Atharva Veda Anuvaka 3
Kanda 510 Suktas139 Mantras

Anuvaka 3

ప్రధాన భావం: మంత్రశక్తితో శత్రుత్వ శక్తులను తరిమివేసి, గృహం, గర్భధారణ, ప్రాణశక్తి, విజయాన్ని స్థిరపరచుతూ దేహధారిత జీవనాన్ని రక్షించి పునరుద్ధరించే ఆథర్వణ రక్షణ-పునరుజ్జీవన కర్మలు. ఉపవిషయాలు: (1) శబ్ద/కర్మ సాంకేతికత (యుద్ధడోలు) ద్వారా అభిచార యుద్ధప్రయోగం, (2) తక్మన్, కృమి, పిశాచాది రోగకారక శక్తుల భైషజ్య నిర్మూలనం, (3) ప్రాణ/అసువును బంధించి ఆయుష్షును పెంపొందించే ఆయుష్య కర్మలు, (4) నవశాలా-అగ్ని సంబంధ గృహ్య ప్రతిష్ఠా మరియు గృహరక్షణ, (5) యజ్ఞ/సంస్కార ప్రక్రియను ‘ఆవరించడం’ ద్వారా సంరక్షించడం.

Kinds of charm

Bhaishajya (healing): 5Paushtika (prosperity): 3Abhicharika (against foes): 1Shantika (pacifying): 1

Suktas in Anuvaka 3

Sukta 21

అథర్వవేదం 5.21 ఒక యుద్ధాత్మక అభిచార సూక్తం. ఇందులో యుద్ధ-డంకా (దుందుభి)ని జీవంత కార్యశక్తిగా ఆయుధంగా మలిచి, దాని గర్జనను మంత్రబలంతో శత్రుసేనలో భయం, మనోభేదం, గందరగోళం, పారిపోవడం (రౌట్) కలిగించేలా చేస్తుంది. ఈ సూక్తం శత్రువులో భయము (భయ/త్రాస), ద్వేషము, మోహము/విభ్రాంతి ‘స్థాపించబడునట్లు’ పునఃపునః ఉద్ఘాటిస్తుంది; అదే సమయంలో మిత్రదేవగణాలను సమీకరించి, విజయాన్ని మరియు యుద్ధభూమిపై అధిపత్యాన్ని స్థిరపరచమని కోరుతుంది.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type attribution (martial abhicaric cluster; specific r̥ṣi varies by anukramaṇī tradition) | Devata: Dundubhi (personified drum) as operative agent; secondarily Bhaya/Trāsa as effected powers | 12 Mantras

Sukta 22

అథర్వవేదం 5.22 ఒక చికిత్సాత్మక బహిష్కరణ-స్తోత్రం. ఇందులో తక్మాన్‌ (జ్వరం) ను చైతన్యమున్న, సంచరించే బాధగా ఎదుర్కొని, రోగి నుండి “క్రిందికి, దూరంగా” వెళ్లిపోవాలని ఆజ్ఞాపిస్తుంది. ఇది జ్వరపు తీవ్రమైన రూపాలను (కఠినమైనది, ఎర్రబడినది) గుర్తించి, మళ్లీ తిరిగి రాకుండా అధికారపూర్వక శపథ-ఆజ్ఞలతో నిరోధిస్తుంది; ప్రత్యేకంగా దగ్గు మరియు కఫ సంబంధిత సంక్లిష్టతలతో తక్మాన్‌ కలవవద్దని హెచ్చరిస్తుంది. వ్యాధి-కర్తను పేరుతో పిలిచి, దాని గమనాన్ని నిర్దేశించి, తిరిగి రాకుండా బహిష్కరణను ముద్రించడం ఈ స్తోత్ర బలంగా నిలుస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (often attributed to Atharvan/Angiras line for takman hymns) | Devata: Takmán (Fever personified) | 14 Mantras

Sukta 23

అవ 5.23 క్రిమిఘ్న (పురుగులు/పరాన్నజీవి-రోగాలను నశింపజేసే) భైషజ్య సూక్తం. ఇది రోగిని దైవికమైన రక్షణాత్మక “నేయిక”లో బంధించి, ఆపై క్రిమి ఎక్కడ దాగి ఉన్నా—శరీరంలో, చుట్టూ, అతి సూక్ష్మ రూపాల్లో కూడా—అన్నిచోట్ల దానిని బలంగా ఛేదించి నిర్మూలిస్తుంది. క్రిమి వ్యాప్తిని సంపూర్ణంగా ఆవరిస్తూ (రూపాలు, స్థలాలను పేరుపెట్టి) వాక్కును నలిపివేసే ఆయుధంగా మార్చడమే దీని శక్తి. ద్యావా-పృథివీ, సరస్వతీ, ఇంద్రుడు, అగ్ని—రోగాన్ని చుట్టుముట్టే రక్షకులుగా, సంహారకులుగా—ఇక్కడ ఆహ్వానించబడతారు.

Rishi: Atharvanic tradition (Krimi hymns; specific ṛṣi per anukramaṇī) | Devata: Dyāvā-Pṛthivī, Sarasvatī, Indra, Agni (as protectors and destroyers of krimi) | 13 Mantras

Sukta 24

AV 5.24 అనేది రక్షణాత్మక అధిపతి-శక్తులను ఆహ్వానించే లితనీ; మంత్రం, కర్మాచరణ, ఉద్దేశ్యం, సంకల్పం, ఆశీర్వాదం, దేవతల అధికారిక ఆహ్వానం—ఇలా అభిషేక/దీక్షా కర్మంలోని ప్రతి పొరను వారు “కప్పి” కాపాడాలని కోరుతుంది. “నక్షత్రాల అధిపతి”, “మరుతుల తండ్రి, పశువుల ప్రభువు” వంటి అధిపతి (అధిపతి) ఉపాధులతో దేవతలను నామకరణం చేసి, కర్మపై విశ్వవ్యాప్త పర్యవేక్షణను స్థాపిస్తుంది; తద్వారా ఆచారం అడ్డంకుల్లేక సాగి, స్థిరమైన సమృద్ధి ఫలించునట్లు చేస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (exact r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī for this section) | Devata: A protective overlord figure designated by epithets (Father of the Maruts; Lord of cattle) | 17 Mantras

Sukta 25

AV 5.25 అథర్వణ సంప్రదాయానికి చెందిన ప్రసూతి-రక్షణ సూక్తం. ఇది గర్భధారణను మరియు గర్భస్థాపనను (గర్భ-ధారణ) పవిత్రంగా భావిస్తూ, దైవశక్తులు భ్రూణాన్ని స్థాపించి, స్థిరపరచి, పరిపక్వం చేసి, పూర్తి గర్భకాలం వరకు కాపాడి ప్రసవం సఫలమయ్యేలా చేయమని ప్రార్థిస్తుంది. భ్రూణాన్ని స్థాపించే/సృష్టించే ధాతృను కేంద్రంగా చేసుకొని, సీనీవాళీ, సరస్వతీ, అశ్వినులు వంటి దేవతల ద్వారా సంతానప్రాప్తి ఆహ్వానాన్ని, అలాగే గర్భం ‘తెరుచుకోవడం/స్థిరపడటం’ అనే రక్షణాత్మక పదప్రయోగాలను కలిపి, హాని లేని గర్భధారణ మరియు విజయవంతమైన ప్రసవాన్ని కోరుతుంది; తరచుగా పదవ నెలలో పురుష శిశువు జన్మించాలనే కోరికను కూడా స్పష్టంగా పేర్కొంటుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-family for fetal formation; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Dhātṛ (embryo-establisher/creator) | 13 Mantras

Sukta 26

ఈ సూక్తం కొత్తగా నిర్మించిన నివాసం (నవశాల) కోసం గృహ్య-శైలిలో చేసే ప్రతిష్ఠా/ప్రతిష్ఠాపన కర్మ. గృహానికి తొలి రక్షకుడిగా, హవిస్సులను మోసుకెళ్లే వాహకుడిగా అగ్నిని స్థాపించి, శుభకరమైన కర్మక్రమాన్ని స్థిరపరుస్తుంది. యజుః-మంత్రాలు, సమిధలు, స్వాహా, మరియు అనుబంధ దైవశక్తులను పునఃపునః ‘యోకించడం’ (యుజ్) ద్వారా యాగక్రియను దృఢం చేసి, గృహంలోని అమంగళాన్ని నివారించి, యజమానునికి శ్రేయస్సు ప్రసాదించే గృహంగా ఈ కొత్త స్థలాన్ని మారుస్తుంది.

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī-dependent) | Devata: Agni | 12 Mantras

Sukta 27

AV 5.27 హోమాన్ని కేంద్రంగా చేసుకున్న అగ్ని-స్తుతి. ఇందులో అగ్నిని వహ్ని (వాహకుడు)గా ‘ముందుకు సాగు’ అని ఆహ్వానించి, సరిగ్గా సమర్పించిన ఆహుతుల ద్వారా తన యజ్ఞ వైభవాన్ని ప్రకాశింపజేయమని కోరుతుంది. హవిస్ మధురీకరింపబడి, విడుదలై, దేవతల వద్దకు సురక్షితంగా చేరేలా చేసి, యాగాన్ని భంగపరచే విఘ్నాలను శమింపజేస్తూ, యజ్ఞస్థలంలో శాంతిని స్థిరపరచి, పౌష్టిక సమృద్ధిని పెంపొందిస్తుంది.

Rishi: Traditionally Angiras/Atharvanic attribution for Agni-yajña material. | Devata: Agni | 12 Mantras

Sukta 28

అథర్వవేదం 5.28 ఒక ఆయుష్య (దీర్ఘాయువు) వైద్య మంత్రం. ఇది ప్రాణాలను సమీకరించి, కొలిచి, మళ్లీ బిగిగా స్థిరపరచి, ఉపాస్యుడు “నూరు శరదృతువులు” జీవించునట్లు చేస్తుంది. జీవశక్తిని తొమ్మిది విధాలుగా ప్రాణవాయువులను క్రమబద్ధీకరించడం ద్వారా స్థిరపరచి, తపస్/తేజస్సుతో అభిషిక్తమైన లోహాల త్రయాలతో రక్షణను ముద్రించి, ఋతు/సంవత్సర శక్తులతో దానిని మరింత బలపరుస్తుంది.

Rishi: Atharvanic healer tradition (Āyuṣya corpus) | Devata: Dīrghāyuḥ (personified Long-life) / Prāṇa as operative power | 14 Mantras

Sukta 29

AV 5.29 ఒక బలమైన రక్షోఘ్న–భైషజ్య సూక్తం. ఇందులో జాతవేదసుడైన అగ్నిని వైద్యుడిగా, రాక్షసనాశకుడిగా ఆహ్వానించి, రోగిని బాధిస్తున్నదని నమ్మబడే మాంసభక్షక పిశాచాన్ని తరిమివేయమని కోరుతుంది. చీల్చడం, కోయడం, ప్రతిఘాతంతో కొట్టడం వంటి ప్రతిమల ద్వారా అగ్నియొక్క దహన-స్పష్టతను శస్త్రచికిత్సలాంటినిర్వాసనగా మార్చి, శరీర సమగ్రతను, బలాన్ని, ప్రాణాన్ని పునరుద్ధరిస్తుంది. చివరికి ఇది పునరుజ్జీవన ఆశీర్వాదంతో ముగుస్తుంది—వృద్ధి, పవిత్రత, క్షయరోగం (యక్ష్మ) నుండి విముక్తి, మరియు దీర్ఘజీవనం.

Rishi: Atharvanic/Angiras-type tradition (exorcistic corpus; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī) | Devata: Agni (as rakṣohā) and the targeted Piśāca (as adversary) | 15 Mantras

Sukta 30

AV 5.30 అనేది ఆయుష్షును పెంపొందించే ఆథర్వణిక రక్షా-మంత్రం. ఇది ‘అసు’ (ప్రాణవాయువు)ను బిగిగా బంధించి, చెదరిపోయిన ఇంద్రియశక్తులను తిరిగి పిలిచి, మరణం వైపు జారిపోతున్న వ్యక్తిని ఆపుతుంది. మరణించినవాడు చేరే గమ్యంగా భావించే పితృలోకానికి వెళ్లే మార్గాన్ని ఇది స్పష్టంగా అడ్డుకుంటుంది; బంధువర్గం లోపల నుంచే పంపబడిందని భావించే హానిని కూడా కలుపుకొని, శత్రుత్వ శక్తులను దూరం చేస్తుంది. దీని శక్తి పునఃఏకీకరణగా చిత్రితమవుతుంది: ప్రాణం, మనస్సు, దృష్టి, బలం, శరీర స్థైర్యం మళ్లీ సమీకృతమై, రోగి జీవుల లోకంలోనే నిలకడగా ఇక్కడే నిలిచి ఉండేలా చేస్తాయి.

Rishi: Atharvanic tradition (longevity charms frequently ascribed to Atharvan seers in ancillary lists) | Devata: Āyus/Asu (vital breath) with implicit opposition to Mṛtyu; Pitṛs as the avoided destination | 17 Mantras

Deities of Anuvaka 3

  • AgniJātavedas / Vahni / Gṛhapati

    Protector-healer; carrier of offerings; demon-slayer

    In 4 hymns

  • TakmanTakmán (Fever, personified)

    Affliction to be expelled/destroyed

    In 1 hymn

  • Krimiworm/parasite, personified

    Affliction to be exterminated

    In 1 hymn

  • Ayush / Prana / AsuĀyuṣ / Prāṇa / Asu (vitality/life-breath complex)

    Life-sustainer to be gathered, measured, and bound fast

    In 2 hymns

  • Rakshas / PishachaRakṣas / Piśāca (hostile spirits)

    Destroyer-target; hostile agent to be driven out

    In 1 hymn

  • Dundubhiwar-drum, sacralized

    Terror-inducer; enemy-disruptor

    In 1 hymn

  • Vishvedevas / protective overlord-powersViśve Devāḥ / protective overlord-powers (covering deities)

    Ritual-protectors; guardians of mantra and act

    In 1 hymn

Inside Anuvaka 3

The theme

Atharvanic protection and restoration of embodied life—securing home, pregnancy, vitality, and victory by mantra-powered expulsion of hostile forces

Threads through it

  • Abhicāra warfare through sonic/ritual technology (war-drum)
  • Bhaiṣajya expulsion of disease-agents (takmán, krimi, piśāca)
  • Āyuṣya rites to bind prāṇa/asu and prolong life
  • Gṛhya consecration and household protection (navaśālā, Agni)
  • Ritual ‘covering’ and safeguarding of the yajña/saṃskāra process
  • Obstetric protection: implantation, stabilization, and full-term birth

Who it serves

Used for fever and parasitic afflictions, spirit/demon-attack illness, life-extension and recovery from decline, safeguarding conception and pregnancy, consecrating a new house and its fire, and routing enemies in conflict.

What it heals

  • Fever (takmán), including severe/recurring formsSukta 5.22
  • Parasitic/worm affliction (krimi) causing wasting or internal distressSukta 5.23
  • Spirit-attack / piśāca-type wasting or flesh-eating afflictionSukta 5.29
  • Decline of vitality, shortened lifespan, ‘slipping toward death’Sukta 5.28, 5.30
  • Infertility risk / unstable conception; need for fetal implantation and full-term gestationSukta 5.25
  • Household vulnerability in a new dwelling; need for domestic safety and auspicious orderSukta 5.26

Frequently Asked Questions

They form a toolkit for safeguarding embodied life: expelling disease and spirits, binding back prāṇa/asu for longevity, securing pregnancy, consecrating the home-fire, and overpowering enemies through mantra-charged force.

AV 5.22 (takmán/fever), 5.23 (krimi/worms), 5.29 (piśāca affliction), and the āyuṣya life-restoring hymns 5.28 and 5.30. AV 5.25 is obstetric-protective (garbha stabilization).

Agni functions as domestic guardian and ritual carrier (5.26–5.27) and also as physician and rakṣas-slayer (5.29); his fire is the stabilizing center that protects rites, home, and the threatened body.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play