Atharva Veda Sukta 17
Kanda 5Anuvaka 2Sukta 1718 Mantras

Sukta 17

Rishi: Atharvanic/Angirasic tradition (hymn attributed in the Anukramaṇī to Atharvan-type seers; exact r̥ṣi varies by school lists)

Devata: Urugāya (Viṣṇu) with the Gods as purifiers; also the moral power of Earth’s ‘ūrj’

Chandas: Anuṣṭubh (predominant in AV social-legal hymns; pāda-structure consistent with anuṣṭubh usage)

AV 5.17 പ്രായശ്ചിത്തവും രാജ്യസ്ഥിരീകരണവും ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഒരു സൂക്തമാണ്; നഷ്ടപരിഹാരത്തെ പവിത്രമായ പുനഃസ്ഥാപനമായി വിശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ അന്യായമായി കൈക്കലാക്കിയ കുറ്റം അവളെ തിരികെ ഏല്പിക്കുന്നതിലൂടെ നീക്കപ്പെടുന്നു; ദൈവിക മേൽനോട്ടത്തിൽ ആ പാപം ‘താഴേക്ക് മുങ്ങി’ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതായി സൂക്തം പറയുന്നു. സോമൻ, മിത്ര–വരുണൻ, അഗ്നി, സത്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന രാജാക്കന്മാർ എന്നിവരെ മാതൃകയായ ദിവ്യ–രാജകീയ പ്രവർത്തകരായി അവതരിപ്പിച്ച്, അവസാനം ഉരുഗായ (വിഷ്ണു)ന്റെ ആരാധനയിൽ സമാപിക്കുന്നതിലൂടെ, സാമൂഹ്യ–നിയമപരമായ പരിഹാരത്തെ കോസ്മിക ശുദ്ധീകരണമായി മാറ്റുന്നു; അതുവഴി ഭൂമിയുടെ പോഷക ജീവശക്തിയായ ‘ഊർജ്’ സമൂഹത്തിലേക്ക് വീണ്ടും പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.

Sanskrit recitationAtharva Veda 5.17

Mantras

Mantra 1

ब्रह्मजाया। तेऽवदन् प्रथ॒मा ब्र॑ह्मकिल्बि॒षेऽकू॑पारः सलि॒लो मा॑त॒रिश्वा॑ । वी॒डुह॑रा॒स्तप॑ उ॒ग्रं म॑यो॒भूरापो॑ दे॒वीः प्र॑थम॒जा ऋ॒तस्य॑

“ബ്രഹ്മജായാ” — ഇങ്ങനെ അവർ പ്രസ്താവിച്ചു. ആദ്യം, ബ്രഹ്മ-കില്ബിഷത്തിൽ (ബ്രഹ്മശക്തിക്കെതിരായ പാപത്തിൽ) തീരമില്ലാത്ത പ്രളയം—മാതരിശ്വാ. ലജ്ജ-ഹരികൾ; തപസ് (ഉഗ്രതാപം) ഭയങ്കരം; മയോഭൂ (ക്ഷേമം നൽകുന്ന): ആപഃ (ജലങ്ങൾ), ദേവിമാർ, ഋതത്തിന്റെ ആദ്യജന്യർ.

Mantra 2

सोमो॒ राजा॑ प्रथ॒मो ब्र॑ह्मजा॒यां पुनः॒ प्राय॑च्छ॒दहृ॑णीयमानः । अ॒न्व॒र्ति॒ता वरु॑णो मि॒त्र आ॑सीद॒ग्निर्होता॑ हस्त॒गृह्या नि॑नाय

സോമരാജാവ് ആദ്യം ബ്രഹ്മജായയെ വീണ്ടും തിരിച്ചുനൽകി—സ്വയം അക്രോധിതനായി. അനുഗമനത്തിൽ വരുണനും മിത്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു; അഗ്നി ഹോതാവ് കൈപിടിച്ച് അവളെ നയിച്ചു.

Mantra 3

हस्ते॑नै॒व ग्रा॒ह्यऽआ॒धिर॑स्या ब्रह्मजा॒येति॒ चेदवो॑चत्। न दू॒ताय॑ प्र॒हेया॑ तस्थ ए॒षा तथा॑ रा॒ष्ट्रं गु॑पि॒तं क्ष॒त्रिय॑स्य

കൈകൊണ്ടുതന്നെ അവളുടെ ഗ്രഹണം—അവളുടെ ആധി (പണയം/പ്രതിജ്ഞ)—എടുക്കണം, ആരെങ്കിലും “ബ്രഹ്മജായാ” എന്നു ഉച്ചരിച്ചാൽ. ദൂതനോടു വിട്ടയക്കേണ്ടവളല്ല അവൾ; അങ്ങനെ തന്നെയവൾ നിലകൊണ്ടു. അങ്ങനെ തന്നെയാണ് ക്ഷത്രിയന്റെ രാഷ്ട്രം കാവലോടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്.

Mantra 4

यामा॒हुस्तार॑कै॒षा वि॑के॒शीति॑ दु॒च्छुनां॒ ग्राम॑मव॒पद्य॑मानाम्। सा ब्र॑ह्मजा॒या वि दु॑नोति रा॒ष्ट्रं यत्र॒ प्रापा॑दि श॒श उ॑ल्कु॒षीमा॑न्

അവർ ‘താരകാ’ എന്നു വിളിക്കുന്നവൾ—‘വികേശി’ (ചിതറിയ മുടിയുള്ളവൾ)—ദുഃഛുനാ (ദുഷ്ടവ്യാധി/ആപത്ത്) സഹിതം ഗ്രാമത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങിവരുമ്പോൾ; ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ രാജ്യം പിളർത്തി തകർക്കുന്നു, ഉൽകുഷ-ചിഹ്നമുള്ള മുയൽ പ്രവേശിച്ചിടത്ത്.

Mantra 5

ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द् विषः॒ स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मङ्ग॑म्। तेन॑ जा॒या मन्व॑विन्द॒द् बृह॒स्पतिः॒ सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१ न दे॑वाः

ബ്രഹ്മചാരി വിറച്ചുകൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു, വിഷം (വിഷം/ജലം) ധരിച്ച്; അവൻ ദേവന്മാരുടെ ഒരു അംഗമാകുന്നു. അതിനാൽ മനു ഭാര്യയെ നേടി; ബൃഹസ്പതി സോമംകൊണ്ട് അവളെ നയിച്ചു—ദേവന്മാർ ജുഹൂം (ഹോമലഡിൽ) നയിക്കുന്നതുപോലെ.

Mantra 6

दे॒वा वा ए॒तस्या॑मवदन्त॒ पूर्वे॑ सप्तऋ॒षय॒स्तप॑सा॒ ये नि॑षे॒दुः । भी॒मा जा॒या ब्रा॑ह्म॒णस्याप॑नीता दु॒र्धां द॑धाति पर॒मेव्योऽमन्

ഈ കാര്യത്തിൽ ദേവന്മാർ വാക്കുചൊല്ലി; പുരാതന ഏഴ് ഋഷിമാർ, തപസ്സാൽ സഭയിൽ ഇരുന്നവർ. ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ അപഹരിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഭീതിജനകയാകുന്നു; അവൾ പരമോന്നതനിലും പോലും ദുര്ധാ—ദുഷ്ടഭാഗ്യം—ബന്ധിക്കുന്നു—എന്ന് അവർ കരുതിയിരിക്കുന്നു.

Mantra 7

ये गर्भा॑ अव॒पद्य॑न्ते॒ जग॒द् यच्चा॑पलु॒प्यते॑ । वी॒रा ये तृ॒ह्यन्ते॑ मि॒थो ब्र॑ह्मजा॒या हि॑नस्ति॒ तान्

ഏതു ഗർഭങ്ങൾ വീണുപോകുന്നുവോ, ഏതു ലോകക്രമം (ജഗദ്) മങ്ങിപ്പോകുന്നുവോ, ഏതു കാര്യം ലുപ്തമായി നാശത്തിലേക്ക് ഒഴുകിപ്പോകുന്നുവോ; പരസ്പര കലഹത്തിൽ ഏതു വീരപുത്രന്മാർ ചതഞ്ഞുപോകുന്നുവോ—അവരെല്ലാം ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യ (ബ്രഹ്മജായാ) പ്രഹരിക്കുന്നു.

Mantra 8

उत यत् पत॑यो॒ दश॑ स्त्रि॒याः पूर्वे॒ अब्रा॑ह्मणाः । ब्र॒ह्माचेद्धस्त॒मग्र॑ही॒त् स ए॒व पति॑रेक॒धा

കൂടാതെ: പണ്ടുകാലത്ത് ഒരു സ്ത്രീക്ക് പത്ത് ഭർത്താക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നാലും—അവർ ബ്രാഹ്മണരല്ലാത്തവരായിരുന്നാലും; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണൻ അവളുടെ കൈ പിടിച്ചാൽ, അവൻ തന്നേ—അവൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം—വിഭജനമില്ലാതെ ഭർത്താവാകുന്നു.

Mantra 9

ब्रा॒ह्म॒ण ए॒व पति॒र्न रा॑ज॒न्यो॒३ न वैश्यः॑ । तत् सूर्यः॑ प्रब्रु॒वन्ने॑ति प॒ञ्चभ्यो॑ मान॒वेभ्यः॑

ബ്രാഹ്മണൻ മാത്രമാണ് ഭർത്താവ്—രാജന്യനും അല്ല, വൈശ്യനും അല്ല. ഇത് സൂര്യൻ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട്, മനുവിന്റെ അഞ്ചുവർഗ്ഗ മനുഷ്യരിലേക്കു വ്യാപിക്കുന്നു.

Mantra 10

पुन॒र्वै दे॒वा अ॑ददुः॒ पुन॑र्मनु॒ष्या अददुः । राजा॑नः स॒त्यं गृ॑ह्णा॒ना ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॑र्ददुः

സത്യമായി ദേവന്മാർ അവളെ വീണ്ടും തിരികെ നൽകി; മനുഷ്യരും വീണ്ടും തിരികെ നൽകി. രാജാക്കന്മാർ സത്യത്തെ പിടിച്ചു (സത്യത്തിൽ ഉറച്ച്) ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ വീണ്ടും തിരികെ നൽകി.

Mantra 11

पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वा दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षम्। ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वोरु॑गा॒यमुपा॑सते

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ വീണ്ടും തിരികെ ഏല്പിച്ച്, ദേവന്മാരോടൊപ്പം പാപത്തെ അടക്കി/അകറ്റി, അവർ ഭൂമിയുടെ ഊർജം (പോഷകശക്തി) പങ്കുവെച്ച്, ഉരുഗായ—വിശാലമായി കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നവൻ—അവന്റെ സമീപത്ത് ഇരുന്ന് ഉപാസിക്കുന്നു.

Mantra 12

नास्य॑ जा॒या श॑तवा॒ही क॑ल्या॒णी तल्प॒मा श॑ये । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

അവന്റെ കല്യാണിയായ—നൂറു വരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുന്ന—ഭാര്യ പോലും വിവാഹ-ശയ്യയിൽ കിടക്കുകയില്ല; ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ഉദ്ദേശം കാരണം ഒരാളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ആ രാജ്യത്തിൽ.

Mantra 13

न वि॑क॒र्णः पृ॒थुशि॑रा॒स्तस्मि॒न् वेश्म॑नि जायते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ദുഷ്‌ചിന്ത/കാമനയുടെ കുറ്റം നിമിത്തം ഒരാളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ആ രാജ്യത്തിലെ ആ വീട്ടിൽ, പിളർന്ന കാതുള്ളതും വിശാലശിരസ്സുള്ളതുമായ ദോഷജന്മം ഒരിക്കലും ജനിക്കുകയില്ല.

Mantra 14

नास्य॑ क्ष॒त्ता नि॒ष्कग्री॑वः सू॒नाना॑मेत्यग्र॒तः । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ദുഷ്‌ചിന്ത/കാമനയുടെ കുറ്റം നിമിത്തം ഒരാളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ആ രാജ്യത്തിൽ, നിഷ്കം (കണ്ഠാഭരണം) ധരിച്ച അവന്റെ ക്ഷത്താ (പരിചാരകൻ/സേവകൻ) അവന്റെ പുത്രന്മാരുടെ മുമ്പിൽ മുന്നോട്ട് പോകുകയില്ല.

Mantra 15

नास्य॑ श्वे॒तः कृ॑ष्ण॒कर्णो॑ धु॒रि यु॒क्तो म॑हीयते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയോടുള്ള ദുഷ്‌ചിന്ത/കാമനയുടെ കുറ്റം നിമിത്തം ഒരാളെ തടഞ്ഞുവെക്കുന്ന ആ രാജ്യത്തിൽ, ധുരിയിൽ (നുകത്തിൽ) കെട്ടിയ അവന്റെ വെള്ള, കറുത്ത കാതുള്ള മൃഗം മഹിമപ്പെടുകയില്ല; വളർച്ചയും പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Mantra 16

नास्य॒ क्षेत्रे॑ पुष्क॒रिणी॒ नाण्डीकं॑ जायते॒ बिस॑म्। यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

അവന്റെ പ്രദേശത്ത് താമരക്കുളം കാണപ്പെടുന്നില്ല; താമരയുടെ ബിസം (നാരു) പോലും അവിടെ ജനിക്കുന്നില്ല—ബ്രഹ്മന്റെ ഭാര്യയെ സ്പർശിക്കുന്ന (ബ്രഹ്മജായാ-ബന്ധമുള്ള) ചിത്ത്യാ/ഉദ്ദേശ്യത്താൽ ആ രാജ്യം അടച്ചു തടഞ്ഞ് തടവിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നിടത്ത്.

Mantra 17

नास्मै॒ पृश्निं॒ वि दु॑हन्ति॒ येऽस्या॒ दोह॑मु॒पास॑ते । यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या

അവളുടെ കറവയെ ഉപാസിക്കുന്നവർക്ക് ആ പുള്ളിപ്പശു (പൃശ്നി) പാൽ തരുകയില്ല—ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭാര്യയെ സ്പർശിച്ച ദുഷ്‌സങ്കൽപം/ചിത്തവൃത്തി മൂലം ആ രാജ്യം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട് തടഞ്ഞുവെക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നിടത്ത്।

Mantra 18

नास्य॑ धे॒नुः क॑ल्या॒णी नान॒ड्वान्त्स॑हते॒ धुर॑म्। विजा॑नि॒र्यत्र॑ ब्रह्म॒णो रात्रिं॒ वस॑ति पा॒पया॑

അവനു കല്യാണകരമായ പാല്പശു ഇല്ല; കാളയും നുകം (ധുര) സഹിക്കുകയില്ല—എവിടെ വൈരോധ്യം/വിജാനിർ ഉണ്ടോ, അവിടെ; എവിടെ ബ്രാഹ്മണൻ പാപവിധത്തിൽ രാത്രി വസിക്കുകയോ കഴിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുവോ അവിടെ।

Frequently Asked Questions

It addresses a grave social and moral offense involving the wrongful taking/withholding of a Brahmin’s wife, and prescribes restitution plus purification so the resulting guilt and instability do not spread through the realm.

They establish a divine precedent and legal-sacral framework: Soma restores, Mitra–Varuṇa represent oversight and order, and Agni is the public witness who ‘leads by the hand.’ Viṣṇu/Urugāya then seals the restored stability and prosperity.

The decisive act is ‘punar-dāya’—giving back again—done openly and truthfully (satya), followed by purification so the sin (kilbiṣa) is said to sink away and Earth’s nourishing strength (ūrj) returns to the community.

Ask anything about Sukta 17 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App