Anuvaka 3
এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয় হৈছে অথৰ্বণীয় সুৰক্ষা আৰু দেহধাৰী জীৱনৰ পুনৰুদ্ধাৰ—মন্ত্ৰশক্তিৰে বৈৰী শক্তিসমূহক খেদাই ঘৰ, গৰ্ভধাৰণ, জীৱনীশক্তি আৰু বিজয় নিশ্চিত কৰা। উপ-বিষয়সমূহ: ধ্বনি/আচাৰ-প্ৰযুক্তি (যুদ্ধ-ঢোল)ৰ জৰিয়তে অভিচাৰ-যুদ্ধ; তকমন, কৃমি, পিশাচ আদি ৰোগকাৰকক বহিষ্কাৰ কৰিবলৈ ভৈষজ্য মন্ত্র; প্ৰাণ/অসুক বান্ধি আয়ু দীঘল কৰা আয়ুষ্য বিধি; নৱশালা, অগ্নি আদি সহ গৃহ্য অভিষেক আৰু গৃহ-সুৰক্ষা; যজ্ঞ/সংস্কাৰ প্ৰক্ৰিয়াক ‘আবৰণ’ দি সুৰক্ষিত ৰখা।
Suktas in Anuvaka 3
Sukta 21
অথৰ্ববেদ ৫.২১ এটা যুদ্ধমুখী অভিচাৰ সূক্ত, য’ত যুদ্ধ-ঢোল (দুন্দুভি) ক জীৱন্ত কাৰ্যকৰী শক্তি হিচাপে অস্ত্ৰৰূপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। তাৰ গর্জনক মন্ত্ৰ-শক্তিৰে সঞ্জীৱিত কৰি শত্রুসেনাৰ ভিতৰত আতংক, মানসিক বিভেদ আৰু পলায়ন ঘটাবলৈ নিয়োজিত কৰা হয়। সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে শত্রুৰ মাজত ভয় (ভয়/ত্ৰাস), ঘৃণা আৰু বিভ্ৰান্তি ‘স্থাপন’ কৰে, আৰু একে সময়তে মিত্ৰ দেৱগণৰ ‘গণ’ক আহ্বান কৰি বিজয় আৰু ৰণভূমিৰ আধিপত্য নিশ্চিত কৰে।
Sukta 22
অথৰ্ববেদ ৫.২২ এটা চিকিৎসামূলক বহিষ্কাৰ-সূক্ত, য’ত টক্মান (জ্বৰ) ক সচেতন, চলমান ৰোগ-সত্তা হিচাপে সন্মুখীন কৰি ৰোগীৰ পৰা “তললৈ আৰু দূৰলৈ” গুচি যাবলৈ আদেশ দিয়া হৈছে। ইয়াত জ্বৰৰ তীব্ৰ ৰূপ (কঠোৰ, ৰক্তিম) চিনাক্ত কৰা হয় আৰু পুনৰাবৃত্তি ৰোধ কৰিবলৈ অধিকাৰপূর্ণ শপথ-আহ্বান ব্যৱহাৰ কৰা হয়; বিশেষকৈ টক্মানক কাহ আৰু কফজনিত জটিলতাৰ সৈতে মিত্ৰতা নকৰিবলৈ সতৰ্ক কৰা হয়। এই সূক্তৰ শক্তি ৰোগ-কাৰকক নাম দি চিহ্নিত কৰা, তাৰ গতি-দিশ নিৰ্দেশ কৰা, আৰু বহিষ্কাৰক সীল-মোহৰ মাৰি পুনৰ নুফুৰিবলৈ বাধা দিয়াত নিহিত।
Sukta 23
AV 5.23 এটা কৃমি-ঘ্ন (কীট/পৰজীৱীজনিত ৰোগ ধ্বংসকাৰী) ভৈষজ্য সূক্ত; ইয়াত ৰোগীক দিৱ্য সুৰক্ষাময় “বোনা/জাল”ৰ ভিতৰত বান্ধি ৰাখি, তাৰ পাছত কৃমিক তাৰ প্ৰতিটো লুকাই থকা ঠাইৰ পৰা—দেহৰ ভিতৰত, চাৰিওফালে, আৰু অতি সূক্ষ্ম ৰূপতো—বলপূৰ্বক খণ্ড-বিখণ্ড কৰি সম্পূৰ্ণৰূপে নিধন কৰা হয়। ইয়াৰ শক্তি হৈছে উপদ্ৰৱক সৰ্বাত্মকভাৱে ধৰা (ৰূপ আৰু অৱস্থানসমূহ নামধৰি কোৱা) আৰু বাক্য/বাণীক পিষ্ট-কৰি-দিয়া অস্ত্ৰলৈ ৰূপান্তৰ কৰা; দ্যাৱা-পৃথিৱী, সৰস্বতী, ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিক ৰোগক ঘেৰি ৰখা ৰক্ষক আৰু দণ্ডদাতা-নাশক হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে।
Sukta 24
AV 5.24 সুৰক্ষাদায়ক অধিপতি-শক্তিসমূহৰ এক লিতানি, য’ত দীক্ষা/অভিষেক-কাৰ্যৰ প্ৰতিটো স্তৰ—মন্ত্ৰ, যজ্ঞকাৰ্য, উদ্দেশ্য, সংকল্প, আশীৰ্বাদ, আৰু দেৱতাসকলক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহ্বান—সকলোকে “আৱৰণ” কৰিবলৈ আহ্বান কৰা হয়। ‘নক্ষত্ৰসমূহৰ অধিপতি’ আৰু ‘মৰুতসকলৰ পিতা, গোপতি’ আদি শাসন-উপাধি (অধিপতি)ৰে দেৱতাসকলক নাম দি, এই সূক্তই আচাৰৰ ওপৰত বিশ্বব্যাপী তত্ত্বাৱধান স্থাপন কৰে, যাতে কাৰ্য নিৰ্বিঘ্নে আগবাঢ়ে আৰু স্থিৰ সমৃদ্ধি ফলায়।
Sukta 25
AV 5.25 এটা অথৰ্বণীয় প্ৰসূতি-সুৰক্ষামূলক সূক্ত, যিয়ে গৰ্ভধাৰণ আৰু ভ্ৰূণ “স্থাপন” (গৰ্ভ-ধাৰণা) ক পবিত্ৰ কৰি দেৱশক্তিসকলক অনুৰোধ কৰে যাতে ভ্ৰূণক ৰোপণ, স্থিৰ আৰু পৰিপক্ব কৰি পূৰ্ণ-মেয়াদলৈ লৈ যায়। ভ্ৰূণ-স্থাপক/স্ৰষ্টা ধাতৃক কেন্দ্ৰ কৰি, ইয়াত উৰ্বৰতাৰ আহ্বান (সিনীৱালী, সৰস্বতী, অশ্বিনদ্বয়) আৰু সুৰক্ষামূলক “খোলনি/বসোৱা” ধৰণৰ ভাষা একেলগে ব্যৱহাৰ কৰি নিৰাপদ গৰ্ভাৱস্থা আৰু সফল প্ৰসৱ নিশ্চিত কৰাৰ কামনা কৰা হৈছে; দহম মাহত পুত্ৰসন্তান জন্মৰ ইচ্ছাও প্ৰায়ে স্পষ্টকৈ কোৱা হয়।
Sukta 26
এই সূক্তটো নৱনিৰ্মিত গৃহ (নৱশালা)ৰ বাবে গৃহ্য-ধৰণৰ প্ৰতিষ্ঠা/অভিষেক-অনুষ্ঠান। অগ্নিক গৃহৰ প্ৰথম ৰক্ষক আৰু আহুতি-বাহক হিচাপে স্থাপন কৰি শুভ ঋতুক্ৰম/আনুষ্ঠানিক শৃঙ্খলা স্থিৰ কৰে। ‘যুজ্’ (যোক্তি/সংযোগ)ৰ পুনৰাবৃত্তিৰে যজুস্-মন্ত্ৰ, সমিধা, স্বাহা আৰু সহচৰ দেৱশক্তিসমূহক একেলগে জুৰি ৰীতিটো দৃঢ় কৰে, গৃহ-সম্পৰ্কীয় অমঙ্গল দূৰ কৰে, আৰু যজমানৰ বাবে নতুন স্থানক সমৃদ্ধি-বহনকাৰী গৃহলৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Sukta 27
AV 5.27 এটা হোম-কেন্দ্ৰিক অগ্নি-সূক্ত, যিয়ে অধ্বৰক দৃঢ় কৰে—বহ্নি (বাহক) ৰূপে অগ্নিক “আগবাঢ়িবলৈ” আহ্বান কৰি, সঠিকভাৱে অৰ্পিত আহুতিৰ জৰিয়তে তেওঁৰ যজ্ঞীয় মহিমা প্ৰকাশ কৰায়। ই যজ্ঞ-স্থানক শান্তিৰে স্থিৰ কৰে আৰু পুষ্টি/সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে—হবিষ মধুৰ কৰি, মুক্ত কৰি, আৰু নিৰাপদে দেৱতাসকললৈ পৌঁছাবলৈ নিশ্চিত কৰি; যজ্ঞ বিঘ্নিত কৰিব পৰা বাধাসমূহক প্রশমিত কৰে।
Sukta 28
অথৰ্ববেদ ৫.২৮ এটা আয়ুষ্য (দীৰ্ঘায়ু) চিকিৎসা-মন্ত্ৰ, যি প্ৰাণসমূহক সংগ্ৰহ কৰি, মাপি, আৰু পুনৰ দৃঢ়ভাৱে সংযোজিত কৰি বিষয়/ব্যক্তিক “শত শৰত্” পৰ্যন্ত আয়ু লাভ কৰায়। ই নৱবিধ প্ৰাণ-বিন্যাসৰ জৰিয়তে জীৱনীশক্তি স্থিৰ কৰে আৰু তপস্/তেজস্দ্বাৰা অভিষিক্ত ধাতুৰ ত্ৰয়ীৰে সুৰক্ষাক সীল-মোহৰ মাৰি, ঋতু আৰু সংবৎসৰৰ শক্তিৰে তাক অধিক মজবুত কৰে।
Sukta 29
AV 5.29 এটা এক শক্তিশালী ৰক্ষোঘ্ন–ভৈষজ্য সূক্ত, য’ত অগ্নি জাতবেদসক চিকিৎসক আৰু দানৱ-নাশক ৰূপে আহ্বান কৰি, ৰোগীক পীড়া দিয়া মাংসভক্ষী পিশাচক খেদি পঠোৱা হয়। বিদ্ধ কৰা, কাটি পেলোৱা আৰু প্ৰতি-আঘাত কৰাৰ চিত্ৰৰ জৰিয়তে মন্ত্রই অগ্নিৰ দহনশীল স্পষ্টতাক শল্য-সদৃশ ভূত-নিষ্কাসনত পৰিণত কৰে, যিয়ে দেহৰ অখণ্ডতা, বল আৰু প্ৰাণ পুনঃস্থাপন কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত পুনৰুদ্ধাৰকাৰী আশীৰ্বাদ—বৃদ্ধি, পবিত্ৰতা, ক্ষয়ৰোগ (যক্ষ্মা)ৰ পৰা মুক্তি, আৰু জীৱন অব্যাহত থকাৰ কামনা—দিয়া হয়।
Sukta 30
AV 5.30 এটা আথৰ্বণীয় দীঘলীয়া-আয়ুৰ ৰক্ষা-মন্ত্ৰ; ই মানুহজনৰ মৃত্যু-দিশলৈ সৰি যোৱা গতি থামাই, প্ৰাণবায়ু (অসু) ক “দৃঢ়কৈ বান্ধি” ধৰে আৰু ছিটিকি যোৱা ইন্দ্ৰিয়-শক্তিসমূহ পুনৰ মাতি আনে। ই স্পষ্টকৈ পিতৃলোকলৈ (মৃত পিতৃসকলৰ ওচৰলৈ) যোৱা পথ বন্ধ কৰে আৰু বৈৰী শক্তিসমূহক আঁতৰাই দিয়ে—আত্মীয়-বৃত্তৰ ভিতৰৰ পৰাও পঠোৱা বুলি ধৰা ক্ষতিসহ। ইয়াৰ শক্তি পুনৰ-একত্ৰীকৰণ হিচাপে বৰ্ণিত: প্ৰাণ, মন, দৃষ্টি, বল আৰু দেহৰ স্থিৰতা একেলগে পুনৰ গাঁথি ৰোগীক জীৱিতসকলৰ জগতত ইয়াতেই দৃঢ়ভাৱে থিয় কৰাই ৰাখে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.