Opening the text

Rishi: Atharvanic healer tradition (Āyuṣya corpus)
Devata: Dīrghāyuḥ (personified Long-life) / Prāṇa as operative power
Chandas: Mixed; second hemistich tends toward Jagatī-like expansion, but transmitted as Atharvanic long-life verse
അഥർവവേദം 5.28 ഒരു ആയുഷ്യ (ദീർഘായുസ്സ്) ചികിത്സാമന്ത്രമാണ്. ഇത് പ്രാണങ്ങളെ സമാഹരിച്ച്, അളന്ന്, വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ച് ബന്ധിപ്പിച്ച്, വിഷയന് “നൂറ് ശരത്തുകൾ” (നൂറ് വർഷങ്ങൾ) പ്രാപിക്കാനാകുന്നവിധം ചെയ്യുന്നു. ജീവശക്തിയെ ഒമ്പതു മടങ്ങുള്ള പ്രാണക്രമീകരണത്തിലൂടെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, തപസ്/തേജസ്സാൽ അഭിഷിക്തമായ ലോഹത്രയങ്ങളാൽ സംരക്ഷണം മുദ്രവെക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഋതു-സംവത്സര ശക്തികൾ അതിനെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുന്നു.
Mantra 1
दीर्घायुः। नव॑ प्रा॒णान् न॒वभिः॒ सं मि॑मीते दीर्घायु॒त्वाय॑ श॒तशा॑रदाय । हरि॑ते॒ त्रीणि॑ रज॒ते त्रीण्यय॑सि॒ त्रीणि॒ तप॒सावि॑ष्ठितानि
ദീർഘായുഃ—ഒൻപത് പ്രാണങ്ങളെ ഒൻപത് (ആധാരങ്ങൾ/ഉപായങ്ങൾ) സഹിതം ഒരുമിച്ച് അളന്ന് ക്രമപ്പെടുത്തുന്നു, ദീർഘായുസ്സിനായി, നൂറ് ശരദുകൾ വരെ. മൂന്ന് ഹരിത (മഞ്ഞ-പച്ച ലോഹം)യിൽ, മൂന്ന് രജത (വെള്ളി)യിൽ, മൂന്ന് അയസ് (ഇരുമ്പ്)യിൽ—മൂന്ന് തപസാ (തേജസ്/അഭിഷേക-ശക്തി)യാൽ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നു.
Mantra 2
अ॒ग्निः सूर्य॑श्च॒न्द्रमा॒ भूमि॒रापो॒ द्यौर॒न्तरि॑क्षं प्र॒दिशो॑ दिश॑श्च । आ॒र्त॒वा ऋ॒तुभिः॑ संविदा॒ना अ॒नेन॑ मा त्रि॒वृता॑ पारयन्तु
അഗ്നി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, ഭൂമി, ആപഃ (ജലം), ദ്യൗഃ (ആകാശം), അന്തരിക്ഷം, മുൻദിശകളും ദിശകളും—ഋതുശക്തികൾ, ഋതുക്കളോടു സംവദിച്ചവ—ഈ ത്രിവിധ (സഹായമുള്ള) മന്ത്രംകൊണ്ട് എന്നെ സുരക്ഷിതമായി കടത്തിവിടട്ടെ.
Mantra 3
त्रयः॒ पोषा॑स्त्रि॒वृति॑ श्रयन्ताम॒नक्तु॑ पू॒षा पय॑सा घृ॒तेन॑ । अन्न॑स्य भू॒मा पुरु॑षस्य भू॒मा भू॒मा प॑शू॒नां त इ॒ह श्र॑यन्ताम्
ത്രിവൃത് (മൂന്നിരട്ടി) പരിസരത്തിൽ ഉള്ള മൂന്ന് പോഷങ്ങൾ ഇവിടെ ആസനം എടുക്കട്ടെ. പൂഷൻ പാലും നെയ്യും കൊണ്ടു (ഈ പുരുഷനെ) അഭിഷേകിച്ചു ലേപിക്കട്ടെ. അന്നത്തിന്റെ ഭൂമാ, പുരുഷന്റെ ഭൂമാ, പശുക്കളുടെ/മൃഗങ്ങളുടെ ഭൂമാ—ആ ഭൂമകൾ ഇവിടെ നിനക്കു ചേർന്ന് നിലകൊള്ളട്ടെ.
Mantra 4
इ॒ममा॑दित्या॒ वसु॑ना॒ समु॑क्षते॒मम॑ग्ने वर्धय ववृधा॒नः । इ॒ममि॑न्द्र॒ सं सृ॑ज वी॒र्येऽणा॒स्मिन् त्रि॒वृच्छ्र॑यतां पोषयि॒ष्णु
ഇതിനെ ആദിത്യർ വസു (സമ്പത്ത്) കൊണ്ടു നനയ്ക്കുന്നു; ഹേ അഗ്നേ, നീ വളരുന്നവനായി ഇതിനെ വർധിപ്പിക്ക. ഹേ ഇന്ദ്ര, വീര്യത്തോടെ ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി പുറപ്പെടുവിക്ക; ഇതിൽ ത്രിവിധ പോഷകശക്തി ഇരിപ്പിടമെടുക്കട്ടെ, പോഷിപ്പിക്കുന്നതാകട്ടെ.
Mantra 5
भूमि॑ष्ट्वा पातु॒ हरि॑तेन विश्व॒भृद॒ग्निः पि॑प॒र्त्वय॑सा स॒जोषाः॑ । वी॒रुद्भि॑ष्टे अर्जु॑नं संविदा॒नं दक्षं॑ दधातु सुमन॒स्यमा॑नम्
സകലവും ധരിക്കുന്ന ഭൂമി തന്റെ ഹരിതത്വംകൊണ്ട് നിന്നെ കാക്കട്ടെ; ഹേ അഗ്നേ, സജോഷാഃ (ഏകമനസ്സോടെ) നിന്നുകൊണ്ട് അയ്സ് (ഇരുമ്പ്/ലോഹം) കൊണ്ടു നിന്നെ താങ്ങി പോഷിപ്പിക്കട്ടെ. വീരുധുകൾ (ഔഷധസസ്യങ്ങൾ) മുഖേന അർജുനസദൃശമായ പ്രകാശം, നല്ല ഐക്യം, ദക്ഷത, സുമനസ്സുത്വം എന്നിവ നിനക്കു നല്കട്ടെ.
Mantra 6
त्रे॒धा जा॒तं जन्म॑ने॒दं हिर॑ण्यम॒ग्नेरेकं॑ प्रि॒यत॑मं बभूव॒ सोम॒स्यैकं॑ हिंसि॒तस्य॒ परा॑पतत्। अ॒पामेकं॑ वे॒धसां॒ रेत॑ आहु॒स्तत् ते हिर॑ण्यं त्रि॒वृद॒स्त्वायु॑षे
ജന്മത്തിൽ തന്നെ ഈ ഹിരണ്യം (സ്വർണം) ത്രിവിധമാണ്: ഒരു പങ്ക് അഗ്നിയുടേതായി—അത്യന്തം പ്രിയമായി; ഒരു പങ്ക് സോമത്തിന്റേതായി—അടിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദൂരത്തേക്ക് പറന്നു പോയി; ഒരു പങ്ക് അപാം (ജലങ്ങളുടെ)തായതായി—വേദസർ അതിനെ ‘രേതസ്/ബീജം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു. നിന്റെ ആ ത്രിവിധ ഹിരണ്യം ആയുസ്സിനായി മംഗളകരമാകട്ടെ.
Mantra 7
त्र्या॒यु॒षं ज॒मद॑ग्नेः क॒श्यप॑स्य त्र्यायु॒षम्। त्रे॒धामृत॑स्य॒ चक्ष॑णं॒ त्रीण्यायूं॑षि ते ऽकरम्
ജമദഗ്നിയുടെ ത്രി-ആയുസ്സ്, കശ്യപന്റെ ത്രി-ആയുസ്സ്—ത്രി-ആയുസ്സ്. അമൃതത്വത്തിന്റെ ദർശനവും ത്രിധാ; നിനക്കായി ഞാൻ മൂന്ന് ആയുസ്സുകൾ ഉണ്ടാക്കി.
Mantra 8
त्रयः॑ सुप॒र्णास्त्रि॒वृता॒ यदाय॑न्नेकाक्ष॒रम॑भिसं॒भूय॑ श॒क्राः । प्रत्यौ॑हन् मृ॒त्युम॒मृते॑न सा॒कम॑न्त॒र्दधा॑ना दुरि॒तानि॑ विश्वा॑
ത്രിവൃതംകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ട ശക്തിമാന്മാരായ മൂന്ന് സുപർണർ ഒരുമിച്ച് വന്ന് ഏകാക്ഷര മന്ത്രത്തെ പിടിച്ചപ്പോൾ, അമൃതത്തെ സഹചാരിയായി കൊണ്ടു അവർ മരണത്തെ പിന്നോട്ടടിച്ചു; ഉള്ളിൽ ധരിച്ച് അവർ എല്ലാ ദുരിതങ്ങളെയും തടഞ്ഞു നിർത്തി.
Mantra 9
दि॒वस्त्वा॑ पातु॒ हरि॑तं॒ मध्या॑त् त्वा पा॒त्वर्जु॑नम्। भूम्या॑ अय॒स्मयं॑ पातु॒ प्रागा॑द् देवपु॒रा अ॒यम्
ദിവത്തിൽ നിന്ന് ‘ഹരിത’ (പച്ച) നിന്നെ കാക്കട്ടെ; മധ്യലോകത്തിൽ നിന്ന് ‘അർജുന’ (ഉജ്ജ്വലൻ) നിന്നെ കാക്കട്ടെ. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അയംസ്മയ (ഇരുമ്പുകൊണ്ട് നിർമ്മിത) രക്ഷകൻ നിന്നെ കാക്കട്ടെ; ദേവപുരയായ ഈ പുരം മുന്നോട്ട് പുറപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 10
इ॒मास्ति॒स्रो दे॑वपु॒रास्तास्त्वा॑ रक्षन्तु स॒र्वतः॑ । तास्त्वं बिभ्र॑द् वर्च॒स्व्युत्त॑रो द्विष॒तां भ॑व
ദേവപുരകളായ ഈ മൂന്നു പുരങ്ങൾ—അവ നിനക്കു എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള കാവലാകട്ടെ. അവയെ ധരിച്ച് നീ തേജസ്സോടെ പ്രകാശിക്ക; നിന്നെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരെക്കാൾ ഉന്നതനായി നിലകൊള്ളുക.
Mantra 11
पुरं॑ दे॒वाना॑म॒मृतं॒ हिर॑ण्यं॒ य आ॑बे॒धे प्र॑थ॒मो दे॒वो अग्रे॑ । तस्मै॒ नमो॒ दश॒ प्राचीः॑ कृणो॒म्यनु॑ मन्यतां त्रि॒वृदा॒बधे॑ मे
ദേവങ്ങളുടെ പുരം—അമൃതം, സ്വർണമയം—ആദിയിൽ ദേവന്മാരിൽ ആദ്യമായി ആരാണ് അതിനെ ഭേദിച്ച് (ജയിച്ച്) നേടിയതോ; അവനോട് ഞാൻ കിഴക്കൻ ദിക്കുകളിലേക്കു ദശവിധ നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നു. എന്റെ ത്രിവൃത് സ്ഥാപനം അവൻ അനുകൂലമായി അംഗീകരിക്കട്ടെ; മനസ്സോടെ സമ്മതിക്കട്ടെ.
Mantra 12
आ त्वा॑ चृतत्वर्य॒मा पू॒षा बृह॒स्पतिः॑ । अह॑र्जातस्य॒ यन्नाम॒ तेन॒ त्वाति॑ चृतामसि
ഹേ വേഗ-സഹായകനേ, നിന്റെ അടുക്കൽ യമനും പൂഷനും ബൃഹസ്പതിയും ഇവിടെ വരട്ടെ. ‘അഹർജാത’—പകൽ ജനിച്ചവന്റെ—ആ നാമം കൊണ്ടുതന്നെ ഞങ്ങൾ നിന്നെ എല്ലാ ഭയം-അപായങ്ങളും കടത്തി സുരക്ഷിതമായി വേഗത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു.
Mantra 13
ऋ॒तुभि॑ष्ट्वार्त॒वैरायु॑षे॒ वर्च॑से त्वा । सं॒व॒त्स॒रस्य॒ तेज॑सा॒ तेन॒ संह॑नु कृण्मसि
ഋതുക്കളാൽ, ഋതുജന്യ ശക്തികളാൽ—നിന്നെ ആയുസ്സിനും വർചസ്സിനും (ഞങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു). സംവത്സരത്തിന്റെ തീക്ഷ്ണ തേജസ്സാൽ, അതേ ബലത്തിൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ ഘടിപ്പിച്ച് ദൃഢമായി കെട്ടിപ്പിണക്കുന്നു.
Mantra 14
घृ॒तादुल्लु॑प्तं॒ मधु॑ना॒ सम॑क्तं भूमिदृं॒हमच्यु॑तं पारयि॒ष्णु। भि॒न्दत् स॒पत्ना॒नध॑रांश्च कृ॒ण्वदा मा॑ रोह मह॒ते सौभ॑गाय
ഘൃതം പുരട്ടിയതും, മധുവാൽ നന്നായി അഭിഷിക്തവുമായ, ഭൂമിയെ ദൃഢമാക്കുന്നതും, അചലവും, കടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നതുമായ—സപത്നന്മാരെ ഭേദിച്ച് അവരെ അധമരാക്കുന്നതുമായ—മഹത്തായ സൗഭാഗ്യത്തിനായി നീ എന്റെ മേൽ आरोഹണം ചെയ്യുക.
It is used to strengthen and re-knit the life-forces (prāṇa) so a person may recover stability, avoid untimely danger, and attain long life—ideally “a hundred autumns.”
They function as durable protective media: the hymn arranges them in triads and ‘sets’ them with tapas/tejas, making a seal that supports bodily firmness and wards disruptive forces.
It means placing the person’s vitality into the stable rhythm of time (ṛtu and saṃvatsara), so life and splendour are made “compact and firmly knit” rather than scattered or diminished.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.