Opening the text

Sukta 1.108
Indra-Agni (dual)
આ સૂક્તમાં ઇન્દ્ર અને અગ્નિ—આ દ્વય દેવશક્તિઓને—તેમના તેજસ્વી રથ પર એકસાથે આવવા અને તાજું પિષાયેલ સોમરસ પાન કરવા આમંત્રિત કરવામાં આવે છે. તેઓ જ્યાં જ્યાં આનંદથી નિવાસ કરે છે—ગૃહમાં, પવિત્ર વાણી/બ્રહ્મનમાં, અથવા રાજસ સત્તા-પરાક્રમમાં—ત્યાંથી વારંવાર બોલાવીને વિનંતી થાય છે કે તેઓ વિજય, ગાયો/ધન અને સર્વાંગી સમૃદ્ધિ પ્રદાન કરે. અંતિમ આશીર્વાદમાં પ્રાર્થના અન્ય પોષક દેવતાઓ અને વિશ્વધારક આધારોથી પણ વિસ્તરે છે—મિત્ર-વરુણ, અદિતિ, સિંધુ, પૃથ્વી અને દ્યૌ (આકાશ).
Mantra 1
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, તમારો અતિ ચિત્ર (પ્રકાશમય) રથ, જે સર્વ ભુવનને નિહાળે છે—તે જ રથથી આવો; એક જ રથમાં સાથે ઊભા રહી આવો; પછી સુત (પિરસાયેલ) સોમનું પાન કરો.
Mantra 2
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
જેટલું વિશાળ આ સર્વ વિશ્વ-ભુવન છે—વિસ્તારમાં વ્યાપક, પરિઘમાં વિશાળ, અને ગહન—એટલો જ વિશાળ આ સોમ પાન માટે હોય; હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, તમારાં બન્નેના મન માટે પૂરતો, તત્કાળ (સુલભ) હોય.
Mantra 3
चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥
હે ઇન્દ્ર–અગ્નિ! તમે બંનેએ સીધી અને એકતાભરી ગતિથી ખરેખર કલ્યાણકારી શુભ કાર્ય રચ્યું છે; હે વૃત્રહનૌ, તમે દૃઢપણે સ્થિર રહો છો. હે ઇન્દ્ર–અગ્નિ, સધ્ર્યંચ (સમાન પ્રેરણા)માં સાથે બેઠા, સોમના વૃષણ (વૃષભ-બળ)થી પુષ્ટ બનો; હે બે વીરૌ, વધુ બળવાન થાઓ.
Mantra 4
समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥
જ્યારે અગ્નિઓ પ્રજ્વલિત થાય છે, ત્યારે (આહ્વાનને) ઓળખીને નજીક આવો; સુવ્યવસ્થિત સ્રુચાઓથી પાથરાયેલું બર્હિષ્ (આસન) વિસ્તરાવવામાં આવે છે. ચારે તરફ પરિષિક્ત થયેલા તીવ્ર સોમોથી, હે ઇન્દ્ર–અગ્નિ, સૌમનસ્ય—હર્ષભરી મન-એકતા માટે—અહીં આવો.
Mantra 5
यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર–અગ્નિ! તમે જે જે વીર્યકર્મો સિદ્ધ કર્યા છે, જે જે રૂપો અને જે જે વૃષણ્ય (વૃષભ-બળ) છે; અને તમારી જે પ્રાચીન, શિવ (કલ્યાણકારી) સખ્યતાઓ છે—તે બધાં બળોથી સુત (પિરસાયેલ) સોમ પીઓ.
Mantra 6
यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
જ્યારે, તમને પસંદ કરીને, મેં પ્રથમ ઘોષણા કરી: ‘આ સોમ અમારે માટે આહ્વાનનીય છે; શત્રુસ્વરૂપ અસુરશક્તિઓ તેને અમારાથી વિમુખ ન કરે’—તે સત્ય શ્રદ્ધા તરફ અહીં આવો; પછી પિષિત (સુત) સોમનું પાન કરો.
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, જો તમે તમારા જ ગૃહમાં આનંદ કરો, અથવા બ્રહ્મણિ (પ્રેરિત સ્તુતિ-વાણી)માં, અથવા રાજસત્તામાં—હે યજત્રો! ત્યાંથી વળી, હે બે વૃષણો (બળવાનાઓ), અહીં અમારી પાસે આવો; પછી પિષિત (સુત) સોમનું પાન કરો.
Mantra 8
यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ, જો તમે યદુઓમાં, તુર્વશોમાં, દ્રુહ્યુઓમાં, અનુઓમાં, પૂરુઓમાં સ્થિત હો—તો ત્યાંથી વળી, હે બે વૃષણો (બળવાનાઓ), અહીં આવો; અને પિષિત (સુત) સોમનું પાન કરો.
Mantra 9
यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ! જો તમે પૃથ્વીના અધમ લોકમાં, મધ્ય લોકમાં, અથવા પરમ લોકમાં પણ સ્થિત હો, તો ત્યાંથી હે બે વીર (વૃષણા) સર્વ તરફથી અહીં આવો; અને સુત (પિરસાયેલ) સોમનું પાન કરો.
Mantra 10
यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ! જો તમે પૃથ્વીના પરમ લોકમાં, મધ્ય લોકમાં, અથવા અધમ લોકમાં પણ સ્થિત હો, તો ત્યાંથી હે બે વીર (વૃષણા) સર્વ તરફથી અહીં આવો; અને સુત (પિરસાયેલ) સોમનું પાન કરો.
Mantra 11
यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ! જો તમે દ્યુલોકમાં ઊભા હો, અથવા પૃથ્વી પર, અથવા પર્વતોમાં, ઔષધિઓમાં, જળોમાં—તો ત્યાંથી હે બે વીર (વૃષણા) સર્વ તરફથી અહીં આવો; અને સુત (પિરસાયેલ) સોમનું પાન કરો.
Mantra 12
यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ! જો તમે સૂર્યના ઉદય સમયે, દ્યૌના મધ્યમાં, પોતાની સ્વધા-શક્તિથી આનંદિત થાઓ, તો ત્યાંથી હે બે વીર વૃષણાઓ! ચારે તરફથી આવી પહોંચો; અને પિચડાયેલો (સુત) સોમ પીઓ.
Mantra 13
एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
એ રીતે, હે ઇન્દ્ર-અગ્નિ! સુત સોમ પીધેલા તમે, અમારે માટે સર્વ રીતે ધનો—સમસ્ત સમૃદ્ધિઓ—જીતો. અને મિત્ર-વરুণ અમને વિસ્તારે; અદિતિ, વહેતો સિંધુ, પૃથ્વી તથા દ્યૌ અમને ધારણ કરે અને વધારતા રહે.
They are praised as a paired power: Indra brings victorious strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings. Together they make the ritual effective and prosperity-giving.
In Soma rites, inviting the gods to drink Soma means inviting their presence and power into the sacrifice. It signals that the offering is accepted and that blessings can flow to the worshippers.
The hymn ends by widening the blessing beyond Indra–Agni alone. These names represent cosmic order, protection, abundance, and the stable supports of life, sealing the prayer with universal well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.