Atharva Veda Anuvaka 3
Kanda 510 Suktas139 Mantras

Anuvaka 3

പ്രധാന വിഷയം: മന്ത്രശക്തിയാൽ വൈരശക്തികളെ പുറത്താക്കിക്കൊണ്ട്, വീട്, ഗർഭധാരണം, ജീവശക്തി, വിജയം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കി ശരീരധാരിതമായ ജീവിതത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ആഥർവണിക സംരക്ഷണം. ഉപവിഷയങ്ങൾ: അഭിചാര യുദ്ധത്തിൽ ശബ്ദ/കർമ്മ സാങ്കേതികവിദ്യ (യുദ്ധമൃദംഗം); ഭൈഷജ്യമായി രോഗകാരകരെ (തക്മൻ, കൃമി, പിശാച) പുറത്താക്കൽ; പ്രാണ/അസു ബന്ധിപ്പിച്ച് ആയുസ്സ് നീട്ടുന്ന ആയുഷ്യ കർമ്മങ്ങൾ; ഗൃഹ്യ പ്രതിഷ്ഠയും ഗൃഹസംരക്ഷണവും (നവശാല, അഗ്നി); യജ്ഞ/സംസ്കാര പ്രക്രിയയെ ‘മൂടി’ സംരക്ഷിക്കൽ.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 5Paushtika (prosperity): 3Abhicharika (against foes): 1Shantika (pacifying): 1

Suktas in Anuvaka 3

Sukta 21

അഥർവവേദം 5.21 ഒരു യുദ്ധാത്മക അഭിചാര സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ യുദ്ധമൃദംഗം (ദുന്ദുഭി) ജീവിക്കുന്ന പ്രവർത്തകശക്തിയായി ആയുധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഗർജ്ജനം മന്ത്രശക്തിയാൽ ചാർജ്ജ് ചെയ്ത് ശത്രുസൈന്യത്തിൽ ഭയം, മാനസിക വിഭജനം/അസമ്മതി, പിന്നെ പിന്മാറ്റം (റൂട്ടു) എന്നിവ കുത്തിവയ്ക്കുന്നതായി വരുന്നു. സൂക്തം ശത്രുവിന്റെ ഉള്ളിൽ ഭയം (ഭയ/ത്രാസ), ദ്വേഷം, ആശയക്കുഴപ്പം എന്നിവയെ ആവർത്തിച്ച് “സ്ഥാപിക്കുന്നു”; അതോടൊപ്പം വിജയംയും യുദ്ധഭൂമിയിലെ ആധിപത്യവും ഉറപ്പാക്കാൻ മിത്ര ദൈവിക “ഗണങ്ങളെ” ഒന്നിപ്പിച്ച് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (martial abhicaric cluster; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Dundubhi (personified drum) as operative agent; secondarily Bhaya/Trāsa as effected powers | 12 Mantras

Sukta 22

അഥർവവേദം 5.22 ഒരു ചികിത്സാത്മക നിർബ്ബാസന-സൂക്തമാണ്; ഇതിൽ തക്മാൻ (ജ്വരം) എന്നതിനെ ചൈതന്യമുള്ള, സഞ്ചരിക്കുന്ന ഉപദ്രവമായി നേരിട്ട്, രോഗിയിൽ നിന്ന് “താഴോട്ടും അകലെയും” പോകാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. ജ്വരത്തിന്റെ കഠിന രൂപങ്ങൾ (കഠോരം, ചുവപ്പുനിറമുള്ളത്) തിരിച്ചറിയുകയും, വീണ്ടും പിടിപെടാതിരിക്കാനായി അധികാരപൂർണ്ണമായ ശപഥ-ആജ്ഞകളാൽ ബന്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പ്രത്യേകിച്ച് തക്മാൻ ചുമയും കഫജന്യ സങ്കീർണ്ണതകളും കൂടെ ചേർന്ന് വരരുതെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. രോഗകാരകനെ പേരുപറഞ്ഞ് വിളിക്കുക, അതിന്റെ ഗതി നിർദ്ദേശിക്കുക, മടങ്ങിവരാതിരിക്കാനായി നിർബ്ബാസനം മുദ്രവയ്ക്കുക—ഇതിലാണ് ഈ സൂക്തത്തിന്റെ ശക്തി.

Rishi: Atharvanic tradition (often attributed to Atharvan/Angiras line for takman hymns) | Devata: Takmán (Fever personified) | 14 Mantras

Sukta 23

AV 5.23 ഒരു ക്രിമിഘ്ന (പുഴു/പരാന്നജീവി-രോഗ നാശക) ഭൈഷജ്യ സൂക്തമാണ്. ഇത് രോഗിയെ ദൈവികമായ സംരക്ഷണ “നെയ്ത്ത്/വല”ത്തിനുള്ളിൽ ബന്ധിപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് ക്രിമിയെ അതിന്റെ എല്ലാ ഒളിത്താവളങ്ങളിലും—അകത്ത്, ചുറ്റും, അതിസൂക്ഷ്മ രൂപങ്ങളിലുപോലും—ബലമായി ഛേദിച്ച് പൂർണ്ണമായി നിർമൂലനം ചെയ്യുന്നു. രൂപങ്ങളെയും സ്ഥാനങ്ങളെയും പേരുപറഞ്ഞ് ബാധയെ സമഗ്രമായി ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിലും, വാക്കിനെ തകർക്കുന്ന ആയുധമായി മാറ്റുന്നതിലും ഇതിന്റെ ശക്തി നിലകൊള്ളുന്നു; ദ്യാവാ-പൃഥിവീ, സരസ്വതി, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി എന്നിവരെ രോഗത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി കാവൽ നിൽക്കുന്ന രക്ഷകരായും വധകരായും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (Krimi hymns; specific ṛṣi per anukramaṇī) | Devata: Dyāvā-Pṛthivī, Sarasvatī, Indra, Agni (as protectors and destroyers of krimi) | 13 Mantras

Sukta 24

AV 5.24 ഒരു സംരക്ഷക അധിപതി-ശക്തികളുടെ ലിതനിയായി, അഭിഷേക/ദീക്ഷാ കര്‍മത്തിന്റെ എല്ലാ പാളികളെയും—മന്ത്രം, കര്‍മനിര്‍വഹണം, ഉദ്ദേശ്യം, സങ്കല്‍പം, ആശീര്‍വാദം, ദേവതകളുടെ ഔപചാരിക ആഹ്വാനം—എല്ലാം “മൂടി” കാക്കണമെന്ന് അപേക്ഷിക്കുന്നു. “നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അധിപതി”, “മരുത്തുകളുടെ പിതാവ്, പശുക്കളുടെ അധിപതി” തുടങ്ങിയ ഭരണ-വിശേഷണങ്ങളിലൂടെ (അധിപതി) ദേവതകളെ നാമകരണം ചെയ്ത്, കര്‍മത്തിന് മേല്‍ കോസ്മിക് മേല്‍നോട്ടം സ്ഥാപിക്കുന്നു; അതുവഴി കര്‍മം തടസ്സമില്ലാതെ പുരോഗമിച്ച് സ്ഥിരമായ സമൃദ്ധി നല്‍കണമെന്നതാണ് പ്രാര്‍ഥന.

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this section) | Devata: A protective overlord figure designated by epithets (Father of the Maruts; Lord of cattle) | 17 Mantras

Sukta 25

AV 5.25 ഒരു അതർവണിക പ്രസവ-സംരക്ഷണ സൂക്തമാണ്; ഗർഭധാരണവും ഭ്രൂണത്തിന്റെ “സ്ഥാപനം” (ഗർഭ-ധാരണ) എന്നതും പവിത്രമാക്കുന്നു. ദൈവശക്തികൾ ഭ്രൂണത്തെ ഗർഭത്തിൽ നട്ടുറപ്പിച്ച് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും പൂർണ്ണകാല പ്രസവം വരെ വളർത്തി പാകപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഭ്രൂണ-സ്ഥാപകനും സൃഷ്ടാവുമായ ധാതൃനെ കേന്ദ്രമാക്കി, ഫലപ്രാപ്തി-ആഹ്വാനം (സിനീവാലി, സരസ്വതി, അശ്വിനികൾ) കൂടാതെ “തുറക്കൽ/ഉറപ്പിക്കൽ” എന്ന സംരക്ഷണഭാഷയും ചേർത്ത്, ഹാനിയില്ലാത്ത ഗർഭകാലവും വിജയകരമായ പ്രസവവും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; പലപ്പോഴും പത്താം മാസത്തിൽ ആൺകുഞ്ഞിന്റെ ജനനം എന്ന ആഗ്രഹവും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family for fetal formation; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Dhātṛ (embryo-establisher/creator) | 13 Mantras

Sukta 26

ഈ സൂക്തം പുതുതായി പണിത വാസസ്ഥലം (നവശാല) പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന ഗൃഹ്യശൈലിയിലുള്ള അഭിഷേക/സംസ്കാരവിധിയാണ്. അഗ്നിയെ വീട്ടിന്റെ ആദ്യ രക്ഷകനായും ഹവിർവാഹകനായും സ്ഥാപിച്ച് ശുഭമായ ഋതക്രമം ഉറപ്പിക്കുന്നു. യജുസ്സൂത്രങ്ങൾ, സമിധുകൾ, സ്വാഹാ, കൂടാതെ അനുബന്ധ ദൈവശക്തികൾ എന്നിവയെ ആവർത്തിച്ച് ‘യോജിപ്പിക്കൽ’ (യുജ്) വഴി കർമ്മത്തെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, ഗൃഹത്തിലെ അമംഗല്യം അകറ്റുകയും, യജമാനന് സമൃദ്ധി നൽകുന്ന ഭവനമായി ആ പുതിയ സ്ഥലത്തെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent) | Devata: Agni | 12 Mantras

Sukta 27

AV 5.27 ഹോമകേന്ദ്രിതമായ അഗ്നിസ്തുതിയാണ്. അധ്വരത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ അഗ്നിയെ ‘മുന്നോട്ട് നീങ്ങുക’ എന്ന് വിളിച്ച്, വഹ്നി (വഹിക്കുന്നവൻ) എന്ന നിലയിൽ ശരിയായി അർപ്പിച്ച ഹവിസ്സുകളിലൂടെ തന്റെ യാഗമഹിമ പ്രകടിപ്പിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. ഇത് യാഗസ്ഥലത്ത് ശാന്തി/സ്ഥിരത സ്ഥാപിക്കുകയും, ഹവിസ് മധുരീകരിക്കപ്പെടുകയും വിടുതൽ പ്രാപിക്കുകയും സുരക്ഷിതമായി ദേവന്മാരിലേക്കു എത്തിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ പൗഷ്ടിക സമൃദ്ധി വർധിപ്പിക്കുകയും, കർമത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന വിഘ്നങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Rishi: Traditionally Angiras/Atharvanic attribution for Agni-yajña material. | Devata: Agni | 12 Mantras

Sukta 28

അഥർവവേദം 5.28 ഒരു ആയുഷ്യ (ദീർഘായുസ്സ്) ചികിത്സാമന്ത്രമാണ്. ഇത് പ്രാണങ്ങളെ സമാഹരിച്ച്, അളന്ന്, വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ച്, വിഷയന് “നൂറ് ശരത്തുകൾ” (നൂറ് വർഷങ്ങൾ) പ്രാപിക്കാനാകുന്നവിധം ചെയ്യുന്നു. ജീവശക്തിയെ ഒമ്പതു മടങ്ങുള്ള പ്രാണക്രമീകരണത്തിലൂടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, തപസ്/തേജസ്സാൽ അഭിഷിക്തമായ ലോഹത്രയങ്ങളാൽ സംരക്ഷണം മുദ്രവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഋതു-സംവത്സര ശക്തികൾ അതിനെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic healer tradition (Āyuṣya corpus) | Devata: Dīrghāyuḥ (personified Long-life) / Prāṇa as operative power | 14 Mantras

Sukta 29

AV 5.29 ശക്തമായ ഒരു രക്ഷോഘ്ന–ഭൈഷജ്യ സൂക്തമാണ്. രോഗിയെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന മാംസഭക്ഷക പിശാചനെ പുറത്താക്കാൻ, ജാതവേദസ് അഗ്നിയെ വൈദ്യനായിും ഭൂതഹന്താവായിും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. കുത്തൽ, മുറിക്കൽ, പ്രതിഘാതം എന്നിവയുടെ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ അഗ്നിയുടെ ദഹനശുദ്ധമായ തെളിച്ചം ശസ്ത്രക്രിയാപരമായ ഒരു ഭൂതോച്ചാടനമായി മാറി, ശരീരത്തിന്റെ അഖണ്ഡതയും ശക്തിയും ജീവനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. അവസാനം സൂക്തം പുനരുദ്ധാരക അനുഗ്രഹത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു—വളർച്ച, ശുദ്ധി, ക്ഷയരോഗം (യക്ഷ്മ) മുതൽ മോചനം, തുടർന്നുള്ള ജീവൻ/ദീർഘായുസ്സ്.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type tradition (exorcistic corpus; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Agni (as rakṣohā) and the targeted Piśāca (as adversary) | 15 Mantras

Sukta 30

അഥർവണീയമായ AV 5.30 ആയുസ്സ് നീട്ടുന്ന ഒരു രക്ഷാമന്ത്രമാണ്. ഇത് ഒരാൾ മരണത്തിലേക്ക് വഴുതിപ്പോകുന്നത് തടഞ്ഞ്, ജീവശ്വാസം (അസു) “ദൃഢമായി ബന്ധിച്ച്” ചിതറിയ ശേഷികളും ഇന്ദ്രിയപ്രവർത്തനങ്ങളും തിരികെ വിളിക്കുന്നു. മരിക്കുന്നവന്റെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനമായി കരുതപ്പെടുന്ന പിതൃകളിലേക്കുള്ള പാതയെ ഇത് വ്യക്തമായി തടഞ്ഞു നിർത്തുകയും, ബന്ധുവൃത്തത്തിനുള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ അയച്ചതെന്നു കരുതുന്ന ഹാനി ഉൾപ്പെടെ, വൈരശക്തികളെ അകറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ശക്തി പുനഃസംയോജനമായി ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു: ശ്വാസം, മനസ്, ദൃഷ്ടി, ബലം, ദേഹസ്ഥൈര്യം എന്നിവ വീണ്ടും ഒന്നാക്കി ചേർത്ത്, രോഗിയെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെ ലോകത്തിൽ തന്നെ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ ഇടയാക്കുന്നു.

Rishi: Atharvanic tradition (longevity charms frequently ascribed to Atharvan seers in ancillary lists) | Devata: Āyus/Asu (vital breath) with implicit opposition to Mṛtyu; Pitṛs as the avoided destination | 17 Mantras

Deities of Anuvaka 3

  • AgniJātavedas / Vahni / Gṛhapati

    Protector-healer; carrier of offerings; demon-slayer

    In 4 hymns

  • TakmanTakmán (Fever, personified)

    Affliction to be expelled/destroyed

    In 1 hymn

  • Krimiworm/parasite, personified

    Affliction to be exterminated

    In 1 hymn

  • Ayush / Prana / AsuĀyuṣ / Prāṇa / Asu (vitality/life-breath complex)

    Life-sustainer to be gathered, measured, and bound fast

    In 2 hymns

  • Rakshas / PishachaRakṣas / Piśāca (hostile spirits)

    Destroyer-target; hostile agent to be driven out

    In 1 hymn

  • Dundubhiwar-drum, sacralized

    Terror-inducer; enemy-disruptor

    In 1 hymn

  • Vishvedevas / protective overlord-powersViśve Devāḥ / protective overlord-powers (covering deities)

    Ritual-protectors; guardians of mantra and act

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 3

The theme

Atharvanic protection and restoration of embodied life—securing home, pregnancy, vitality, and victory by mantra-powered expulsion of hostile forces

Threads through it

  • Abhicāra warfare through sonic/ritual technology (war-drum)
  • Bhaiṣajya expulsion of disease-agents (takmán, krimi, piśāca)
  • Āyuṣya rites to bind prāṇa/asu and prolong life
  • Gṛhya consecration and household protection (navaśālā, Agni)
  • Ritual ‘covering’ and safeguarding of the yajña/saṃskāra process
  • Obstetric protection: implantation, stabilization, and full-term birth

Who it serves

Used for fever and parasitic afflictions, spirit/demon-attack illness, life-extension and recovery from decline, safeguarding conception and pregnancy, consecrating a new house and its fire, and routing enemies in conflict.

What it heals

  • Fever (takmán), including severe/recurring formsSukta 5.22
  • Parasitic/worm affliction (krimi) causing wasting or internal distressSukta 5.23
  • Spirit-attack / piśāca-type wasting or flesh-eating afflictionSukta 5.29
  • Decline of vitality, shortened lifespan, ‘slipping toward death’Sukta 5.28, 5.30
  • Infertility risk / unstable conception; need for fetal implantation and full-term gestationSukta 5.25
  • Household vulnerability in a new dwelling; need for domestic safety and auspicious orderSukta 5.26

Frequently Asked Questions

They form a toolkit for safeguarding embodied life: expelling disease and spirits, binding back prāṇa/asu for longevity, securing pregnancy, consecrating the home-fire, and overpowering enemies through mantra-charged force.

AV 5.22 (takmán/fever), 5.23 (krimi/worms), 5.29 (piśāca affliction), and the āyuṣya life-restoring hymns 5.28 and 5.30. AV 5.25 is obstetric-protective (garbha stabilization).

Agni functions as domestic guardian and ritual carrier (5.26–5.27) and also as physician and rakṣas-slayer (5.29); his fire is the stabilizing center that protects rites, home, and the threatened body.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play