Opening the text

Rishi: Atharvanic/Angiras-type tradition (exorcistic corpus; specific r̥ṣi attribution varies by anukramaṇī)
Devata: Agni (as rakṣohā) and the targeted Piśāca (as adversary)
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as typical in forceful rakṣoghna verses; exact metrical scan may vary by pada-division)
AV 5.29 ശക്തമായ ഒരു രക്ഷോഘ്ന–ഭൈഷജ്യ സൂക്തമാണ്. രോഗിയെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന മാംസഭക്ഷക പിശാചനെ പുറത്താക്കാൻ, ജാതവേദസ് അഗ്നിയെ വൈദ്യനായിും ഭൂതഹന്താവായിും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. കുത്തൽ, മുറിക്കൽ, പ്രതിഘാതം എന്നിവയുടെ ദൃശ്യങ്ങളിലൂടെ അഗ്നിയുടെ ദഹനശുദ്ധമായ തെളിച്ചം ശസ്ത്രക്രിയാപരമായ ഒരു ഭൂതോച്ചാടനമായി മാറി, ശരീരത്തിന്റെ അഖണ്ഡതയും ശക്തിയും ജീവനും പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു. അവസാനം സൂക്തം പുനരുദ്ധാരക അനുഗ്രഹത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു—വളർച്ച, ശുദ്ധി, ക്ഷയരോഗം (യക്ഷ്മ) മുതൽ മോചനം, തുടർന്നുള്ള ജീവൻ/ദീർഘായുസ്സ്.
Mantra 1
रक्षोघ्नम्। पु॒रस्ता॑द् यु॒क्तो व॑ह जातवे॒दोऽग्ने॑ वि॒द्धि क्रि॒यमा॑णं॒ यथे॒दम्। त्वं भि॒षग् भे॑ष॒जस्या॑सि क॒र्ता त्वया॒ गामश्वं॒ पुरु॑षं सनेम
രക്ഷോഘ്നം—മുന്നിൽ യുക്തനായി, ഹേ ജാതവേദസ് അഗ്നേ, നീ അതിനെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകുക; നടക്കുന്നതായ ക്രിയയെ നീ അറിഞ്ഞുകൊൾക, ഇതു ഇങ്ങനെ തന്നെ സിദ്ധിക്കട്ടെ. നീ ഭിഷക്, ഭേഷജത്തിന്റെ കർത്താവാണ്; നിനക്കാൽ ഞങ്ങൾ ഗോവും അശ്വവും പുരുഷബലവും നേടട്ടെ.
Mantra 2
तथा॒ तद॑ग्ने कृणु जातवेदो॒ विश्वे॑भिर्दे॒वैः स॒ह सं॑विदा॒नः । यो नो॑ दि॒देव॑ यत॒मो ज॒घास॒ यथा॒ सो अ॒स्य प॑रि॒धिष्पता॑ति
ഹേ ജാതവേദസ് അഗ്നേ, സർവ്വദേവന്മാരോടും സംവിദയിൽ ചേർന്ന് നീ അതുതന്നെ ചെയ്യുക. ഞങ്ങളെ അപരാധിച്ചവൻ, ഞങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ചവൻ—അവൻ തന്റെ അതിരിൽ തന്നേ വഴുതി വീണ് നശിക്കട്ടെ.
Mantra 3
यथा॒ सो अ॒स्य प॑रि॒धिष्पता॑ति तथा॒ तद॑ग्ने कृणु जातवेदः । विश्वे॑भिर्दे॒वैः स॒ह सं॑विदा॒नः
അവൻ തന്റെ പരിധി/സീമയിൽ വീണൊഴിയുന്നതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നേ, ഹേ അഗ്നി ജാതവേദസ്, നീ അത് നടത്തുക; സർവദേവന്മാരോടും കൂടി സംവിദാനമായി (ഏകമതത്തോടെ).
Mantra 4
अ॒क्ष्यौ॒३नि वि॑ध्य॒ हृद॑यं॒ नि वि॑ध्य जि॒ह्वां नि तृ॑न्द्धि॒ प्र द॒तो मृ॑णीहि । पि॒शा॒चो अ॒स्य य॑त॒मो ज॒घासाग्ने यविष्ठ॒ प्रति॒ तं शृ॑णीहि
കണ്ണുകളിലൂടെ കുത്തി താഴേക്ക് തുളച്ചുകയറുക; ഹൃദയത്തിലൂടെയും കുത്തി താഴേക്ക് തുളച്ചുകയറുക; നാവ് മുറിച്ചുകളയുക; പല്ലുകൾ മുന്നിൽ നിന്ന് ചതച്ചുകളയുക. അവനെ ഏതു പിശാചൻ വിഴുങ്ങിയിട്ടുണ്ടോ—ഹേ അഗ്നേ, ഏറ്റവും യവಿಷ್ಠ—അവനോടു പ്രതികാരമായി നീ വെട്ടിക്കളയുക.
Mantra 5
यद॑स्य हृ॒तं विहृ॑तं॒ यत् परा॑भृतमा॒त्मनो॑ ज॒ग्धं य॑तम॒त् पि॑शा॒चैः । तद॑ग्ने वि॒द्वान् पुन॒रा भ॑र॒ त्वं शरी॑रे मां॒समसु॒मेर॑यामः
അവനിൽ നിന്ന് എന്ത് കവർന്നെടുത്തുവോ, എന്ത് കൊണ്ടുപോയിയോ, എന്ത് ദൂരത്തേക്ക് വഹിച്ചുപോയിയോ—അവന്റെ ആത്മത്തിൽ നിന്ന് പിശാചുകൾ എന്ത് തിന്നുകളഞ്ഞുവോ: ഹേ അഗ്നേ, അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നവനേ, അതെല്ലാം നീ വീണ്ടും തിരികെ കൊണ്ടുവരിക. ശരീരത്തിൽ മാംസം ഞങ്ങൾ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കും; പ്രാണങ്ങളെ ഞങ്ങൾ വീണ്ടും ക്രമപ്പെടുത്തും.
Mantra 6
आ॒मे सुप॑क्वे श॒बले॒ विप॑क्वे॒ यो मा॑ पिशा॒चो अश॑ने द॒दम्भ॑ । तदा॒त्मना॑ प्र॒जया॑ पिशा॒चा वि या॑तयन्तामग॒दो॒३यम॑स्तु
കച്ചയായതിലും, നന്നായി വേവിച്ചതിലും, കലർന്നതിലും, അതിവേവിച്ചതിലും—ഭക്ഷണത്തിൽ ഏതു പിശാചൻ എന്നെ ഹാനിപ്പെടുത്തിയോ: ആ പിശാചുകൾ തങ്ങളുടെ തന്നെ സ്വരൂപത്തോടും, തങ്ങളുടെ സന്തതിയോടും കൂടി, പിരിഞ്ഞ് അകന്നുപോകട്ടെ. ഇത് അഗദം (പ്രതിവിഷം) ആകട്ടെ.
Mantra 7
क्षि॒रे मा॑ म॒न्थे य॑त॒मो द॒दम्भा॑कृष्टप॒च्ये अश॑ने धा॒न्ये॒३यः । तदा॒त्मना॑ प्र॒जया॑ पिशा॒चा वि या॑तयन्तामग॒दो॒३यम॑स्तु
പാലിൽ, മഥിച്ച പാനീയത്തിൽ, ഒരുമിച്ച് ചേർത്ത് പാകം ചെയ്ത വിഭവത്തിൽ, ധാന്യാഹാരത്തിൽ—ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഏത് പിശാചൻ എന്നെ പീഡിപ്പിച്ചുവോ; ആ പിശാചർ തങ്ങളുടെ തന്നെ സ്വരൂപത്തോടും തങ്ങളുടെ സന്തതിയോടും കൂടി പിരിഞ്ഞ് അകന്നുപോകട്ടെ. ഇത് അഗദം (വിഷഹരം) ആകട്ടെ.
Mantra 8
अ॒पां मा॒ पाने॑ यत॒मो द॒दम्भ॑ क्र॒व्याद् या॑तू॒नां शय॑ने॒ शया॑नम्। तदा॒त्मना॑ प्र॒जया॑ पिशा॒चा वि या॑तयन्तामग॒दो॒३यम॑स्तु
ജലം കുടിക്കുന്നതിൽ—ഏത് ഒരുത്തൻ എന്നെ പീഡിപ്പിച്ചുവോ; യാതുക്കളിൽപ്പെട്ട ക്രവ്യാദ് (മാംസഭോജി) ഞാൻ കിടക്കയിൽ കിടന്നിരിക്കുമ്പോൾ—ആ പിശാചർ തങ്ങളുടെ തന്നെ സ്വരൂപത്തോടും തങ്ങളുടെ സന്തതിയോടും കൂടി പിരിഞ്ഞ് അകന്നുപോകട്ടെ. ഇത് അഗദം (വിഷഹരം) ആകട്ടെ.
Mantra 9
दिवा॑ मा॒ नक्तं॑ यत॒मो द॒दम्भ॑ क्रव्या॒द् या॑तू॒नां शय॑ने॒ शया॑नम्। तदा॒त्मना॑ प्र॒जया॑ पिशा॒चा वि या॑तयन्तामग॒दो॒३यम॑स्तु
പകലും രാത്രിയും—ഏതൊന്നും—എന്നെ ആക്രമിക്കരുത്; യാതുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിലെ ക്രവ്യാദ് (മാംസഭോജി), ഞാൻ കിടക്കയിൽ കിടന്നിരിക്കുമ്പോഴും. ആ ദുഷ്ടത—തന്റെ തന്നെ ആത്മസ്വരൂപത്തോടും, തന്റെ പ്രജയോടും (സന്തതിയോടും)—പിശാചുകൾ ദൂരത്തേക്ക് ഓടിച്ചുകളയട്ടെ; ഇത് അഗദ (പ്രതിവിഷം/പ്രതിരോധോപായം) ആകട്ടെ.
Mantra 10
क्र॒व्याद॑मग्ने रुधि॒रं पि॑शा॒चं म॑नो॒हनं॑ जहि जातवेदः । तमिन्द्रो॑ वा॒जी वज्रे॑ण हन्तु छि॒नत्तु॒ सोमः॒ शिरो॑ अस्य धृ॒ष्णुः
ഹേ അഗ്നി, രുധിരമുള്ള പിശാചനെ—ക്രവ്യാദ് (മാംസഭോജി), മനോഹനൻ (മനസ്സിനെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന/ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന)—ഹേ ജാതവേദസ്, നീ സംഹരിക്ക. അവനെ വാജിയായ ഇന്ദ്രൻ വജ്രത്തോടെ വധിക്കട്ടെ; ധൃഷ്ണുവായ സോമൻ അവന്റെ ശിരസ് ഛേദിക്കട്ടെ.
Mantra 11
स॒नाद॑ग्ने मृणसि यातु॒धाना॒न् न त्वा॒ रक्षां॑सि॒ पृत॑नासु जिग्युः । स॒हमू॑रा॒ननु॑ दह क्र॒व्यादो॒ मा ते॑ हे॒त्या मु॑क्षतः॒ दैव्या॑याः
ഹേ അഗ്നേ, പണ്ടുമുതൽ നീ യാതുധാനന്മാരെ തകർത്തുനശിപ്പിക്കുന്നു; യുദ്ധങ്ങളിൽ രക്ഷസ്സുകൾ ഒരിക്കലും നിന്നെ ജയിച്ചിട്ടില്ല. ഹേ ക്രവ്യാദ (മാംസഭോജി അഗ്നി), അവരെയേ പിന്തുടർന്ന് ദഹിപ്പിക്ക—പൂർണ്ണമായി ഭസ്മമാക്ക; ഞങ്ങളോടു നേരെ നിന്റെ ദൈവീ ഹേത്യാ (ക്ഷിപണി/അസ്ത്രം) വിട്ടയക്കരുതേ.
Mantra 12
स॒माह॑र जातवेदो॒ यद्धृ॒तं यत् परा॑भृतम्। गात्रा॑ण्यस्य वर्धन्तामं॒शुरि॒वा प्या॑यताम॒यम्
ഹേ ജാതവേദസേ, പിടിച്ചെടുത്തതും അകറ്റിക്കൊണ്ടുപോയതും എല്ലാം വീണ്ടും കൂട്ടിച്ചേർത്ത് തിരികെ കൊണ്ടുവരിക. അവന്റെ അവയവങ്ങൾ വർധിക്കട്ടെ; കിരണത്തെപ്പോലെ (അഥവാ സോമലതയുടെ അംശുവിനെപ്പോലെ) ഈ പുരുഷൻ പുഷ്ടിയായി വളർന്ന് തഴച്ചിടട്ടെ.
Mantra 13
सोम॑स्येव जातवेदो अं॒शुरा प्या॑यताम॒यम्। अग्ने॑ विर॒प्शिनं॒ मेध्य॑मय॒क्ष्मं कृ॑णु॒ जीव॑तु
ഹേ ജാതവേദസേ, സോമത്തിന്റെ അംശുവിനെപ്പോലെ ഈ പുരുഷൻ പുഷ്ടിയായി സമൃദ്ധിയിലേക്കു വളരട്ടെ. ഹേ അഗ്നേ, അവനെ സുന്ദരാകൃതിയുള്ളവനാക്കി, യജ്ഞോപയോഗത്തിന് ശുദ്ധനാക്കി, ക്ഷയരോഗത്തിൽ നിന്നു വിമുക്തനാക്കി; അവൻ ജീവിക്കട്ടെ.
Mantra 14
ए॒तास्ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ पिशाच॒जम्भ॑नीः । तास्त्वं जु॑षस्व॒ प्रति॑ चैना गृहाण जातवेदः
അഗ്നേ, ഇവ നിന്റെ സമിധുകളാണ്—പിശാചുകളെ തകർക്കുന്നവ. ജാതവേദസേ, നീ ഇവയെ പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു, പ്രത്യുപകാരമായി നിനക്കായി ഗ്രഹിക്കണമേ.
Mantra 15
ता॒र्ष्टा॒घीर॑ग्ने स॒मिधः॒ प्रति॑ गृह्णाह्य॒र्चिषा॑ । जहा॑तु क्र॒व्याद् रू॒पं यो अ॑स्य मां॒सं जिही॑र्षति
അഗ്നേ, ഈ തീക്ഷ്ണപ്രഹരിയായ സമിധുകളെ നിന്റെ അർച്ചിസ് (ജ്വാല) സഹിതം സ്വീകരിക്കണമേ. ഈ പുരുഷന്റെ മാംസം പിടിച്ചെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ക്രവ്യാദ് (മാംസഭോജി) തന്റെ രൂപം വിട്ട് അകന്നുപോകട്ടെ.
It targets an affliction attributed to a Piśāca—imagined as ‘devouring’ the patient’s vitality—causing wasting, fear, or loss of strength, and it aims to expel that presence and restore health.
In this hymn Agni is both purifier and physician: fire reveals what is hidden, burns away contamination, and ‘accomplishes the remedy,’ so the cure is framed as spiritual-ritual surgery as well as healing.
No. The piercing/cutting imagery is directed at the hostile Piśāca as an adversary; the patient is then explicitly blessed to become thriving, pure (medhya), free from yakṣma, and to live.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.