Adhyaya 77

Verse 1

वैशंपायन उवाच । प्रभवत्ययमाकाशे नित्यं द्विजवर प्रभो । कोऽयं को वा प्रभावोस्य कुत्र जातो घृणीश्वरः

വൈശംപായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രഭോ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! ഈ സത്ത്വം ആകാശത്തിൽ നിത്യം പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇദ്ദേഹം ആര്? ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാവം എന്ത്? കിരണങ്ങളുടെ അധിപൻ (സൂര്യൻ) എവിടെ ജനിച്ചു?

Verse 2

किं करोति हि कार्यं वै यतो रश्मिमयो भृशम् । देवैर्मुनिवरैस्सिद्धैश्चारणैर्दैत्यराक्षसैः

അവൻ ഏത് കര്‍മ്മം ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ അവൻ കിരണമയനായി അത്യന്തം തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു—ദേവന്മാർ, മുനിശ്രേഷ്ഠർ, സിദ്ധർ, ചാരണർ, ദൈത്യ-രാക്ഷസന്മാർ പോലും അവനെ ആദരിക്കുന്നു?

Verse 3

निखिलैर्मानुषैः पूज्यः सदैव ब्राह्मणादिभिः । व्यास उवाच । परमं ब्रह्मणस्तेजो ब्रह्मदेहाद्विनिस्सृतम्

അവൻ സർവ്വ മനുഷ്യരാലും എപ്പോഴും പൂജ്യൻ; ബ്രാഹ്മണാദികളാൽ നിത്യവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—“ബ്രഹ്മന്റെ പരമ തേജസ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു പ്രസ്ഫുരിച്ചതായി…”

Verse 4

साक्षाद्ब्रह्ममयं विद्धि धर्मकामार्थमोक्षदम् । मयूखैर्निर्मलैः कूटमतिचंडं सुदुःसहम्

ഇത് സാക്ഷാൽ ബ്രഹ്മമയമാണെന്ന് അറിക; ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവ നൽകുന്നതാണ്. ഇതിന്റെ നിർമല കിരണങ്ങൾ കൂറ്റബുദ്ധിയുടെ ഉഗ്രവും ഹഠവുമായ അസഹ്യബലത്തെ അടക്കുന്നു.

Verse 5

दृष्ट्वा प्रदुद्रुवुर्लोकाः करैश्चंडैः प्रपीडिताः । ततश्च सागराः सर्वे वरनद्यो नदादयः

ഇതു കണ്ടു ജനങ്ങൾ എല്ലാദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോയി, ഉഗ്രഹസ്തങ്ങളാൽ പീഡിതരായി. തുടർന്ന് എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളും, ശ്രേഷ്ഠ നദികളും, ഒഴുക്കുകളും മുതലായവയും കലങ്ങിപ്പോയി.

Verse 6

शुष्यंति जंतवस्तत्र म्रियंते चातुरा जनाः । अथ शक्रादयो देवा ब्रह्माणं समुपागताः

അവിടെ ജീവികൾ വാടിത്തുടങ്ങി; ചതുരർ (സമർത്ഥർ) പോലും മരിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. അപ്പോൾ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു.

Verse 7

इममर्थं तदा प्रोचुर्देवांश्च विधिरब्रवीत् । आदिर्ब्रह्मतनोर्देवाः सत्त्वगो जनकः प्रभुः

അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഈ കാര്യം അറിയിച്ചു; വിധാതാവ് (ബ്രഹ്മാവ്) ദേവന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ ദേവന്മാരേ! ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നു ആദിപ്രഭു, സത്ത്വഗുണസ്ഥനായ ജനകൻ പ്രത്യക്ഷനായി।”

Verse 8

अयं रजोमयः साक्षात्सुधांशुस्तनुमध्यगः । एताभ्यां पालिता लोकास्त्रैलोक्ये सचराचराः

ഇത് സാക്ഷാൽ രജോഗുണമയമാണ്; സുധാംശുവായ ചന്ദ്രൻ ദേഹത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് വസിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടിനാൽ ത്രിലോകത്തിലെ ചരാചര സർവ്വലോകങ്ങളും പരിപാലിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 9

दिव्योपपादका देवा ये वात्रैव जरायुजाः । अंडजाः स्वेदजाश्चैव ये वात्रैवोद्भिज्जादयः

ദിവ്യോത്ഭവമായ ദേവന്മാരും, ഇവിടെ തന്നെയുള്ള ജരായുജരും; അണ്ഡജരും സ്വേദജരും; കൂടാതെ ഉദ്ഭിജ്ജങ്ങൾ (സസ്യാദികൾ) — ഇവരൊക്കെയും ഇതേ ലോകത്തിൽ തന്നെയുണ്ട്.

Verse 10

सूर्यस्यास्य प्रभावं तु वक्तुमेव न शक्नुमः । अनेन रक्षिता लोका जनिताः पालिता ध्रुवम्

ഈ സൂര്യന്റെ പ്രഭാവം പറയാൻ പോലും ഞങ്ങൾക്ക് കഴിയില്ല. അവനാൽ തന്നെയാണ് ലോകങ്ങൾ നിശ്ചയമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ജനിക്കപ്പെടുകയും പരിപാലിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നത്.

Verse 11

अस्यैव सदृशो नास्ति सर्वेषां परिरक्षणात् । यं च दृष्ट्वाप्युषःकाले पापराशिः प्रलीयते

എല്ലാവരെയും പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിന് സമം ഒന്നുമില്ല. ഉഷസ്സുകാലത്ത് ഇതിനെ വെറും ദർശിച്ചാലും പാപങ്ങളുടെ കൂമ്പാരം ലയിച്ചുപോകുന്നു.

Verse 12

तमाराध्य जना मोक्षं साधयंति द्विजातयः । संध्योपासनकाले तु विप्रा ब्रह्मविदः किल

അവനെ ആരാധിച്ചാൽ ദ്വിജന്മാർ മോക്ഷം നേടുന്നു. സംധ്യോപാസന സമയത്ത് വിപ്രന്മാർ നിശ്ചയമായി ബ്രഹ്മവിദർ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 13

उद्बाहवो भवंत्येव ते च देवप्रपूजिताः । अस्यैव मंडलस्थां च देवीं संध्यास्वरूपिणीं

നിശ്ചയമായും ഇവ ‘ഉദ്ബാഹ’കളായി മാറുന്നു; ദേവന്മാരും ഇവയെ പൂജിക്കുന്നു. ഈ തന്നെയുള്ള മണ്ഡലത്തിനകത്ത് സന്ധ്യാസ്വരൂപിണിയായ ദേവി അധിവസിക്കുന്നു.

Verse 14

समुपास्य द्विजास्सर्वे लभंते स्वर्गमोक्षकौ । धरायां पतितोच्छिष्टाः पूतास्ते चास्य रश्मिभिः

അവനെ സമുപാസനം ചെയ്താൽ എല്ലാ ദ്വിജരും സ്വർഗവും മോക്ഷവും—ഇരണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ വീണ ഉച്ഛിഷ്ടവും അവന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ശുദ്ധമാകുന്നു.

Verse 15

संध्योपासनमात्रेण कल्मषात्पूततां व्रजेत् । दृष्ट्वा चांडालकं गोघ्नं पतितं कुष्ठसंगतम्

സന്ധ്യോപാസനം മാത്രം ചെയ്താൽ കല്മഷത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു. ചാണ്ഡാലൻ, ഗോഹന്ത, പതിതൻ അല്ലെങ്കിൽ കുഷ്ഠരോഗി എന്നിവരെ കണ്ടാലും ആ ശുദ്ധി നഷ്ടമാകില്ല.

Verse 16

महापातकसंकीर्णमुपपातकसंवृतम् । पश्यंति ये नरास्सूरं ते पूता गुरुकिल्बिषात्

മഹാപാതകങ്ങളാൽ മലിനരായി ഉപപാതകങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടവരായാലും, സൂര്യനെ ദർശിക്കുന്ന നരന്മാർ ഗുരുകില്ബിഷത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധരാകുന്നു.

Verse 17

अस्योपासनमात्रेण सर्वरोगात्प्रमुच्यते । नांधत्वं न च दारिद्र्यं दुःखं न च शोच्यताम्

ഇതിന്റെ ഉപാസനം മാത്രം ചെയ്താൽ എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കുന്നു. അന്ധതയില്ല, ദാരിദ്ര്യമില്ല, ദുഃഖവും ഇല്ല—അതുകൊണ്ട് വിലപിക്കേണ്ടതില്ല.

Verse 18

लभते च इहामुत्र समुपास्य विरोचनम् । अदृष्टा नैव लोकैश्च देवा हरिहरादयः

വിരോചനനെ വിധിപൂർവ്വം ഉപാസിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു; ഹരി-ഹരാദി ദേവന്മാർ ജനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യക്ഷമായി ദൃശ്യമല്ലല്ലോ.

Verse 19

ध्यानरूपप्रगम्यास्ते दृष्टो देवो ह्ययं स्मृतः । देवा ऊचुः । अस्तु प्रसादनाराध्यश्चास्तूपासनपूजनम्

നിങ്ങൾ ധ്യാനരൂപത്തിലൂടെ പ്രാപ്യനാകുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഈ ദേവൻ ധ്യാനദർശനത്താൽ ‘ദർശിതൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—“തഥാസ്തു; പ്രസാദം നൽകുന്നതിനായി അവനെയേ ആരാധിക്കട്ടെ; ഉപാസനയും പൂജയും വിധിക്കപ്പെടട്ടെ.”

Verse 20

अस्यैव दर्शनं ब्रह्मन्प्रलयानलसंमितम् । सर्वे नरादयस्सत्वा मृतावस्थां गता भुवि

ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ഇതിന്റെ ദർശനം മാത്രമേ പ്രളയാഗ്നിയോട് സമം; മനുഷ്യാദികളായ എല്ലാ ജീവികളും ഭൂമിയിൽ മരണമെന്നപോലെ അവസ്ഥയിൽ വീണുകിടക്കുന്നു.

Verse 21

अस्य तेजःप्रभावेण प्रणष्टास्सागरादयः । न समर्था वयं सोढुं कथमन्ये पृथग्जनाः

ഇവന്റെ തേജസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ സമുദ്രാദികളും നശിച്ചു; ഞങ്ങൾക്കത് സഹിക്കാനാവില്ല—പിന്നെ മറ്റു സാധാരണ ജനങ്ങൾ എങ്ങനെ സഹിക്കും?

Verse 22

तस्मात्तवप्रसादाच्च पूजयामो यथा रविम् । यजंति च नरा भक्त्या तदुपायो विधीयताम्

അതുകൊണ്ട് നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ സൂര്യനെപ്പോലെ പൂജിക്കുന്നു; ജനങ്ങളും ഭക്തിയോടെ യജിക്കുന്നു—അതിന്റെ യഥോചിത ഉപായം (വിധി) നിർദ്ദേശിക്കണമേ.

Verse 23

देवानां वचनं श्रुत्वा गतो ब्रह्मखगेश्वरम् । गत्वा स्तोतुं समारेभे सर्वलोकहिताय वै

ദേവന്മാരുടെ വചനം ശ്രവിച്ച് അദ്ദേഹം ബ്രഹ്മാ—ഖഗരാജാധിപൻ—അരികേ ചെന്നു. അവിടെ എത്തി സർവ്വലോകഹിതാർത്ഥം സ്തുതി ആരംഭിച്ചു.

Verse 24

देवत्वं सर्वलोकस्य चक्षुर्भूतो निरामयः । ब्रह्मरूपधरः साक्षाद्दुष्प्रेक्ष्यः प्रलयानलः

നീ സർവ്വലോകത്തിന്റെ ദേവത്വം—വിശ്വത്തിന്റെ കണ്ണ്, നിരാമയൻ. നീ സാക്ഷാൽ ബ്രഹ്മരൂപധാരി; പ്രളയാഗ്നിപോലെ ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യൻ.

Verse 25

सर्वदेवस्थितस्त्वं हि सदा वायुसखस्तनौ । अन्नादिपाचनं त्वत्तो जीवनं च भवेद्ध्रुवम्

നീ സർവ്വദേവസ്ഥിതൻ; ദേഹത്തിൽ സദാ പ്രാണവായുവിന്റെ സഖാവാണ്. അന്നാദികളുടെ പാചനം നിന്നിൽ നിന്നാണ്; ജീവധാരണയും നിശ്ചയമായി നിന്നാൽ തന്നേ.

Verse 26

उत्पत्तिप्रलयौ देव त्वमेको भुवनेश्वरः । त्वदृते सर्वलोकानां दिनैकं नास्ति जीवनम्

ഹേ ദേവാ! ഉത്പത്തിയും പ്രളയവും—ഇരുവിന്റെയും ഏക ഭുവനേശ്വരൻ നീയേ. നിന്നില്ലാതെ സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും ഒരു ദിനവും ജീവൻ ഇല്ല.

Verse 27

प्रभुस्त्वं सर्वलोकानां त्राता गोप्ता पिता प्रसूः । चराचराणां सर्वेषां त्वत्प्रसादाद्धृतं जगत्

നീ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ പ്രഭു—ത്രാതാ, ഗോപ്താ, പിതാവ്, പ്രസൂ. നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ തന്നേ ചരാചരമായ സർവ്വജഗത്ത് ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 28

देवेषु त्वत्समो नास्ति भगवंस्त्वखिलेषु च । सर्वत्र तेऽस्ति सद्भावस्त्वयैव धारितं जगत्

ഹേ ഭഗവൻ! ദേവന്മാരിലും—സകല ജീവികളിലും—നിനക്കു തുല്യൻ ആരുമില്ല. നിന്റെ സത്യസന്നിധി സർവത്ര വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; നിനക്കാലേ ഈ ജഗത്ത് ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 29

रूपगंधादिकारी त्वं रसानां स्वादुता त्वया । एवं विश्वेश्वरः सूरो निखिलस्थितिकारकः

നീ തന്നെയാണ് രൂപം, സുഗന്ധം മുതലായവയുടെ കര്‍ത്താവ്; രസങ്ങൾക്ക് മാധുര്യവും നിനക്കാലേ. ഇങ്ങനെ നീ വിശ്വേശ്വരൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനായി, സകലസ്ഥിതിയുടെയും കാരണകനാണ്.

Verse 30

तीर्थानां पुण्यक्षेत्राणां मखानां जगतः प्रभो । त्वमेकः प्रयतो हेतुस्सर्वसाक्षी गुणाकरः

ഹേ ജഗത്പ്രഭോ! തീർത്ഥങ്ങളും പുണ്യക്ഷേത്രങ്ങളും യാഗങ്ങളും—ഇവയുടെ ശുദ്ധ കാരണമാകുന്നത് നീ ഒരുത്തൻ മാത്രം. നീ സർവസാക്ഷി, ഗുണാകരൻ.

Verse 31

सर्वज्ञः सर्वकर्ता च हर्ता पाता सदोत्सुकः । ध्वांतपंकामयघ्नश्च दारिद्र्यदुःखनाशनः

അവൻ സർവജ്ഞനും സർവകർത്താവും; ഹരിക്കുന്നവനും രക്ഷിക്കുന്നവനും, സദാ സഹായത്തിന് ഉത്സുകൻ. അവൻ അന്ധകാരം, പാപപങ്കം, രോഗം എന്നിവ നശിപ്പിച്ച് ദാരിദ്ര്യവും ദുഃഖവും അകറ്റുന്നു.

Verse 32

प्रेत्येह च परो बंधुः सर्वज्ञः सर्वलोचनः । त्वदृते सर्वलोकानामुपकारी न विद्यते

ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും നീ തന്നെയാണ് പരമബന്ധു—സർവജ്ഞൻ, സർവദർശി. നിന്നെ കൂടാതെ സർവലോകങ്ങളിലെ ജീവികൾക്ക് ഉപകാരിയാരുമില്ല.

Verse 33

आदित्य उवाच । पितामह महाप्राज्ञ विश्वेंद्र विश्वभावक । ब्रूहि शीघ्रं परं यत्ते करिष्यामि मतं विधे

ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ പിതാമഹാ, മഹാപ്രാജ്ഞാ, വിശ്വേന്ദ്രാ, വിശ്വഭാവകാ! शीഘ്രം പരമ കർത്തവ്യം എന്തെന്നു പറയുക; ഹേ വിധേ, നിന്റെ അഭിപ്രായം ഏതു തന്നെയോ അതു ഞാൻ നിർവഹിക്കും।

Verse 34

ब्रह्मोवाच । मयूखस्त्वतिचंडश्च लोकानामतिदुःसहः । यथैव मृदुतामेति तथा कुरु सुरेश्वर

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—നിന്റെ കിരണങ്ങൾ അത്യന്തം ഉഗ്രവും ലോകങ്ങൾക്ക് അതിദുഃസഹവുമാണ്. ഹേ സുരേശ്വരാ, അവ മൃദുവാകുന്നതുപോലെ ചെയ്യുക।

Verse 35

आदित्य उवाच । किरणाः कोटिकोटिर्मे लोकनाशकराः पराः । न चाभीष्टकरा लोके प्रयोगाच्छिन्धि तान्प्रभो

ആദിത്യൻ പറഞ്ഞു—എന്റെ കിരണങ്ങൾ കോടി കോടി; ലോകനാശത്തിന് പരമശക്തിയുള്ളവ. എങ്കിലും ലോകത്തിൽ അവ ഇഷ്ടഫലം നൽകുന്നില്ല; ഹേ പ്രഭോ, യഥോചിത പ്രയോഗത്തോടെ അവയെ നിയന്ത്രിക്കണമേ।

Verse 36

ततो विरिंचिना तूर्णं रविवाक्यवशाद्ध्रुवं । आहूय विश्वकर्माणं कृत्वा वज्रमयीं भ्रमि

അപ്പോൾ വിരിഞ്ചി (ബ്രഹ്മാവ്) രവിയുടെ വചനത്തിന് വിധേയനായി ഉടൻ വിശ്വകർമ്മാവിനെ വിളിച്ചു, വജ്രമയമായ ഭ്രമിക്കുന്ന ചക്രം (ഭ്രമി) നിർമ്മിപ്പിച്ചു।

Verse 37

चिच्छेद च रवेर्भानून्प्रलयानलसन्निभान् । तैरेव रचितं तत्र विष्णोश्चक्रं सुदर्शनम्

അവൻ പ്രളയാഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന രവിയുടെ ഭാനുക്കളെ ഛേദിച്ചു. ആ കിരണങ്ങളാൽ തന്നെയായിരുന്നു അവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശനചക്രം നിർമ്മിതമായത്।

Verse 38

अमोघं यमदंडं च शूलं पशुपतेस्तथा । कालस्य च परः खड्गश्शक्तिर्गुरुप्रमोदिनी

യമന്റെ ദണ്ഡം അമോഘം; അതുപോലെ പശുപതിയുടെ ത്രിശൂലവും. കാലനു പരമഖഡ്ഗമുണ്ട്; ഗുരുവിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന ശക്തി (ഭാലം)യും ഉണ്ട്।

Verse 39

चंडिकायाः परं शस्त्रं विचित्रं शूलकं तथा । चक्रे ब्रह्माज्ञया शीघ्रं तेनैव विश्वकर्मणा

ചണ്ഡികയ്ക്കായി ആ പരമ ആയുധം—വിചിത്രമായ ത്രിശൂലവും—ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അതേ വിശ്വകർമ്മൻ വേഗത്തിൽ നിർമ്മിച്ചു।

Verse 40

सहस्रकिरणं शिष्टमन्यच्चैव प्रशातितम् । अजनोपायभावेन पुनश्च कश्यपान्मुने

സഹസ്രകിരണനായ സൂര്യൻ ശേഷിച്ചു; ശേഷമുള്ളതും ശമിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെ ഒരു ഉപായഭാവത്തോടെ, ഹേ മുനേ, കശ്യപമുനി അതിനെ വീണ്ടും യഥാവിധി ക്രമപ്പെടുത്തി।

Verse 41

अदितेर्गर्भसंजात आदित्य इति वै स्मृतः । अयं चरति विश्वांते मेरुशृंगं भ्रमत्यपि

അദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചതിനാൽ ഇദ്ദേഹം ‘ആദിത്യൻ’ (സൂര്യൻ) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇദ്ദേഹം വിശ്വാന്തത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും മേരു ശൃംഗത്തെ ചുറ്റിയും ഭ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 42

सदोर्ध्वं दिनरात्रं च धरण्या लक्षयोजने । ग्रहाश्चंद्रादयस्तत्र चरंति विधिनोदिताः

ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ലക്ഷ യോജന ഉയരത്തിൽ പകലും രാത്രിയും സദാ തുടരുന്നു; അവിടെ ചന്ദ്രാദി ഗ്രഹങ്ങൾ വിധിയുടെ പ്രേരണയാൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു।

Verse 43

सूरः संचरते मासान्द्वादशद्वादशात्मकः । संक्रमादस्य संक्रांतिः सर्वैरेव प्रतीयते

സൂര്യൻ ദ്വാദശരൂപമായ മാസങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അവന്റെ രാശിമാറ്റത്തിൽ നിന്നാണ് ‘സംക്രാന്തി’ എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെടുന്നത്.

Verse 44

तासु यद्वा फलं ब्रूमो लोकानां निखिलं मुने । धनुर्मिथुनमीनेषु कन्यायां षडशीतयः

അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ മുനേ, സർവ്വജനങ്ങൾക്കുള്ള സമ്പൂർണ്ണ ഫലം പറയുന്നു—ധനു, മിഥുനം, മീനം, കൂടാതെ കന്നിയിൽ (സംഖ്യ) എൺപത്താറ്.

Verse 45

वृषवृश्चिककुंभेषु सिंहे विष्णुपदी स्मृता । तर्पणं चाक्षयं विद्धि दानं देवार्चनं तथा

വൃഷഭം, വൃശ്ചികം, കുംഭം, സിംഹം എന്നിവയിൽ ‘വിഷ്ണുപദീ’ എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ തർപ്പണം അക്ഷയമാകുന്നു; ദാനവും ദേവാർചനവും അതുപോലെ അക്ഷയഫലദായകം.

Verse 46

षडशीतिसहस्राणि षडशीतौ फलं भवेत् । विष्णुपद्यां तु लक्षं तु अयने कोटिकोटकं

‘എൺപത്താറ്’ എന്നതിൽ ഫലം എൺപത്താറായിരം; വിഷ്ണുപദിയിൽ അത് ഒരു ലക്ഷം; അയനത്തിൽ (അയനാന്തത്തിൽ) കോടി-കോടിയായി വർധിക്കുന്നു.

Verse 47

विष्णुपद्यां तु यद्दानमक्षयं परिकीर्तितं । दातुर्वदामि सान्निध्यं सदा जन्मनिजन्मनि

വിഷ്ണുപദിയിൽ നൽകിയ ദാനം അക്ഷയമെന്ന് പ്രസിദ്ധമാണ്. ഞാൻ പറയുന്നു—ദാതാവ് ജന്മജന്മാന്തരങ്ങളിലും നിത്യമായി ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 48

शीते तूलपटीदानान्न दुःखं जायते तनौ । तुलादाने तल्पदाने द्वयोरेवाक्षयं फलं

ശീതകാലത്ത് ഉണ്ണിവസ്ത്രം ദാനം ചെയ്താൽ ദേഹത്തിൽ ദുഃഖം ജനിക്കുകയില്ല. തുലാദാനവും ശയ്യാദാനവും—ഇരുവിന്റെയും ഫലം നിശ്ചയമായും അക്ഷയം.

Verse 49

सर्वोपकरणां शय्यां यो ददाति विमत्सरः । वर्णमुख्याय विप्राय स राजपदवीं लभेत्

അസൂയയില്ലാതെ എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ശയ്യ വർണ്ണമുഖ്യനായ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ രാജപദവിയും മഹത്വവും പ്രാപിക്കും.

Verse 50

तथैवाग्निं जलं दत्वा नदीतीरे पथिप्रगे । दत्वा च तैलतांबूलमूर्व्या अधिपतिर्भवेत्

അതുപോലെ നദീതീരത്ത് വഴിയാത്രക്കാരെ അഗ്നിയും ജലവും ദാനം ചെയ്ത്, കൂടാതെ എണ്ണയും താംബൂലവും നൽകിയാൽ, മനുഷ്യൻ ഭൂമിയുടെ അധിപതിയാകും.

Verse 51

सत्यभावाद्द्विजं नत्वा धनी चाक्षयतां व्रजेत् । माघे मास्यसिते पक्षे पंचदश्यामहर्मुखे

സത്യഭാവത്തോടെ ദ്വിജനെ നമസ്കരിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ ധനവാനായി അക്ഷയസമൃദ്ധി പ്രാപിക്കും—മാഘമാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷ പഞ്ചദശിയിൽ, പ്രഭാതസമയത്ത്.

Verse 52

पितॄंस्तिलजलैरेव तर्पयित्वाक्षयो दिवि । सुलक्षणां च गां दत्वा हेमशृंगां मणिप्रभाम्

എള്ളുകലർന്ന ജലത്തോടെ പിതൃകളെ തർപ്പണം ചെയ്താൽ സ്വർഗത്തിൽ അക്ഷയഫലം ലഭിക്കും; കൂടാതെ സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളുള്ളതും മണിപോലെ ദീപ്തിയുള്ളതുമായ സുലക്ഷണ ഗാവിനെ ദാനം ചെയ്താൽ മഹാപുണ്യം ലഭിക്കും.

Verse 53

रौप्यखुरप्रदेशां च तथा कांस्यसुदोहनाम् । एतां दत्वा द्विजाग्र्याय सार्वभौमो भवेन्नृपः

കുളമ്പുകളുടെ പ്രദേശങ്ങൾ വെള്ളിയാലും, ദോഹനപാത്രം കാംസ്യത്താലും ഉള്ള ആ ധേനുവിനെ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്താൽ രാജാവ് സർവ്വഭൗമനാകും।

Verse 54

दत्वान्नाभरणं राजा मंडलेशो धनीश्वरः । तिलधेनुं तु यो दद्यात्सर्वोपस्करणान्विताम्

അന്നവും ആഭരണങ്ങളും ദാനം ചെയ്ത മണ്ഡലേശനും ധനാധിപതിയുമായ രാജാവ്—സകല ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ ‘തിലധേനു’യെ ആരെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ മഹാപുണ്യം ലഭിക്കും।

Verse 55

सप्तजन्मार्जितात्पापान्मुक्तो नाकेऽक्षयो भवेत् । भोज्यान्नं ब्राह्मणे दत्वा अक्षयं स्वर्गमश्नुते

ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അക്ഷയഫലം ലഭിക്കും. ബ്രാഹ്മണനു ഭോജ്യമായ അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ അക്ഷയ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും।

Verse 56

धान्यं वस्त्रं तथा भृत्यं गृहपीठादिकं च यत् । यो ददाति द्विजाग्र्याय तं च लक्ष्मीर्न मुंचति

ധാന്യം, വസ്ത്രം, സേവകസേവ, കൂടാതെ ഗൃഹത്തിലെ പീഠ-ആസനാദി സാമഗ്രികൾ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യുന്നവനെ ലക്ഷ്മി ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകുകയില്ല।

Verse 57

यत्किंचिद्दीयते दानं स्वल्पं वा यदि वा बहु । अक्षयं परलोकेषु युगाद्यासु तथैव च

ഏതൊരു ദാനവും—അൽപമായാലും മഹത്തായാലും—പരലോകങ്ങളിൽ അക്ഷയമാകുന്നു; യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിലും അതുപോലെ തന്നേ ഫലം നൽകുന്നു।

Verse 58

यद्वा देवार्चनं स्तोत्रं धर्माख्यानप्रतिश्रवः । पुनाति सर्वपापेभ्यो दिवि पूज्यो भवत्यसौ

അല്ലെങ്കിൽ ദേവാരാധന, സ്തോത്രപാരായണം, ധർമ്മാഖ്യാനങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കൽ—ഇവ എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നു ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ പൂജ്യനാകുന്നു।

Verse 59

तृतीया माघमासस्य सिता मन्वंतरा स्मृता । तस्यां यद्दीयते दानं सर्वमक्षयमुच्यते

മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ തൃതീയ ‘മന്വന്തരാ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ആ ദിവസം നൽകുന്ന ദാനം മുഴുവനും അക്ഷയമെന്നു പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 60

धनं भोग्यं तथा राज्यं नाकं कल्पांतरस्थितम् । तस्माद्दानं सतां पूजा प्रेत्यानंतफलप्रदा

ധനം, ഭോഗം, രാജ്യം, സ്വർഗ്ഗം പോലും കല്പാന്തം വരെയേ നിലനിൽക്കൂ; അതുകൊണ്ട് ദാനവും സത്സജനപൂജയും മരണാനന്തരം അനന്തഫലം നൽകുന്നു।

Verse 61

मन्वंतरा तु माघे स्यात्सप्तमी या शितीतरा । तिथिः पुण्यतमा प्रोक्ता पुराणैरभिरक्षिता

മാഘമാസത്തിൽ വരുന്ന ‘ശിതീതരാ’ എന്ന സപ്തമി തിഥിയെയാണ് മന്വന്തരാ എന്നു പറയുന്നത്; ഈ തിഥി അത്യന്തം പുണ്യമായതെന്ന് പുരാണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച് സംരക്ഷിക്കുന്നു।

Verse 62

माघमासे सिते पक्षे सप्तमी कोटिभास्करा । तामुपोष्य नरः पुण्यां मुच्यते नात्र संशयः

മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ സപ്തമി ‘കോടിഭാസ്കരാ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ആ പുണ്യതിഥിയിൽ ഉപവസിക്കുന്നവൻ മോചിതനാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 63

सूर्यग्रहणतुल्या हि शुक्ला माघस्य सप्तमी । अरुणोदयवेलायां तस्यां स्नानं महाफलम्

മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ല സപ്തമി സൂര്യഗ്രഹണത്തോടു തുല്യമായ പുണ്യദിനമാണ്. അന്നേദിവസം അരുണോദയ സമയത്ത് ചെയ്യുന്ന സ്നാനം മഹാഫലം നൽകും.

Verse 64

यच्च तत्र कृतं पापं मया सप्तसु जन्मसु । तन्मे रोगं च शोकं च भास्करी हंतु सप्तमी

ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ഞാൻ ചെയ്ത പാപമെല്ലാം ഭാസ്കരീ സപ്തമി നശിപ്പിക്കട്ടെ; എന്റെ രോഗവും ശോകവും കൂടി അകറ്റട്ടെ.

Verse 65

जननी सर्वभूतानां सप्तमी सप्तसप्तिके । सप्तम्यामुदिते देवि नमस्ते रविमंडले

ഹേ ദേവീ, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ജനനി! സപ്തസപ്തികയിലെ സപ്തമി ഉദിച്ചപ്പോൾ, രവിമണ്ഡലത്തിൽ അധിഷ്ഠിതയായ നിനക്കു നമസ്കാരം.

Verse 66

अर्कपत्रं यवाः पुष्पं सुगंधं बदरीफलम् । तत्पत्रे ताम्रपात्रे वा युक्तमानीय तण्डुलम्

അർക്കപത്രം, യവം, സുഗന്ധപുഷ്പം, ബദരീഫലം എന്നിവ കൊണ്ടുവരുക. അവയെ ആ പത്രത്തിലോ താമ്രപാത്രത്തിലോ വിധിപൂർവ്വം ക്രമപ്പെടുത്തി, തണ്ടുലം (അരി)യും കൊണ്ടുവരുക.

Verse 67

यज्ञसूत्रं ससिंदूरं दत्वा चार्घं सुशोभनम् । सर्वपापं क्षयं याति सप्तजन्मकृतं च यत्

യജ്ഞസൂത്രവും സിന്ദൂരവും അർപ്പിച്ച്, ശോഭനമായ അർഘ്യം സമർപ്പിച്ചാൽ സർവ്വപാപവും ക്ഷയിക്കും—ഏഴ് ജന്മങ്ങളിൽ ചെയ്തതും പോലും.

Verse 68

नरकैः पीड्यते तावद्रोगैः पापैश्च दुःखदैः । हविष्यं भोजयेदन्नं शुद्धमातपतंडुलैः

മനുഷ്യൻ നരകങ്ങളാലും രോഗങ്ങളാലും ദുഃഖം വരുത്തുന്ന പാപങ്ങളാലും എത്രകാലം പീഡിതനാകുന്നുവോ, അത്രകാലം സൂര്യത്തിൽ ഉണക്കിയ ശുദ്ധ തണ്ടുലുകളാൽ തയ്യാറാക്കിയ ഹവിഷ്യഭോജനം, പവിത്ര അന്നം, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഭോജനം കൊടുക്കണം.

Verse 69

वर्जयेच्च शिलाघृष्टं शृंगबेरं तु शाककम् । कोरदूषकपत्रं च रंभाच्छागीघृतं तथा

കല്ലിൽ അരച്ച ഇഞ്ചി, ഇഞ്ചി ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ശാകം, കോരദൂഷകത്തിന്റെ ഇലകൾ, കൂടാതെ വാഴ (രമ്പാ) തിന്നുന്ന ആടിൽ നിന്നുള്ള നെയ്യ്—ഇവയെല്ലാം വर्जിക്കണം.

Verse 70

केशकीटादिकं वर्ज्यमुष्णोदस्नानमेव च । अल्पबीजादिकं सर्वं व्रते सूरस्य वर्जयेत्

സൂര്യവ്രതത്തിൽ മുടി, കീടങ്ങൾ മുതലായ അശുദ്ധ വസ്തുക്കൾ വर्जിക്കണം; ചൂടുവെള്ളത്തിൽ സ്നാനവും വर्ज്യം. അതുപോലെ ‘അൽപബീജ’ വിഭാഗത്തിലുള്ളതും സമാനമായതും എല്ലാം വ്രതത്തിൽ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 71

अन्यच्च नाचरेत्तत्र धर्मचिंतां विना व्रती । सौरव्रतं महापुण्यं पुराणैरभिनंदितम्

വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ അവിടെ ധർമ്മചിന്തയില്ലാതെ ഒന്നും ചെയ്യരുത്. ഈ സൗരവ്രതം മഹാപുണ്യപ്രദം; പുരാണങ്ങൾ ഇതിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു.

Verse 72

वर्षकोटिसहस्राणि वर्षकोटिशतानि च । आदित्यस्य समं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम्

ആയിരക്കണക്കിന് കോടി വർഷങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് കോടി വർഷങ്ങളും വരെ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദിത്യനോടു സമമായ ശാശ്വത ഭോഗം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 73

एवं स्वर्गक्षयादेव राजा भूमौ महाधनी । मर्त्यलोके पुराभ्यासात्करोति भास्करव्रतम्

ഇങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗപുണ്യം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ ആ രാജാവ് ഭൂമിയിൽ മഹാധനവാനായി ജനിക്കുന്നു; മർത്ത്യലോകത്തിൽ മുൻഅഭ്യാസബലത്താൽ ഭാസ്കരവ്രതം (സൂര്യവ്രതം) അനുഷ്ഠിക്കുന്നു।

Verse 74

तथा स्वयं सुखं भोग्यं लभते दिवि शाश्वतम् । आरोग्यं संपदं जन्मी भास्करस्य प्रसादतः

അതുപോലെ അവൻ സ്വയം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അനുഭവിക്കാവുന്ന ശാശ്വതസുഖം പ്രാപിക്കുന്നു; ഭാസ്കരന്റെ (സൂര്യന്റെ) പ്രസാദത്താൽ ആരോഗ്യവും സമ്പത്തും ഉള്ളവനായി ജനിക്കുന്നു।

Verse 75

रविवारे भवेद्या च सप्तमी माघशुक्लके । महाजयेति विख्याता अन्यत्र विजया स्मृता

മാഘ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ സപ്തമി ഞായറാഴ്ചയായാൽ അത് ‘മഹാജയാ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; മറ്റു സാഹചര്യങ്ങളിൽ അത് ‘വിജയാ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 76

विजया कोटिलक्षं स्यादनंतं स्यान्महाजया । तत्रैकेन व्रतेनैव मुच्यते जन्मबंधनात्

‘വിജയാ’ കോടി-ലക്ഷം വിജയഫലം നൽകുന്നു; ‘മഹാജയാ’ അനന്തവിജയം പ്രസാദിക്കുന്നു. എങ്കിലും അവിടെ ഒരു വ്രതം മാത്രം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ജന്മബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 77

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे अर्काङ्गसप्तमीव्रतंनाम । सप्तसप्ततितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിന്റെ പ്രഥമ സൃഷ്ടിഖണ്ഡത്തിൽ ‘അർക്കാംഗ സപ്തമി വ്രതം’ എന്ന പേരിലുള്ള എഴുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 78

एषां भेदं प्रवक्ष्यमि शृणु विप्र यथार्थवत् । उत्तमाभरणैर्युक्तं सद्वाहं यो ददाति ह

ഇവയുടെ ഭേദം യഥാർത്ഥമായി ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—ഹേ വിപ്രാ, ശ്രവിക്കൂ. ഉത്തമാഭരണങ്ങളാൽ യുക്തമായ ശുഭവിവാഹം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വിശേഷഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 79

समुद्रैस्सप्तभिर्जुष्टां भूमिमेत्यारिवर्जिताम् । लभेद्भवांतरे मर्त्यमेकेनैकाधिपो भवेत्

മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ മർത്ത്യൻ ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ശത്രുവില്ലാത്ത ഭൂമിയെ പ്രാപിക്കും; ഈ പുണ്യമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ഏകാധിപതിയാകും.

Verse 80

अश्वहीनं च पत्रांगं वृषभैर्वाप्यलंकृतम् । हेममाषं द्विमाषं वा दक्षिणा विहिता बुधैः

അശ്വമില്ലാത്ത പാലക്കി/വാഹനം, പത്രാലങ്കാരത്തോടെ സുസജ്ജിതവും വൃഷഭങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവും ആയതിനായി—പണ്ഡിതർ ഒരു മാഷം അല്ലെങ്കിൽ രണ്ട് മാഷം സ്വർണ്ണദക്ഷിണ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 81

रत्नभांडं महार्थं च हैमैरेव कृतं च यत् । स्वर्णं वा केवलं दत्वा त्रिविष्टपधनेश्वरः

സ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മഹാമൂല്യമുള്ള രത്നപാത്രം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണ്ണം മാത്രം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ—സ്വർഗ്ഗധനത്തിന്റെ അധീശ്വരനാകും.

Verse 82

रक्तवस्त्रं च धान्यं च शक्तितो यः प्रयच्छति । स्वर्गोर्व्योरीशतामेति न तं लक्ष्मीर्विमुंचति

തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ചുവന്ന വസ്ത്രവും ധാന്യവും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും ഐശ്വര്യാധിപത്യം പ്രാപിക്കും; ലക്ഷ്മി അവനെ വിട്ടുപോകുകയില്ല.

Verse 83

अरोगी सुप्रसन्नात्मा दस्युजेता प्रतापवान् । यावत्प्रभासते भानुस्तावत्पूज्यतमो हि सः

അവൻ രോഗരഹിതനായി, അത്യന്തം പ്രസന്നചിത്തനായി, കള്ളന്മാരെ ജയിക്കുന്നവനായി, പ്രതാപവാനായി ഭവിക്കുന്നു. സൂര്യൻ പ്രകാശിക്കുന്നിടത്തോളം അവൻ തന്നെയാണ് ഏറ്റവും പൂജ്യൻ.

Verse 84

माघादौ द्वादशींमायां सप्तमीं कारयेत्स तु । इहाभीष्टफलं भुक्त्वा सुरैश्चैव प्रपूज्यते

മാഘമാസാരംഭത്തിൽ ദ്വാദശിയും സപ്തമിയും അനുഷ്ഠിപ്പിക്കുന്നവൻ, ഇഹലോകത്തിൽ ഇഷ്ടഫലം അനുഭവിച്ച് ദേവന്മാരാൽ പോലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 85

अर्काङ्गसप्तमी व्रतं कृत्वा च विधिवद्बुधः । पापात्पूत इहाभीष्टं संप्राप्य मुक्तिमाप्नुयात्

വിധിപൂർവ്വം അർക്കാംഗ-സപ്തമി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ജ്ഞാനി പാപത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധനായി, ഈ ജീവിതത്തിൽ തന്നെ ഇഷ്ടസിദ്ധി പ്രാപിച്ച്, പിന്നെ മോക്ഷം നേടുന്നു.

Verse 86

लक्षणं च प्रवक्ष्यामि मासि मासि च यो विधिः । व्रतस्यास्य प्रसादाच्च सुराणामर्चितो दिवि

ഇതിന്റെ ലക്ഷണവും മാസംതോറും അനുസരിക്കേണ്ട വിധിയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. ഈ വ്രതത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവൻ സ്വർഗത്തിൽ ദേവന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും പൂജിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യും.

Verse 87

शुक्लपक्षे रविदिने प्रवृत्ते चोत्तरायणे । पुंनामधेयनक्षत्रे गृह्णीयात्सप्तमीव्रतम्

ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ഞായറാഴ്ച, ഉത്തരായണം ആരംഭിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, പുംനാമധേയ നക്ഷത്രത്തിൽ സപ്തമി വ്രതം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 88

हस्तो मैत्रं तथा पुष्यः श्रवो मृग पुनर्वसु । पुंनामधेय नक्षत्राण्येतान्याहुर्मनीषिणः

ഹസ്തം, മൈത്രം (അനുരാധ), പുഷ്യ, ശ്രവണ, മൃഗശീർഷം, പുനർവസു—ഇവയെ പുംനാമധേയ നക്ഷത്രങ്ങളെന്ന് മുനിമാർ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 89

पंचम्यामेकभक्तं तु षष्ठ्यां नक्तं प्रकीर्तितम् । सप्तम्यामुपवासं च अष्टम्यां पारणं भवेत्

പഞ്ചമിയിൽ ഏകഭക്തം (ഒരിക്കൽ ഭക്ഷണം); ഷഷ്ഠിയിൽ നക്തം (സന്ധ്യാഭക്ഷണം) എന്ന് പ്രസിദ്ധം. സപ്തമിയിൽ ഉപവാസം, അഷ്ടമിയിൽ പാരണ നടത്തണം.

Verse 90

अर्काग्रं शुचिगोमयं सुमरिचं तोयं फलं चाश्नुते । मूलं नक्तमुपोषणं च विधिवत्कृत्वैकभक्तं तथा । क्षीरं वाप्यशनं घृताक्तमिति च प्रोक्ताः क्रमेणामुना । कृत्वा वासरसप्तमीं दिनकृतः प्राप्नोत्यभीष्टं फलं

ക്രമമായി അർക്കപത്രം, ശുദ്ധ ഗോമയം, നല്ല കുരുമുളക്, ജലം, ഫലം; പിന്നെ മൂലങ്ങൾ; പിന്നെ നക്തനിയമം; തുടർന്ന് വിധിപൂർവ്വം ഏകഭക്തം; പിന്നെ ക്ഷീരാഹാരം; ഒടുവിൽ ഘൃതലിപ്തമായ ആഹാരം—ഇങ്ങനെ ക്രമമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം ഞായറാഴ്ച സപ്തമി വ്രതം ആചരിക്കുന്നവൻ സൂര്യദേവനിൽ നിന്ന് അഭീഷ്ടഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 91

अर्काग्रं ग्रामात्पूर्वोत्तरदिग्गतार्कविटपस्य शाखाग्रस्थितं । विशिष्टं सूक्ष्मपत्रद्वयं सतोयं दन्तैरस्पृष्टं पातव्यं । शुचिगोमयं भूमावपतितं मद्याङ्गुष्ठाभ्यां पलमात्रं दन्तैरस्पृष्टं सतोयं पातव्यम् । सुमरिचमव्रणमपुरातनं स्थूलमवशुष्कमेकं दन्तैरस्पृष्टं सतोयं पातव्यम् । तोयं ब्रह्मपित्रङ्गुलीमूलप्रसरं पातव्यम्फलं खर्जूरनारिकेलानामन्यतमं दंतैरस्पृष्टं पातव्यं घृताक्तमिति चाहारं मयूरडिंभपरिमाणं । घृतमपि तत्परिमाणम्

ഗ്രാമത്തിന്റെ വടക്കുകിഴക്കുദിശയിൽ ഉള്ള അർക്കവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖാഗ്രത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അർക്കാഗ്രത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകമായി രണ്ട് സൂക്ഷ്മ ഇലകൾ എടുത്ത്, പല്ലുകൾ തൊടാതെ, ജലത്തോടെ ആചമനം ചെയ്യണം. നിലത്ത് വീണ ശുദ്ധ ഗോമയം നടുവിരൽ–അംഗുഷ്ഠം ഇടയിൽ ഒരു പലമാത്രയായി എടുത്ത്, പല്ലുകൾ തൊടാതെ, ജലത്തോടെ ആചമനം ചെയ്യണം. മുറിവില്ലാത്തതും പഴയതല്ലാത്തതും വലുതും നന്നായി ഉണങ്ങിയതുമായ ഒരു കുരുമുളക് മണി എടുത്ത്, പല്ലുകൾ തൊടാതെ, ജലത്തോടെ ആചമനം ചെയ്യണം. അംഗുഷ്ഠത്തിന്റെ മൂലത്തിൽ നിന്ന് ചൂണ്ടുവിരലിന്റെ മൂലത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നത്ര അളവിൽ ജലം കുടിക്കണം. ഈന്തപ്പഴം അല്ലെങ്കിൽ തേങ്ങ—ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു ഫലം നെയ്യ് പുരട്ടി, പല്ലുകൾ തൊടാതെ, ജലത്തോടെ സ്വീകരിക്കണം; ആഹാരത്തിന്റെ അളവ് മയൂരമുട്ടയുടെ വലിപ്പം, നെയ്യും അതേ അളവിൽ തന്നെ.

Verse 92

आत्मनो द्विगुणां छायां यदा कुर्वीत भास्करः । तदा नक्तं विजानीयान्न नक्तं निशिभोजनं

ഭാസ്കരൻ ഒരാളുടെ നിഴലിനെ ദേഹത്തിന്റെ ഇരട്ടിയായി ആക്കുമ്പോൾ അതാണ് നക്തകാലം എന്ന് അറിയണം; രാത്രിയിൽ ഭക്ഷിക്കുന്നത് നക്തമല്ല, അത് നിശിഭോജനമാണ്.

Verse 93

प्रथमं पूजयेद्देवं फलपुष्पादिमंत्रकैः । अन्नदानं ततः कुर्याद्विध्युक्तपरिमाणकं

ആദ്യം ഫലപുഷ്പാദികൾ അർപ്പിച്ച് മന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി ദേവനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് വിധിയിൽ പറഞ്ഞ അളവനുസരിച്ച് അന്നദാനം ചെയ്യണം.

Verse 94

ततो ध्यानम् । सर्वलक्षणसंपूर्णं सर्वाभरणभूषितं । द्विभुजं रक्तवर्णं च रक्तपंकजधृत्करं

അതിനുശേഷം ധ്യാനം ചെയ്യണം—സകല ശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും സമ്പൂർണ്ണൻ, സർവാഭരണങ്ങളാൽ ഭൂഷിതൻ, ദ്വിഭുജൻ, രക്തവർണ്ണൻ, കരങ്ങളിൽ രക്തപദ്മം ധരിച്ചവൻ.

Verse 95

तेजोबिंबं बहुजलमध्यस्थं सपरिच्छदं । पद्मासनगतं देवं रक्तगंधानुलेपनं

അവൻ തേജോമയമായ ദിവ്യബിംബം ദർശിച്ചു—അനവധി ജലത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ സ്ഥിതനായ, സപരിച്ഛദനായ, പദ്മാസനത്തിൽ ആസീനനായ ദേവനെ, രക്തവർണ്ണ സുഗന്ധചന്ദനലേപം പൂശിയവനായി.

Verse 96

आदित्यं चिंतयेद्देवं पूजाकाले विशेषतः । अथ मंत्रश्चायं । भास्कराय विद्महे सहस्ररश्मये धीमहि तन्नः सूर्यः प्रचोदयात्

പൂജാകാലത്ത് പ്രത്യേകമായി ആദിത്യദേവനെ ചിന്തിക്കണം. ഇതാണ് മന്ത്രം—“ഭാസ്കരായ വിദ്മഹേ, സഹസ്രരശ്മയേ ധീമഹി; തന്നഃ സൂര്യഃ പ്രചോദയാത്।”

Verse 97

जप्य एष परः प्रोक्तःसप्तम्यां विजयावहः । करवीरैः करंजैश्च रक्तकुंकुमसन्निभैः

ഇത് പരമജപമായി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സപ്തമിയിൽ ജപിച്ചാൽ വിജയം നൽകുന്നു—രക്തകുങ്കുമസദൃശ വർണ്ണമുള്ള കരവീരവും കരഞ്ജവും പുഷ്പങ്ങളോടുകൂടി.

Verse 98

पश्चाच्च पारणा कार्या तथाष्टम्यां विशेषतः । अष्टम्यामेव कर्तव्यं नवम्यां नैव पारणं

പാരണം പിന്നീട് നടത്തണം, പ്രത്യേകിച്ച് അഷ്ടമീ തിഥിയിൽ. യഥാർത്ഥത്തിൽ അഷ്ടമിയിലേ പാരണം ചെയ്യണം; നവമിയിൽ വ്രതഭംഗം ചെയ്യരുത്.

Verse 99

व्रते फलं न चाप्नोति नवम्यां पारणे कृते । पारणं त्वपराह्णे तु कटुतिक्ताम्लवर्जितं

നവമിയിൽ പാരണം ചെയ്താൽ വ്രതഫലം ലഭിക്കില്ല. പാരണം അപരാഹ്ണത്തിൽ നടത്തണം; കഠു, തിക്ത, അമ്ല രുചികൾ ഒഴിവാക്കണം.

Verse 100

तंडुलं शोधयेद्यत्नात्तृणबीजादिकं त्यजेत् । मुद्ग माष तिलादीनि घृतं च परिवर्जयेत्

അരി ശ്രദ്ധയോടെ ശുദ്ധീകരിച്ച് പുല്ലിന്റെ വിത്തുകൾ മുതലായവ നീക്കണം. മുദ്ഗം, മാഷം, എള്ള് മുതലായവയും നെയ്യും ഒഴിവാക്കണം.

Verse 101

ब्राह्मणान्भोजयेद्भक्त्या शक्तः क्षीरादिहव्यकैः । यथाशक्त्यन्नपानैश्च व्यंजनैश्च निरामिषैः

ഭക്തിയോടെ ബ്രാഹ്മണരെ ഭോജിപ്പിക്കണം; കഴിയുമെങ്കിൽ പാൽ മുതലായ ഹവ്യപദാർത്ഥങ്ങളാൽ. സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് അന്നപാനീയങ്ങളും നിരാമിഷ വിഭവങ്ങളും നൽകി സൽക്കരിക്കണം.

Verse 102

विप्राय दक्षिणां दद्याद्विभज्य चानुरूपतः । इमामनंतफलदां यः कुर्यात्सप्तमीं नरः

വിപ്രന് ദക്ഷിണ നൽകണം; സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് യുക്തമായി വിഭജിച്ച് സമർപ്പിക്കണം. ഈ അനന്തഫലദായിനിയായ സപ്തമീ വ്രതം ചെയ്യുന്നവൻ അക്ഷയപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 103

सर्वपापप्रशमनीं धनपुत्रविवर्धनीम् । मासि मासि द्विजश्रेष्ठ व्रतं कृत्वार्कतुष्टये

ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ! സൂര്യദേവനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ മാസംതോറും ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ സർവ്വപാപങ്ങൾ ശമിക്കുകയും ധനവും പുത്രസന്താനവും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യും।

Verse 104

यः कुर्यात्पारणं भक्त्या सूर्यलोकं स गच्छति । कल्पकोटिं वसेत्स्वर्गे ततो याति परां गतिं

ഭക്തിയോടെ പാരണ കർമം ചെയ്യുന്നവൻ സൂര്യലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവൻ കോടി കൽപ്പങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ച്, തുടർന്ന് പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 105

इदमेव परं गुह्यं भाषितं शंभुना पुरा । श्रवणात्सततं तस्य व्रतस्य परिपालनात् । श्रावयेद्वापि लोकस्य फलं तुल्यं प्रकीर्तितं

ഇതേ പരമഗുഹ്യമായ ഉപദേശം പൂർവ്വം ശംഭു (ശിവൻ) പ്രസ്താവിച്ചു. ഇതിനെ നിരന്തരം ശ്രവിക്കുന്നതാൽ, ആ വ്രതം വിശ്വാസത്തോടെ പാലിക്കുന്നതാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങളെ കേൾപ്പിക്കുന്നതാൽ പോലും—സമാന ഫലം (പുണ്യം) പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു।