Rig Veda 1.108.5: Mandala 1, Sukta 108, Mantra 5

Sukta 1.108

Rishi: Parucchepa Daivodāsi (traditionally)

Devata: Indrāgnī

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.108.5

Transliteration

yā́nīndrāgnī cakrathúr vīryā́ṇi yā́ni rūpā́ṇy utá vṛ́ṣṇyāni | yā́ vāṃ pratnā́ni sakhyā́ śivā́ni tébhiḥ sómasya pibatam sutásya ||

Translation

ഹേ ഇന്ദ്ര–അഗ്നീ! നിങ്ങൾ നിർവഹിച്ച ഏതു ഏതു വീര്യപ്രവൃത്തികളോ, ഏതു ഏതു രൂപങ്ങളോ, ഏതു ഏതു വൃഷണ്യ (വൃഷഭ-ബലം)ങ്ങളോ; കൂടാതെ നിങ്ങളുടെ പ്രാചീനമായ, ശിവ (മംഗളകരമായ) സഖ്യതകളോ—അവയൊക്കെയുടെ ബലത്തോടെ സുത (പിഴിഞ്ഞ) സോമം പാനം ചെയ്യുവിൻ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यानि: which (things), whatever
• यानि: कर्म (चक्रथुः इत्यस्य) / सम्बन्धः (रूपाणि, वृष्ण्यानि इत्यादीनाम्)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• इन्द्राग्नी: O Indra and Agni
• इन्द्राग्नी: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + अग्नि (समासः: द्वन्द्व)

• चक्रथुः: you two have done/made
• चक्रथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• वीर्याणि: heroic powers/deeds
• वीर्याणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)

• यानि: which
• यानि: कर्म (अध्याहृतम्: चक्रथुः) / सम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• रूपाणि: forms, manifestations
• रूपाणि: कर्म
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: समुच्चय/अन्वय
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात/अव्यय)

• वृष्ण्यानि: manly strengths, vigorous powers
• वृष्ण्यानि: कर्म
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: वृष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘वृषन्’ से व्युत्पन्न, बल/वीर्य-सम्बन्धि)

• या: which (feminine: those)
• या: कर्म (पिबतम् इत्यस्य; ‘तानि/ताभिः’ इत्यर्थे स्त्रीलिङ्ग-सम्बन्धः: सख्याः)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (sarvanāma-prātipadika)

• वाम्: of you two / your
• वाम्: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (द्वितीय-पुरुष सर्वनाम)

• प्रत्नानि: ancient, former
• प्रत्नानि: विशेषण/कर्म (सख्यानि इत्यर्थे)
• Type: Adjective (substantivized)
• Root: प्रत्न (प्रातिपदिक)

• सख्या: friendships, alliances
• सख्या: कर्म (तेभिः इत्यस्य पूर्वपदम्; येन साधनेन) / सम्बन्धः
• Type: Noun
• Root: सख्य (प्रातिपदिक)

• शिवानि: auspicious, gracious
• शिवानि: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• तेभिः: with those (by means of those)
• तेभिः: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• पिबतम्: drink (you two)
• पिबतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• सुतस्य: of the pressed (Soma)
• सुतस्य: सम्बन्ध (genitive) / विशेषण
• Type: Participle (as noun/adjective)
• Root: सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सु ‘to press’ → सुत ‘pressed’)