Sukta 108
Sukta 1.108
Indra-Agni (dual)
இந்த ஸூக்தம் இரட்டைப் பேராற்றல்களான இந்திரன்–அக்னியை அழைக்கிறது; அவர்கள் ஒளிவீசும் ரதத்தில் ஒன்றாக வந்து புதிதாகப் பிழிந்த சோமத்தை அருந்த வேண்டும். அவர்கள் மகிழும் எந்தத் தளமாக இருந்தாலும்—இல்லம், புனித வாக்கு/பிரஹ்மன், அல்லது அரச வலிமை—அங்கிருந்தே மீண்டும் மீண்டும் அழைக்கப்படுகிறார்கள்; அவர்கள் வெற்றி, மாட்டுச் செல்வம்/பொருள், மற்றும் அனைத்துத் திசைகளிலும் வளமை அளிக்க வேண்டுமென. இறுதி மங்களவாக்கில் வேண்டுதல் பிற பேணும் தெய்வங்களுக்கும் பிரபஞ்சத் தாங்குதளங்களுக்கும் விரிகிறது—மித்ர-வருண, அதிதி, சிந்து, பூமி மற்றும் த்யௌ (வானம்).
Mantras
Mantra 1
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ஓ இந்திரா, அக்னியே! உங்கள் மிகச் சிறந்த, ஒளிமிக்க ரதம் எல்லாப் புவனங்களையும் நோக்குகின்றது—அதன்மூலம் வாருங்கள்; ஒரே ரதத்தில் ஒன்றாக நின்று வாருங்கள்; பின்னர் பிழிந்த சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 2
यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥
இந்த முழு உலகம் எவ்வளவு—விரிவில் பெரிது, அளவில் பரந்து, ஆழமாய்—அவ்வளவே இந்த சோமம் அருந்துவதற்குப் பெரிதாக இருக்கட்டும்; ஓ இந்திராக்னீ, விரைவில் அது உங்கள் இருவரின் மனத்திற்குப் போதுமானதாக இருக்கட்டும்.
Mantra 3
चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥
வ்ருத்ரஹந்தர்களான இந்திர–அக்னியே! நீங்கள் இருவரும் நேரான, ஒன்றிணைந்த இயக்கத்தால் நிச்சயமாக மங்களமான நன்மையைச் செய்தீர்கள்; மேலும் உறுதியாக நிலைத்திருக்கிறீர்கள். இந்திர–அக்னியே, ர்ஜு-ப்ரேரணையில் (நேர்மையான உந்துதலில்) ஒன்றாக அமர்ந்து, சோமத்தின் வ்ருஷப-பலத்தால் வ்ருஷணர் (பராக்கிரமிகள்) ஆகி வலிமை பெறுங்கள்; இரு வீரர்களே, உறுதிபெறுங்கள்.
Mantra 4
समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥
அக்னிகள் எரியூட்டப்பட்டபோது, அழைப்பை அறிந்து அருகே வாருங்கள்; நன்கு வழிநடத்தப்பட்ட ஸ்ருசாக்களால் விரிக்கப்பட்ட பர்ஹி (ஆசனம்) பரப்பப்படுகிறது. கூர்மையான சோமரசங்கள் சுற்றிலும் பரிஷிக்தமாக (தெளிக்கப்பட்டு) இருக்க, இந்திர–அக்னியே, இங்கே வாருங்கள்—மகிழ்ந்த மனத்தின் சௌமனஸ்ய (ஒற்றுமையான நல்லிணக்கம்) பெறுவதற்காக.
Mantra 5
यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
இந்திர–அக்னியே! நீங்கள் செய்த சாதனைகளான வீர்யங்கள் (பராக்கிரமங்கள்), உங்கள் ரூபங்கள், மேலும் உங்கள் வ்ருஷ்ண்யங்கள் (வ்ருஷப-பலங்கள்); உங்களுக்குரிய பழமையான, சிவமான (கல்யாணமயமான) நட்புகள்—அவற்றினாலேயே நீங்கள் இருவரும் சுத (பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட) சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 6
यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
உங்களைத் தேர்ந்து கொண்டு நான் முதலில் இவ்வாறு உரைத்தேன்— ‘இந்த சோமம் எங்களுக்காக அழைக்கத்தக்கது; அசுர சக்திகள் இதை எங்களிடமிருந்து திருப்பிவிடாதிருப்பதாக’— அந்த உண்மையான ஸ்ரத்தையை நோக்கி இங்கு வாருங்கள்; பின்னர் பிழிந்த (ஸுத) சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 7
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
இந்திரா-அக்னியே, நீங்கள் உங்கள் இல்லத்தில் (துரோணே), அல்லது ப்ரஹ்மணி (ஊக்கமூட்டிய வாக்கு)யில், அல்லது ராஜன்-பாவம் (அரசாட்சித் திறன்) இல் மகிழ்வுறுகிறீர்களானால்— யஜத்ரர்களே! அங்கிருந்து, வृषணாவாகிய இருவரும், எங்களைச் சுற்றி வந்து சேருங்கள்; பின்னர் பிழிந்த (ஸுத) சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 8
यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
இந்திரா-அக்னியே, நீங்கள் யதுக்கள், துர்வசர்கள், த்ருஹ்யுக்கள், அனுக்கள், பூருக்கள் இவர்களிடையே இருப்பீரானால்— அங்கிருந்து, வृषணாவாகிய இருவரும், எங்களைச் சுற்றி வந்து சேருங்கள்; மேலும் பிழிந்த (ஸுத) சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 9
यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ஓ இந்திர–அக்னி, நீங்கள் இப்பூமியின் கீழ்நிலையிலோ, நடுநிலையிலோ, அல்லது உச்சநிலையிலோ இருப்பினும்—அங்கிருந்தே, ஓ இரு வृषணர் (வீரவல்லவர்கள்), சுற்றிவந்து இங்கே வாருங்கள்; பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட (ஸுத) சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 10
यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ஓ இந்திர–அக்னி, நீங்கள் இப்பூமியின் உச்சநிலையிலோ, நடுநிலையிலோ, அல்லது கீழ்நிலையிலோ இருப்பினும்—அங்கிருந்தே, ஓ இரு வृषணர் (வீரவல்லவர்கள்), சுற்றிவந்து இங்கே வாருங்கள்; பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 11
यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ஓ இந்திர–அக்னி, நீங்கள் விண்ணிலோ, அல்லது பூமியிலோ, அல்லது மலைகளிலோ, மூலிகைகளிலோ, நீர்களிலோ நிற்பினும்—அங்கிருந்தே, ஓ இரு வृषணர் (வீரவல்லவர்கள்), சுற்றிவந்து இங்கே வாருங்கள்; பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 12
यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥
ஓ இந்திர–அக்னி, சூரியன் உதயத்தில், வானத்தின் நடுவில், நீங்கள் உங்கள் ஸ்வதா (உள்ளார்ந்த சக்தி)யால் மகிழ்கிறீர்கள் என்றால்—அங்கிருந்து, ஓ இரு வ்ருஷணர் (வல்லமைமிக்கோர்), சுற்றிவந்து இங்கே வாருங்கள்; பிழிந்தெடுக்கப்பட்ட சுத சோமத்தை அருந்துங்கள்.
Mantra 13
एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
இவ்வாறு, ஓ இந்திர–அக்னி, சுத சோமத்தை அருந்தியவர்களே, எங்களுக்காக எல்லா செல்வங்களையும்—அனைத்து நிறைவுகளையும்—முழுமையாக வென்று அளியுங்கள். மேலும் மித்ரன், வருணன் எங்களைப் பெருக்கட்டும்; அதிதி, ஓடும் சிந்து, ப்ருதிவி (பூமி) மற்றும் த்யௌ (வானம்) எங்களைத் தாங்கி வளர்க்கட்டும்.
Inside Sukta 108
How it unfolds
- Where it opens
A vivid summons: Indra and Agni are invited on their most radiant chariot that beholds all realms, to arrive together and drink Soma.
- Development
The hymn broadens the call—wherever they may be delighting (home, brahman, or royal power), they are urged to turn toward the sacrificer; the refrain-like Soma invitation reinforces ritual immediacy.
- Climax
After the deities are envisioned as having drunk Soma, the poet asks them to ‘win’ (saṃ-jay) all riches and plenitudes for the worshippers—victory translated into tangible prosperity.
- Where it settles
A final, stabilizing benediction invokes Mitra-Varuṇa, Aditi, Sindhu, Earth and Heaven to enlarge and uphold the community, sealing the rite with cosmic support.
The deity: Indra–Agni
- In the VedaIndra and Agni are invoked as a paired presence: the warrior-lord of might (Indra) and the priestly fire that carries offerings (Agni). Together they are asked to come on a brilliant chariot that “surveys the worlds,” to take their seat at the rite, and to drink Soma as the sign of their active participation.
- Cosmic functionIndra embodies victorious force that breaks obstacles and secures goods; Agni embodies the sacrificial channel that links humans and gods. As a dual, they unite power and ritual order—winning prosperity through rightly kindled worship and decisive strength.
- Inner significanceIndra–Agni symbolizes the union of will/heroic energy (indra) with disciplined aspiration and transformative fire (agni). In practice, it points to aligning inner vigor with sacred intention so that effort becomes effective and fruitful.
The seer
- Parucchepa Daivodāsi (traditional attribution; some verses/recension notes treat the rishi as uncertain)Daivodāsa line (connected in tradition with the Bharadvāja/Āṅgirasa milieu of early Mandala 1); exact gotra uncertain · Remembered as an early seer-poet associated with Indra-related praise and with the Daivodāsa tradition of royal-protective hymns; his verses often combine martial victory with sacrificial invitation.
Famous verses
"citratamo ratho vām ... viśvāni bhuvanāni caṣṭe"
यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥"viśvāsmabhyaṃ saṃ jayataṃ dhanāni"
Attributes of the deity
- Dual invocation (dvandva) uniting might and sacrifice
- Radiant, world-surveying chariot imagery
- Soma-drinkers who empower the rite
- Bestowers of victory (jaya) and riches (dhana)
- Respond to brahman (inspired speech) and to royal power (rājan)
- Protective, strengthening, and prosperity-giving
Also by this seer
- Traditional association with several Indra/Indra-Agni hymns in the early Mandala 1 Indra cycle (attribution varies by śākhā and anukramaṇī).
- Linked in later Vedic memory to the Daivodāsa heritage that supports kingship and protection through yajña and brahman (inspired formulation).
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindle Agni (āhavanīya), establishing the sacrificial seat for the dual deities.
- Press Soma (savana), filter and ready it for offering and divine drinking.
- Recite Indrāgnī-stotra/invocation: call them to come together on one chariot and take their place at the rite.
- Offer Soma with accompanying oblations into the fire, affirming their delight in brahman (sacred utterance) and in the rite.
- Conclude with a victory-and-wealth petition, then extend benediction to allied cosmic supporters (Mitra-Varuṇa, Aditi, Sindhu, Earth, Heaven).
Offerings
- Pressed Soma (suta soma)
- Ghee/clarified butter (ājya) as fire oblation
- Optional cakes or cooked offerings in associated rites (context-dependent)
Frequently Asked Questions
They are praised as a paired power: Indra brings victorious strength, and Agni brings the sacrificial fire that carries offerings. Together they make the ritual effective and prosperity-giving.
In Soma rites, inviting the gods to drink Soma means inviting their presence and power into the sacrifice. It signals that the offering is accepted and that blessings can flow to the worshippers.
The hymn ends by widening the blessing beyond Indra–Agni alone. These names represent cosmic order, protection, abundance, and the stable supports of life, sealing the prayer with universal well-being.
Ask anything about Sukta 108 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
