Sukta 108
Sukta 1.108
Indra-Agni (dual)
ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଯୁଗଳ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଏକାସାଥି ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ରଥରେ ଆସି, ନବନିଷ୍ପିଷ୍ଟ ସୋମରସ ପାନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ସେମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକ/କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି—ଗୃହରେ, ପବିତ୍ର ବାଣୀ (ବ୍ରହ୍ମନ୍) ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ରାଜଶକ୍ତିରେ—ସେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ଡାକାଯାଏ, ଯେଣୁ ସେମାନେ ବିଜୟ, ଗୋଧନ/ଧନ ଏବଂ ସର୍ବତୋମୁଖୀ ସମୃଦ୍ଧି ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଶେଷ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଅନ୍ୟ ପୋଷକ ଦେବତା ଓ ବିଶ୍ୱଧାରକ ଆଧାରମାନଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରାଯାଏ—ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଅଦିତି, ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟାଉ (ଆକାଶ)।
Mantras
Mantra 1
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ତୁମମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିତ୍ର (ପ୍ରକାଶମୟ) ରଥ ସମସ୍ତ ଭୁବନକୁ ଦେଖେ—ସେହି ରଥରେ ଆସ; ଏକେ ରଥରେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଆସ; ତାପରେ ସୁତ (ନିଷ୍ପିଡିତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 2
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ-ଭୁବନ ଯେତେ ବିଶାଳ—ବିସ୍ତାରରେ ବ୍ୟାପକ, ପରିମାଣରେ ବିଶାଳ, ଏବଂ ଗଭୀର—ସେତେଇ ବିଶାଳ ଏହି ସୋମ ପାନ ପାଇଁ ହେଉ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଉଭୟଙ୍କ ମନ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଶୀଘ୍ର (ସୁଲଭ) ହେଉ।
Mantra 3
चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନି! ସିଧା ଓ ଏକତ୍ର ଗତିରେ ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ସତ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳକର ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିଛ; ହେ ବୃତ୍ରହନୌ, ତୁମେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିର ଅଛ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନି, ସଧ୍ର୍ୟଞ୍ଚ (ସମ ପ୍ରେରଣା)ରେ ସହବସି, ସୋମର ବୃଷଣ (ବୃଷଭ-ବଳ)ଦ୍ୱାରା ପୁଷ୍ଟ ହେଅ; ହେ ଦୁଇ ବୀର, ଅଧିକ ବଳବାନ ହେଅ।
Mantra 4
समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥
ଯେତେବେଳେ ଅଗ୍ନିମାନେ ପ୍ରଜ୍ୱଲିତ ହୁଅନ୍ତି, (ଆହ୍ୱାନକୁ) ଚିହ୍ନି ନିକଟକୁ ଆସ; ସୁନିୟୋଜିତ ସ୍ରୁଚାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଥାରିତ ବର୍ହିଷ୍ (ଆସନ) ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ। ଚାରିଦିଗରେ ପରିଷିକ୍ତ ତୀବ୍ର ସୋମମାନଙ୍କ ସହ, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନି, ସୌମନସ୍ୟ—ଆନନ୍ଦମୟ ମନ-ଏକତା ପାଇଁ—ଏଠାକୁ ଆସ।
Mantra 5
यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର–ଅଗ୍ନି! ତୁମେ ଯେଯେ ବୀର୍ୟକର୍ମ ସାଧିଛ, ଯେଯେ ରୂପ ଓ ଯେଯେ ବୃଷଣ୍ୟ (ବୃଷଭ-ବଳ) ଅଛି; ଏବଂ ତୁମର ଯେ ପ୍ରାଚୀନ, ଶିବ (ମଙ୍ଗଳକର) ସଖ୍ୟତାମାନେ ଅଛନ୍ତି—ସେସବୁ ବଳରେ ସୁତ (ପିଡ଼ିତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 6
यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ଯେତେବେଳେ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ବରି ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଏହିପରି ଘୋଷଣା କଲି: ‘ଏହି ସୋମ ଆମ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନନୀୟ; ବିରୋଧୀ ଅସୁର-ଶକ୍ତିମାନେ ଏହାକୁ ଆମଠାରୁ ବିମୁଖ କରିବେ ନାହିଁ’—ସେହି ସତ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଖକୁ ଏଠାକୁ ଆସ; ତାପରେ ପିଷିତ (ସୁତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି, ଯଦି ତୁମେ ନିଜ ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦ କର, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଣି (ପ୍ରେରିତ ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ)ରେ, କିମ୍ବା ରାଜଶକ୍ତିରେ—ହେ ଯଜତ୍ରମାନେ! ସେଠାରୁ ଘୁରି, ହେ ଦୁଇ ବୃଷଣ (ବଳବାନ) ଜନ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ତାପରେ ପିଷିତ (ସୁତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 8
यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି, ଯଦି ତୁମେ ଯଦୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତୁର୍ବଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ରୁହ୍ୟୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଅନୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ପୂରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ—ତେବେ ସେଠାରୁ ଘୁରି, ହେ ଦୁଇ ବୃଷଣ (ବଳବାନ) ଜନ, ଆମ ପାଖକୁ ଆସ; ଏବଂ ପିଷିତ (ସୁତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 9
यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ! ଯଦି ତୁମେ ପୃଥିବୀର ଅବମ (ନିମ୍ନ) ଲୋକରେ, ମଧ୍ୟମ ଲୋକରେ, କିମ୍ବା ପରମ (ଉଚ୍ଚ) ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛ, ତେବେ ସେଠାରୁ ହିଁ, ହେ ଦୁଇ ବୃଷଣା (ବୀରଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଚାରିଦିଗରୁ ଘୁରି ଏଠାକୁ ଆସ; ଏବଂ ସୁତ (ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 10
यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ! ଯଦି ତୁମେ ପୃଥିବୀର ପରମ (ଉଚ୍ଚ) ଲୋକରେ, ମଧ୍ୟମ ଲୋକରେ, କିମ୍ବା ଅବମ (ନିମ୍ନ) ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛ, ତେବେ ସେଠାରୁ ହିଁ, ହେ ଦୁଇ ବୃଷଣା (ବୀରଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଚାରିଦିଗରୁ ଘୁରି ଏଠାକୁ ଆସ; ଏବଂ ସୁତ (ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 11
यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ! ଯଦି ତୁମେ ଦିବି (ସ୍ୱର୍ଗ)ରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ, କିମ୍ବା ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଔଷଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଅପ୍ସୁ (ଜଳମାନଙ୍କ) ମଧ୍ୟରେ—ତେବେ ସେଠାରୁ ହିଁ, ହେ ଦୁଇ ବୃଷଣା (ବୀରଶକ୍ତିଶାଳୀ), ଚାରିଦିଗରୁ ଘୁରି ଏଠାକୁ ଆସ; ଏବଂ ସୁତ (ନିଚୋଡ଼ା) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 12
यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି! ଯଦି ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଦୟକାଳେ, ଦ୍ୟୌର ମଧ୍ୟାକାଶରେ, ନିଜ ସ୍ୱଧା-ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ, ତେବେ ସେଠାରୁ ହେ ଦୁଇ ବଳବାନ ବୃଷଣ! ଚାରିଦିଗରୁ ଘୁରି ଏଠାକୁ ଆସ; ଏବଂ ପିଷି ନିଷ୍କାଶିତ (ସୁତ) ସୋମ ପାନ କର।
Mantra 13
एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ଏହିପରି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି! ସୁତ ସୋମ ପାନ କରିଥିବା ତୁମେ, ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧନ—ସମଗ୍ର ସମୃଦ୍ଧି—ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜୟ କର। ଏବଂ ମିତ୍ର-ବରୁଣ ଆମକୁ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ; ଅଦିତି, ପ୍ରବାହମାନ ସିନ୍ଧୁ, ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୌ ଆମକୁ ଧାରଣ କରି ବୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
They are praised as a paired power: Indra brings victorious strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings. Together they make the ritual effective and prosperity-giving.
In Soma rites, inviting the gods to drink Soma means inviting their presence and power into the sacrifice. It signals that the offering is accepted and that blessings can flow to the worshippers.
The hymn ends by widening the blessing beyond Indra–Agni alone. These names represent cosmic order, protection, abundance, and the stable supports of life, sealing the prayer with universal well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.