Opening the text

Sukta 1.109
Indrāgnī
Triṣṭubh (probable)
ഈ സൂക്തം ഇന്ദ്ര–അഗ്നി എന്ന ദ്വിദേവതയെ, സമാനമില്ലാത്ത ജോടിയായി, ശരിയായ ദർശനം, വിജയം, സമ്പത്തിന്റെ ന്യായമായ പങ്ക് എന്നിവ നൽകുന്നവരായി ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. കവി അവരെ യാഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിച്ച് ബർഹിസിൽ ഇരുന്ന് സോമം ആസ്വദിച്ച് ആനന്ദിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു; അവരുടെ പ്രസിദ്ധമായ വൃത്രവധശക്തിയെ സ്മരിക്കുന്നു. അവസാനം വിശാലമായ അനുഗ്രഹപ്രാർത്ഥനയോടെ, മിത്ര–വരുൺ, അദിതി, സിന്ധു, ഭൂമി, ദ്യൗസ് (സ്വർഗ്ഗം) എന്നീ പോഷകദേവതകൾ ഉപാസകനെ വർധിപ്പിക്കുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യണമെന്നു യാചിക്കുന്നു.
Mantra 1
वि ह्यख्यं मनसा वस्य इच्छन्निन्द्राग्नी ज्ञास उत वा सजातान् । नान्या युवत्प्रमतिरस्ति मह्यं स वां धियं वाजयन्तीमतक्षम् ॥
മനസ്സുകൊണ്ട് ഞാൻ വ്യക്തമായി കണ്ടിരിക്കുന്നു—ശ്രേഷ്ഠത്തെ തേടി—ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ! ജനങ്ങളെ, ജന്മസഹജബന്ധുക്കളെയും. നിങ്ങളിരുവരുപോലെയുള്ള മറ്റൊരു പ്രജ്ഞ എനിക്കില്ല; അതുകൊണ്ട് ബലസമൃദ്ധി നൽകുന്ന ധീ (ധിയാ) ഞാൻ നിങ്ങള്ക്കായി രൂപപ്പെടുത്തി.
Mantra 2
अश्रवं हि भूरिदावत्तरा वां विजामातुरुत वा घा स्यालात् । अथा सोमस्य प्रयती युवभ्यामिन्द्राग्नी स्तोमं जनयामि नव्यम् ॥
ഞാൻ കേട്ടിരിക്കുന്നു: നിങ്ങൾ ഇരുവരും മഹാദാതാക്കളാണ്—മരുമകനേക്കാളും, അഥവാ ഭാര്യാസഹോദരനേക്കാളും പോലും കൂടുതൽ ഉദാരർ. അതുകൊണ്ട് സോമന്റെ മുന്നേറുന്ന പ്രേരണയോടെ, ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ പുതിയ സ്തുതി—പുതിയ സ്തോമം—ഉദ്ഭവിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 3
मा च्छेद्म रश्मीँरिति नाधमानाः पितॄणां शक्तीरनुयच्छमानाः । इन्द्राग्निभ्यां कं वृषणो मदन्ति ता ह्यद्री धिषणाया उपस्थे ॥
‘കിരണങ്ങളെ മുറിക്കരുതേ’ എന്ന് ആവശ്യത്തിൽ നിലവിളിച്ചുകൊണ്ട്, പിതൃകളുടെ ശക്തികളെ പിന്തുടർന്ന് ഞങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്ര-അഗ്നികൾക്കായി ബലവാന്മാർ ആരാൽ മദോന്മത്തരാകുന്നു? ആ അദ്രി—പീഡനക്കല്ലുകൾ—ധിഷണാ (പ്രേരിത വിവേചനശക്തി)യുടെ മടിയിലത്രേ.
Mantra 4
युवाभ्यां देवी धिषणा मदायेन्द्राग्नी सोममुशती सुनोति । तावश्विना भद्रहस्ता सुपाणी आ धावतं मधुना पृङ्क्तमप्सु ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, നിങ്ങൾ ഇരുവര്ക്കായി ദേവി ധിഷണാ മദത്തിനായി ആഗ്രഹിച്ച് സോമം പീഡിക്കുന്നു. ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ഭദ്രഹസ്തരേ, സുപാണികളേ (സുന്ദര കരതലങ്ങളുള്ളവർ), ഇവിടെ ഓടിവരിക; ജലങ്ങളിൽ അതിനെ മധുവോടെ കലർത്തുക.
Mantra 5
युवामिन्द्राग्नी वसुनो विभागे तवस्तमा शुश्रव वृत्रहत्ये । तावासद्या बर्हिषि यज्ञे अस्मिन्प्र चर्षणी मादयेथां सुतस्य ॥
ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, വസുവിന്റെ (സമ്പത്തിന്റെ) വിഭജനത്തിൽ നിങ്ങൾ ഇരുവരും അത്യന്തം ശക്തന്മാർ; വൃത്രഹത്യയിൽ നിങ്ങളുടെ കീർത്തി ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹേ മനുഷ്യനേതാക്കളേ, ഈ യജ്ഞത്തിൽ ബർഹിഷിൽ ഉടൻ ഇരുന്ന്, സുത സോമത്തിന്റെ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുവിൻ.
Mantra 6
प्र चर्षणिभ्यः पृतनाहवेषु प्र पृथिव्या रिरिचाथे दिवश्च । प्र सिन्धुभ्यः प्र गिरिभ्यो महित्वा प्रेन्द्राग्नी विश्वा भुवनात्यन्या ॥
യുദ്ധവിളികളിൽ ജനങ്ങൾക്കായി നിങ്ങൾ ഇരുവരും സഹായത്തോടെ നിറഞ്ഞൊഴുകുന്നു; ഭൂമിയെയും ദ്യാവിനെയും അതിക്രമിച്ച് ഒഴുകുന്നു. നദികളെയും പർവതങ്ങളെയും കടന്ന്—നിങ്ങളുടെ മഹത്വത്താൽ, ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, ഭവനത്തിന്റെ (ഉദ്ഭവലോകങ്ങളുടെ) മറ്റു സർവ്വ ലോകങ്ങളെയും നിങ്ങൾ അതിക്രമിക്കുന്നു.
Mantra 7
आ भरतं शिक्षतं वज्रबाहू अस्माँ इन्द्राग्नी अवतं शचीभिः । इमे नु ते रश्मयः सूर्यस्य येभिः सपित्वं पितरो न आसन् ॥
ഹേ വജ്രബാഹുക്കളേ, ഞങ്ങളിലേക്കു കൊണ്ടുവരുവിൻ, ഞങ്ങളെ ശിക്ഷിപ്പിക്കുവിൻ; ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ, നിങ്ങളുടെ ശചീകളാൽ (ഫലപ്രദമായ ശക്തികളാൽ) ഞങ്ങളെ കാക്കുവിൻ. ഇവ സൂര്യന്റെ അതേ കിരണങ്ങളാണ്; അവയാൽ നമ്മുടെ പിതാക്കന്മാർ ദൈവത്തോടു ഒരേ വംശബന്ധത്തിൽ ചേർന്നു.
Mantra 8
पुरंदरा शिक्षतं वज्रहस्तास्माँ इन्द्राग्नी अवतं भरेषु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ഹേ പുരന്ദരന്മാരേ, ഹേ വജ്രഹസ്തന്മാരേ, ഞങ്ങളെ ശിക്ഷിപ്പിൻ; ഹേ ഇന്ദ്ര-അഗ്നീ, പോരാട്ടത്തിന്റെ സഹിക്കാവുന്ന ഭാരങ്ങളിൽ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊള്ളിൻ. മിത്രനും വരുണനും ഞങ്ങളെ മഹത്താക്കട്ടെ; അദിതി, ഒഴുകുന്ന സിന്ധു, പൃഥിവി, ദ്യൗ (ആകാശം) എന്നിവ ഞങ്ങളെ വർദ്ധിപ്പിച്ച് ധരിക്കട്ടെ.
Indrāgnī means Indra and Agni praised together as one paired divinity—Indra as the victorious force and Agni as the sacrificial fire who carries offerings.
It asks them to come to the sacrifice, sit on the sacred grass, enjoy the pressed Soma, distribute riches fairly, and protect the worshiper in conflicts and heavy trials.
The closing expands the blessing: after invoking Indrāgnī for active help, the poet asks the wider sustaining powers of order and creation to increase and uphold the worshiper.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.