) സോമം പാനം ചെയ്യുക.
Mantra 13
एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ഇങ്ങനെ, ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ! സുത സോമം പാനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന നിങ്ങൾ, ഞങ്ങൾക്കായി സമ്പത്തുകളെ—എല്ലാ സമൃദ്ധികളെയും—പൂർണ്ണമായി ജയിക്കുമാറാകട്ടെ. മിത്രനും വരുണനും ഞങ്ങളെ വിപുലീകരിക്കട്ടെ; അദിതി, ഒഴുകുന്ന സിന്ധു, പൃഥിവി, ദ്യൗ—ഇവയൊക്കെയും ഞങ്ങളെ താങ്ങി വർദ്ധിപ്പിക്കട്ടെ.
They are praised as a paired power: Indra brings victorious strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings. Together they make the ritual effective and prosperity-giving.
In Soma rites, inviting the gods to drink Soma means inviting their presence and power into the sacrifice. It signals that the offering is accepted and that blessings can flow to the worshippers.
The hymn ends by widening the blessing beyond Indra–Agni alone. These names represent cosmic order, protection, abundance, and the stable supports of life, sealing the prayer with universal well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.